Za nami XV jubileuszowa edycja Ogólnopolskiego Festiwalu Kolęd i Pastorałek im. ks. Kazimierza Szwarlika w Będzinie. Tym razem festiwal odbył się w dniach 8-11 stycznia br. Patronat honorowy nad imprezą objęli: Bogusław Piotr Śmigielski, marszałek województwa śląskiego, Stanisław Faber, śląski kurator oświaty, Radosław Baran, prezydent miasta Będzina, Adam Lazar, starosta powiatu będzińskiego, Janusz Śniadek, przewodniczący komisji krajowej NSZZ „Solidarność”. Organizatorami festiwalu byli: Fundacja „Ogólnopolski Festiwal Kolęd i Pastorałek”, Urząd Miejski w Będzinie oraz Starostwo Powiatowe w Będzinie.

Sygnał z Będzina

Nagrodę grand prix XV Ogólnopolskiego Festiwalu Kolęd i Pastorałek im. ks. Kazimierza Szwarlika w Będzinie, w wysokości 5 tys. zł wyśpiewał dziecięcy zespół wokalno-instrumentalny „Mikano” z Sierakowa. Fundatorem nagrody był prezes Zarządu Związku Miast Polskich - Ryszard Grobelny. Wielką galę rozpoczęto ulubioną kolędą wielkiego przyjaciela festiwalu, śp. bp. Adama Śmigielskiego SDB - „Puste miejsce przy stole”, którą dedykowano zmarłemu Biskupowi Adamowi. Swoje słowo do wykonawców oraz wszystkich zgromadzonych skierował bp Piotr Skucha, administrator naszej diecezji. „Będzin jest od kilku dni stolicą polskiej kolędy, stąd płynie sygnał i radość z Bożego Narodzenia. Chcemy dotrzeć do odpowiedzi dlaczego Chrystus się rodzi? Odpowiedź znajdziemy właśnie w kolędach. Wsłuchując się w nie, starajmy się uświadomić sobie treść i prawdę, z jaką Jezus przychodzi, aby przemieniać ten świat. Przyjmijmy błogosławieństwo Boga, który się rodzi, podnosi rękę i błogosławi ojczyznę miłą, w dobrych radach, w dobrym bycie, który wspiera jej siłę swą siłą” - zaznaczał Ksiądz Biskup.

Festiwal młodych

W styczniowe dni rozśpiewana młodzież wypełnia szkoły, ulice oraz kościoły naszej diecezji. W końcu to na wskroś młodzieżowy konkurs, zarówno jeśli chodzi o wykonawców, jak i organizatorów. To w znacznej mierze dzięki nim Będzin zasłynął w Polsce z największego amatorskiego festiwalu. Jest to rodzinny, radosny festiwal, wzbogacony pięknem młodych ludzi i wyjątkowym urokiem polskich kolęd. Spontanicznego charakteru nie odbierają mu nawet ani regulaminowy kształt, ani forma konkursu. Co roku, w ciepłym i rodzinnym klimacie grzeją się serca wszystkich, którzy w jakikolwiek sposób mają styczność z festiwalem. Z żalem żegnamy tę ciepłą i serdeczną atmosferę ludzkiej życzliwości, z niecierpliwością czekając na kolejną edycję. Podczas tegorocznego koncertu galowego pojawiły się spontaniczne oklaski, donośny śpiew, a nawet rytmiczne ruchy i kołysanie się w kościelnych ławkach.

15-letni zapał

Jury wyraziło ogromne uznanie dla organizatorów i gratulacje dla całej społeczności za 15-letni zapał, który nie gaśnie oraz zaangażowanie w kontynuację wspaniałego przedsięwzięcia, jakim jest największy pod względem uczestników i bogactwa form festiwal kolędowy w Polsce. „Gdy startowaliśmy z tym muzycznym pomysłem 15 lat temu, nawet przez myśl nam nie przemknęło, że będzińska impreza muzyczna będzie miała tak olbrzymie zapotrzebowanie i osiągnie ogólnopolskie, a nawet międzynarodowe rozmiary” - wyjaśnia pomysłodawca muzycznego przedsięwzięcia dyrektor festiwalu ks. Piotr Pilśniak.
30 chórów, 2 duety, 16 zespołów regionalnych, 4 schole, 52 solistów, 38 zespołów wokalnych i wokalno-instrumentalnych wystąpiło w przesłuchaniach finałowych XV jubileuszowej edycji Ogólnopolskiego Festiwalu Kolęd i Pastorałek im. ks. Kazimierza Szwarlika w Będzinie. Spośród tegorocznych wykonawców, 24 z nich, uczestniczyło w poprzednich edycjach, ponownie przechodząc przez sito eliminacji, ostatecznie docierając do finałowych przesłuchań. Najczęściej wykonywanymi kolędami były: „Gdy śliczna panna” i „Mizerna cicha”.
W pierwszym etapie eliminacyjnym festiwalu kolęd i pastorałek, który odbył się w grudniu ub.r., uczestniczyło ponad 20 tys. osób. Przesłuchania eliminacyjne zorganizowano w 33 rejonach w całym kraju oraz w Równem na Ukrainie. Eliminacje do XV edycji przeprowadzono w trzech nowych miejscach: Sanoku, Łambinowicach i Kielcach. Jurorzy w czasie eliminacji przesłuchali ponad 1650 tzw. podmiotów wykonawczych tj. solistów i zespołów. Przesłuchania finałowe odbywały się w Państwowej Szkole Muzycznej I st. im. Fryderyka Chopina Będzinie w dniach 8-10 stycznia. Koncert galowy miał miejsce 11 stycznia o godz. 16 w Sanktuarium Polskiej Golgoty Wschodu w Będzinie-Syberce. Uczestniczyli w nim miłośnicy bożonarodzeniowych pieśni, urzeczeni atmosferą festiwalu, w której dominował rodzinny klimat ciepła i serdeczności. Wszystkich niosła kolęda…

Bez kamuflażu

Podsumowując festiwal członkowie jury zwrócili uwagę na fakt, iż w tegorocznej edycji jest znacznie mniej zakamuflowanej komercji, a więcej znakomicie przygotowanych zespołów. Zdecydowanie wyższy poziom artystyczny prezentowały chóry parafialne, których poziom jest porównywalny z chórami akademickimi. Jeszcze kilka lat temu nie było takiej tendencji. Wyższy też był przeciętny poziom prezentowanych utworów. Na szczęście nie było ekstrawagancji ani awangardy komercyjnej. Był natomiast szacunek do formy, słuchaczy i tradycji bożonarodzeniowej.
Festiwal jest największą tego typu imprezą w naszym kraju, organizowaną w ciepłym, rodzinnym klimacie świąt Bożego Narodzenia. I to pewnie dlatego zdecydowanej większości wykonawców nie chodzi o rywalizację, ale o to, by śpiewem najpiękniejszych polskich kolęd i pastorałek zaznaczyć ten wspaniały okres, gdy Bóg przychodzi na ziemię z miłości do człowieka. „I choć każdy występ wywołuje w nas jakiś rodzaj napięcia i stresu, to jednak nie istnieje na tym festiwalu duch niezdrowej konkurencji czy rywalizacji. Wręcz przeciwnie, wszyscy łącznie z organizatorami, rodzinami, w których przebywamy oraz uczestnikami przesłuchań i koncertu galowego, stajemy się jedną, wielką rodziną, którą łączy wspólne pragnienie, aby poprzez śpiew kolęd wyrażać radosną nowinę o narodzeniu Bożej Dzieciny” - zauważają wykonawcy, którzy nie po raz pierwszy mają okazję uczestnictwa w będzińskim festiwalu.

A wszystko zaczęło się …

W październiku 1994 r. i miało dość nieoczekiwany przebieg. Wówczas nikt nie mógł przypuszczać, że festiwal będzie miał kiedyś rangę ogólnopolską. Kilkuosobowa grupa młodych ludzi z parafii pw. Świętej Trójcy w Będzinie, której przewodził Ksiądz Piotr miała pomysł, aby przed świętami Bożego Narodzenia zorganizować koncert kolęd, który miałby charakter konkursowy. Stworzono więc regulamin i rozesłano w różne miejsca. W pierwotnym zamierzeniu festiwal miał ograniczać się tylko do terenu Zagłębia Dąbrowskiego i okolic, jednak wieść o konkursie w mgnieniu oka rozeszła się po całym regionie, a potem po kraju. W pierwszym roku organizatorzy byli zaskoczeni liczbą zgłoszeń. Były niemałe problemy, ponieważ nikt nie był przygotowany na tak duży rozmach festiwalu. Trzecia edycja miała już charakter ogólnopolski, a po kilku latach w festiwalu wystąpili także i zagraniczni wykonawcy.
W organizację festiwalu zaangażowała się rzesza młodych osób, którzy pracują jako wolontariusze. Opiekują się wykonawcami, zapewniają zakwaterowanie, obsługę gości, rozsyłają zaproszenia, odbierają mnóstwo telefonów, faksów oraz e-maili. Jest to ogromna praca, która wymaga od nich pełnej dyspozycyjności i punktualności. Wszelkie czynności wymagane przy organizacji przedsięwzięcia, począwszy od prowadzenia sekretariatu poprzez przygotowanie posiłków, noclegów, opieki nad wykonawcami, aż do konferansjerki, są realizowane siłami społecznymi. Szczególne podziękowania należą się Wioli Adamczyk, która całym sercem od pierwszej edycji służy muzycznemu dziełu.

* * *

Na zakończenie wielkiej gali wszyscy tradycyjnie już zaśpiewali kolędę. Ks. Piotr Pilśniak, dziękując za udział w koncercie laureatów, zaprosił wszystkich uczestników na kolejną XVI edycję, w której m.in. swoją nagrodę będzie też przyznawała publiczność.