Reklama

Księgi pamięci

Historia więźnia Gross-Rosen Edwarda Jarosińskiego jest niesamowita. Po wyzwoleniu zamieszkał na terenie obozu. Odwiedzającym obóz opowiadał o tym, co przeżył.

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Niewiarygodne. Edward Jarosiński, były wiezień obozu koncentracyjnego Gross-Rosen k. Rogoźnicy, kilkanaście lat po wyzwoleniu wrócił i zamieszkał na jego terenie. Oprowadzał wycieczki, jeździł do szkół, opowiadał o tym, co przeżył. Zostawił po sobie księgi pamiątkowe. Ich strażniczką uczynił swoją synową Urszulę Jarosińską, dyrektor Biblioteki Miejsko-Gminnej w Strzegomiu.

Dokumenty

Księgi są opasłe. Z wpisami wycieczek i pojedynczych osób zwiedzających były obóz koło dzisiejszej Rogoźnicy. Są zdjęcia byłych więźniów, jak w pasiakach biorą udział w uroczystościach na terenie dawnego obozu i poza nim. Są też zdjęcia przerażające, dokumentujące zbrodnie, jakich Niemcy dokonali w Gross-Rosen. I są zdjęcia Edwarda Jarosińskiego, niestety, nie ma pod nimi podpisów.
- To materiał do opracowania, choćby na magisterium - uważa pani Urszula, dzięki której biblioteka w Strzegomiu to imponująca książnica i skarbnica wiedzy o ziemi strzegomskiej. Na półkach obok ksiąg pamiątkowych prowadzonych przez Edwarda Jarosińskiego są m.in. kserokopie prac magisterskich o Strzegomiu i numery gazety wydawanej w tym mieście (wówczas Striegau) w latach 1901-18 po polsku, więc zadają kłam twierdzeniom, że mieszkali w nim tylko Niemcy. Nazywała się „Dla Wszystkich”.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Więzień

Dziś terenem byłego obozu Gross-Rosen opiekuje się muzeum, ale w latach 60., gdy osiadł w nim Edward Jarosiński, jedynym strażnikiem był tylko on, z własnej woli, bez etatu. - Gdyby nie teść, pewnie zostałoby po obozie jeszcze mniej pamiątek - uważa pani Urszula. - Nauczyciele byli mu wdzięczni, że opowiada uczniom o tym, co się działo w obozie. Pisali do niego listy z podziękowaniami, że po spotkaniu uczniowie są spokojniejsi i lepiej się uczą - wspomina Urszula Jarosińska. I nic to, że nieraz po wyjściu ze szkoły czekali na niego ubecy. Trafiał do aresztu, bo mówił uczniom też o tym, że Polaków w Katyniu zamordowali nie Niemcy, jak głosiła propaganda komunistyczna, lecz Rosjanie. Aresztowaniem skończyło się m.in. jego spotkanie z uczniami w Gołdapi, ale Edwardowi Jarosińskiemu, który przeżył piekło obozu koncentracyjnego, niestraszne było już nawet przesłuchanie przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa, którzy nie wahali się stosować tortur.
- Teść czuł, że ma misję do spełnienia. Gdyby tak nie było, nie wróciłby na teren byłego obozu, ale wiódł spokojne życie w Kieleckiem, skąd pochodził. Ja też mieszkałam na terenie byłego obozu Gross-Rosen przez rok, po ślubie. A mój mąż oprowadzał po nim grupy, znał temat jako syn byłego więźnia - mówi pani Urszula.

Gross-Rosen

Jak podaje wikipedia.pl, przez obóz Gross-Rosen przeszło 125 tys. więźniów, z czego zmarło 40 tys. Ginęli z wyczerpania pracą i chorobami, z wycieńczenia, wygłodzenia i mordowani za uchybienia wobec regulaminu. Pracowali m.in. w miejscowym kamieniołomie, który po II wojnie światowej... wciąż eksploatowano. Przerażające jest też to, że około dwa lata po wyzwoleniu obozu nadal więziono w nim ludzi - tajne więzienie prowadziło tu NKWD. Dlatego próby założenia muzeum, mimo działania środowisk więźniarskich, spełzały przez dziesiątki lat na niczym. Muzeum Gross-Rosen powołano dopiero w 1983 r., a kamieniołom, w którym pracowali i ginęli więźniowie, udało się wykupić dzięki pomocy prywatnej fundacji z zagranicy w 2004 r.

2009-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Abp Wojda: będziemy się modlić za Polskę za wstawiennictwem św. Andrzeja Boboli

2026-11-18 13:59

[ TEMATY ]

abp Tadeusz Wojda SAC

abp Tadeusz Wojda

BP KEP

Abp Tadeusz Wojda

Abp Tadeusz Wojda

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda SAC w wypowiedzi dla KAI zaapelował o modlitwę w intencji tego, żeby rządzący Polską osiągnęli porozumienie. - Módlmy się, by w naszej ojczyźnie był pokój, bo przecież widzimy, że za granicą i to tuż, tuż, za granicą wschodnią, jest wojna, i niewiele potrzeba, żeby mogła się rozszerzyć. Dlatego tym bardziej trzeba się modlić, trzeba polecać nie tylko Polskę, ale też i Europę, i świat cały, by nastał pokój - powiedział hierarcha. Publikujemy wypowiedź abp. Wojdy.

Przeczytaj także: Biskupi zapraszają do Nowenny w intencji Ojczyzny o zgodę i pojednanie w narodzie za wstawiennictwem św. Andrzeja Boboli
CZYTAJ DALEJ

Jan Paweł II o roli Bazyliki św. Piotra. Dziś ważna rocznica

2026-11-18 08:12

[ TEMATY ]

Jan Paweł II

Bazylika św. Piotra

Vatican Media

W tej świątyni nie tylko modlimy się przy grobie św. Piotra, ale także powtarzamy jego wyznanie: Ty jesteś Chrystus, Syn Boga żywego. Tak o znaczeniu Bazyliki Watykańskiej mówił Jan Paweł II 23 lutego 1987 r. z okazji zakończenia renowacji fasady świątyni. W archiwach Watykanu zachowało się nagranie wygłoszonego wówczas przemówienia. Dziś mija 400 lat od poświęcenia nowej Bazyliki św. Piotra.

Jan Paweł II przyznał, że zapał, z jakim Kościół zabrał się do budowy najpierw pierwszej bazyliki, za panowania cesarza Konstantyna, oraz drugiej, począwszy od 1506 r., był nie mniejszy od tego, który towarzyszył budowie pierwszej świątyni jerozolimskiej za czasów króla Dawida. Przyświecało mu zresztą to samo przekonanie: świątynia, którą zamierzam zbudować – mówił starotestamentalny monarcha – musi być wielka, ponieważ nasz Bóg jest większy od wszystkich bogów.
CZYTAJ DALEJ

Kraków: Medycy niosący pomoc po zamachu otrzymali odznaki Honoris Gratia

2026-11-18 18:20

[ TEMATY ]

Strzelanina w Krakowie

PAP/Łukasz Gągulski

Prof. dr hab. n. med. Michał Pędziwiatr odbiera odznaczenie z rąk prezydenta Krakowa Łukasza Gibały

Prof. dr hab. n. med. Michał Pędziwiatr odbiera odznaczenie z rąk prezydenta Krakowa Łukasza Gibały

36 medyków, m.in. prof. Michał Pędziwiatr i dr Mateusz Wierdak, którzy pomagali ofiarom zamachu 7 listopada, odebrało w środę od władz Krakowa odznaczenia Honoris Gratia. Prezydent miasta Łukasz Gibała podkreślił, że żadne odznaczenie nie odda wdzięczności za bohaterską postawę.

Wręczenie wyróżnień odbyło się podczas sesji rady miasta. Rozpoczęła się ona uczczeniem ofiar minutą ciszy.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję