Reklama

Bp Jerzy Blumenthal

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Trudne i zawiłe były dzieje Kościoła na terenie biskupstwa lubuskiego w XVI wieku. Głośne było wołanie różnych stanów o odnowę życia kościelnego. Domagano się reform kościelnych, ale także poważnych zmian w życiu społecznym. Wystąpienie Marcina Lutra odbiło się szerokim echem nie tylko w Niemczech, ale i w całej Europie. Podobnie było i na terenie biskupstwa lubuskiego. Coraz więcej diecezjan - dotychczasowych katolików - zaczynało opowiadać się za naukami Lutra. W tej sytuacji biskup lubuski Jerzy Blumenthal rozpoczął walkę w obronie katolicyzmu i praw Kościoła.

Sytuacja religijna w biskupstwie

Reklama

Na przełomie XV i XVI wieku Kościół lubuski przeżywał wiele problemów typowych dla tamtego okresu. W wymiarze społecznym wiązało się to z rozprężeniem obyczajów, demoralizacją, awanturnictwem i nowinkarstwem. W życiu kościelnym kłopotów było także niemało. Było to szczególnie widoczne w rozluźnieniu reguł zakonnych i porzuceniem klauzury. Również poziom wykształcenia oraz sposób życia duchowieństwa parafialnego wymagał poprawy i odnowy. Z drugiej strony słychać było coraz głośniejsze wołanie o zmiany. Postulaty takie pojawiały się na synodach oraz w zarządzeniach poszczególnych biskupów. Bp Bülow napominał lubuską kapitułę, nakazując jej przestrzeganie statutów, godne sprawowanie liturgii oraz uporządkowanie spraw majątkowych. Ten sam biskup w 1513 r. napomniał członków Bractwa Najświętszej Maryi Panny we Frankfurcie, aby nie nadużywali alkoholu.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

W biskupstwie lubuskim problemem było także to, że duchowieństwo nie znało ksiąg liturgicznych. Postanowienia diecezjalne nakazywały wszystkim duszpasterzom zapoznanie się z miejscowymi - lubuskimi - księgami liturgicznymi. Choć w tamtym czasie liturgia miała pewne wspólne normy, to jednak obowiązywały liczne lokalne i regionalne zwyczaje i przepisy. Było to szczególnie widoczne w przypadku diecezji lubuskiej. Jej mały obszar powodował, że mszały i inne księgi z sąsiednich diecezji były stosowane w biskupstwie lubuskim. Toteż biskupi nakazywali swym kapłanom zapoznanie się i stosowanie do lubuskich ksiąg liturgicznych.

Reklama

Aby zaradzić trudnościom i podnieść poziom wykształcenia duchowieństwa i miejscowej ludności, powołano w 1506 r. pierwszy w diecezji lubuskiej uniwersytet we Frankfurcie. Każdy biskup lubuski miał być jednocześnie kanclerzem tej uczelni. Istotną rolę na tej lubuskiej uczelni odgrywali frankfurccy franciszkanie. Byli wśród nich wybitni kaznodzieje i duszpasterze. Wiemy, że kazania zakonników cieszyły się tak wielkim zainteresowaniem, że w latach 1515-25 przystąpiono do wznoszenia nowego kościoła. W momencie, gdy na ziemiach biskupstwa lubuskiego pojawiły się pierwsze nowinki luterańskie, franciszkanie jako pierwsi stanęli do obrony wiary katolickiej. Także zdecydowana postawa bp. Jerzego von Blumenthala oraz margrabiego Joachima I zahamowała rozwój luteranizmu w diecezji. Jednak tylko do czasu…

Bp Jerzy von Blumenthal

Po śmierci Joachima I władzę przejął Joachim II. Panujący od 1536 r. władca początkowo starał się unikać jawnych konfliktów religijnych. Ostatecznie jednak opowiedział się po stronie luteranizmu. Większe znaczenie dla diecezji lubuskiej miało panowanie młodszego brata Joachima II - Jana z Kostrzyna. Jego władza rozciągała się nad większością terenów lubuskich. Wbrew napomnieniom ojca od samego początku zaczął zaprowadzać w podległym mu państwie luteranizm. Idee Marcina Lutra, które do tej pory były raczej stłumione i oficjalnie niepopierane, ujawniły się teraz z całą wyrazistością. Wówczas z całą mocą w obronie katolickiej wiary wystąpił biskup lubuski Jerzy von Blumenthal.

Reklama

Urodził się ten biskup w Horst w 1490 r. w rodzinie szlacheckiej. Wcześnie, bo już w 1507 r. został sekretarzem biskupa lubuskiego Dietricha von Bülowa. W 1513 r. został dziekanem lubuskim oraz rektorem Uniwersytetu we Frankfurcie. Z wykształcenia był doktorem prawa. Wysunięty na biskupa havelberskiego, nie znalazł poparcia u elektora Joachima I. Elektor mianował go jednak w 1524 r. biskupem lubuskim. Od samego początku nowy biskup musiał mierzyć się z rozwojem protestantyzmu. Początkowo znajdował oparcie w Joachimie I. Później wobec zmiany wiary przez synów elektora stał się bp Jerzy kontynuatorem polityki Joachima I i realizatorem jego woli obrony Kościoła wyrażonej w ostatnich chwilach życia. Był nie tylko gorliwym obrońcą praw Kościoła, ale także wiary. Oparł się żądaniom protestantów likwidacji sanktuarium maryjnego w Górzycy. Musiał bp Jerzy mierzyć się także z problemem znacznego ubożenia diecezji lubuskiej. To jemu przypadły te trudne decyzje, kiedy musiał sprzedawać majątek służący biskupstwu. Rola bp. Blumenthala jako obrońcy praw Kościoła lubuskiego uwidoczniła się szczególnie w 1540 r. Joachim II wydał wówczas ordynację kościelną, a siebie mianował najwyższym zwierzchnikiem Kościoła w Brandenburgii. W 1541 r. Joachim II nakazał wizytację generalną w biskupstwie lubuskim. Walka biskupa lubuskiego o prawa Kościoła z każdym rokiem stawała się coraz trudniejsza. Z mapy znikały ostatnie punkty katolicyzmu.

Bp Blumenthal zmarł w 1550 r. Był człowiekiem o silnej osobowości i gorliwym obrońca wiary. Kiedy umierał, ziemia lubuska była już w większości luterańska.

Co po Blumenthalu?

Po śmierci bp. Blumenthala margrabia brandenburski narzucił kandydaturę Jana Horneburga na biskupa lubuskiego. Bp Jan zmarł jednak w 1555 r. Na jego następcę powołano małoletniego Joachima Fryderyka Hohenzollerna. Wybór ten oznaczał w praktyce koniec biskupstwa lubuskiego.

W 1551 r. zniszczono sanktuarium maryjne w Górzycy, a kaplicę z cudownym wizerunkiem Matki Bożej, patronki lubuskiej ziemi, zniszczono i sprofanowano. Srebrną kopię wizerunku Matki Bożej przewieziono na zamek w Kostrzynie. Miejscowa ludność, która stanęła w obronie sanktuarium, została uwięziona i ukarana.

W 1561 r. klasztor franciszkanów we Frankfurcie odwiedził nuncjusz papieski kard. Gratius. W klasztorze, którego majątek przeszedł na rzecz uniwersytetu, spotkał jeszcze tylko trzech franciszkanów - staruszków. Mówili oni ciągle bardzo dobrze po łacinie. Jednak z obawy przed mieszkańcami od 30 lat nie opuszczali klasztoru. W 1564 r. odprawiono tu ostatnią Mszę św., zaś ostatni zakonnik zmarł w 1567 r.

* * *

Nie udało się bp. Jerzemu powstrzymać luteranizmu na ziemi lubuskiej. Odchodził z tego świata, gdy wokół niego pozostały już tylko pojedyncze wyspy katolickiej wiary, a wszędzie zapanowała nauka Lutra. Co myślał ten gorliwy biskup, gdy zamykał oczy? Czy miał poczucie klęski? A może oczami nadziei odczytywał renesans katolicyzmu? Z czasem tereny biskupstwa lubuskiego zostały wzięte pod opiekę biskupstwa we Wrocławiu. W 1930 r. utworzono diecezję berlińską, która nawiązała do tradycji lubuskich. W 1945 r. na wschodnie tereny dawnego lubuskiego biskupstwa przybyliśmy my i z naszą katolicką wiarą tchnęliśmy nowego ducha w stare szlaki. Odnowiono kult Matki Bożej w Górzycy. Odbudowano wiele starych lubuskich kościołów. A do lubuskich tradycji odwołuje się także współczesne województwo. Coś jednak z tego blumenthalowego dziedzictwa pozostało.

2013-03-26 11:09

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Nowenna do św. Andrzeja Apostoła

[ TEMATY ]

nowenna

Św. Andrzej Apostoł

wikipedia.org

św. Andrzej Apostoł

św. Andrzej Apostoł

9-dniowe nabożeństwo (21-29 listopada) do św. Andrzeja w celu uproszenia potrzebnych łask za Jego przyczyną. Chcąc łatwiej dostąpić łaski, dobrze w czasie nowenny wyspowiadać się i przyjąć nabożnie Komunię św.

Przyjdź, Duchu Święty, napełnij serca wiernych i ogień miłości Twojej racz w nich zapalić.
CZYTAJ DALEJ

Możesz powiedzieć Mu wszystko. Ojciec Marcin Ciechanowski o Bogu, którego nie trzeba się bać

2026-11-19 22:28

[ TEMATY ]

diecezja świdnicka

Bardo

rekolekcje diecezjalne

o. Marcin Ciechanowski

ks. Mirosław Benedyk/Niedziela

O. Marcin Ciechanowski, podczas rekolekcji diecezjalnych w Bardzie Śląskim.

O. Marcin Ciechanowski, podczas rekolekcji diecezjalnych w Bardzie Śląskim.

O rutynie w przeżywaniu wiary, pierwszeństwie osobistej więzi z Jezusem i uczeniu się od Maryi troski o człowieka mówił o. Marcin Ciechanowski podczas rozpoczętych 19 listopada w Bardzie rekolekcji diecezjalnych „W bezpiecznych dłoniach Maryi”.

Jako pierwsi w rekolekcyjnych spotkaniach uczestniczyli kapłani. Ich dzień skupienia rozpoczęła Eucharystia z homilią paulina. Program obejmował także Nieszpory z konferencją, wieczorną naukę, adorację Najświętszego Sakramentu oraz Apel Jasnogórski z rozważaniem. Był również czas na rozmowy przy wspólnym stole.
CZYTAJ DALEJ

Ewangelicki biskup na tropie Edmunda Wojtyły

2026-11-20 23:06

[ TEMATY ]

Milena Kindziuk

Red

To właśnie ewangelicki biskup śp. Paweł Anweiler pozwolił mi ustalić nowe fakty na temat Edmunda Wojtyły, brata św. Jana Pawła II. Dlatego teraz, gdy dotarła do mnie wiadomość o śmierci tego znanego i cenionego biskupa, wieloletniego zwierzchnika Diecezji Cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, chcę o tym przypomnieć.

Kiedy zbierałam materiały do książkowej biografii doktora Edmunda Wojtyły i szukałam świadków jego życia, w pierwszej kolejności udałam się do Bielska-Białej. To tam brat Papieża mieszkał i od 1931 roku pracował jako lekarz na oddziale zakaźnym miejscowego szpitala (wtedy był to Bielsk). Do historii przeszedł jako wybitny lekarz, który oddał swe młode życie dla pacjentki – 20-letniej Rozalii, chorej na nieuleczalną wtedy chorobę zakaźną, szkarlatynę. Kiedy zarażony Edmund cierpiał w gorączce przekraczającej 40 stopni i kiedy przez wiele dni umierał, opiekowały się nim pielęgniarki - ewangelickie diakonisy.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję