KRZYSZTOF KUNERT: – Skąd się zrodził pomysł na kaplicę Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej?

WOJCIECH MYŚLECKI: – W roku 2008 Ordynariat Polowy Wojska Polskiego w porozumieniu z ówczesnym proboszczem kościoła ks. płk. Januarym Wątrobą podjął decyzję o poświęceniu jednej z odbudowywanych kaplic we wrocławskim kościele garnizonowym pamięci Armii Krajowej i zaproponował realizację tego projektu Światowemu Związkowi Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Dolnośląski. Początkowo przyznano na ten cel kaplicę Dumlosych, ale po pogłębionych analizach konserwatorskich i ideowych ostatecznie projekt zrealizowano w byłej kaplicy Sauermana von Jeltsch.

– Bardzo mocno zabiegał o powstanie kaplicy śp. Jerzy Woźniak. Dziś jego marzenia stają się faktem.

– Śp. płk. dr Jerzy Woźniak był od początku głównym promotorem i organizatorem budowy kaplicy. Pod jego kierunkiem przyjęto założenia historyczne i ideowe kaplicy, ustalając, że będzie to de facto mauzoleum Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Za życia płk. Woźniaka wykonano pierwsze studia architektoniczne, artystyczne i budowlane mauzoleum oraz przeprowadzono wstępne ustalenia dotyczące możliwych źródeł finansowania budowy. Śmierć dr. Jerzego Woźniaka oraz decyzja o zmianie kaplicy z Dumlosych na Sauremannów, a także zmiana proboszcza bazyliki św. Elżbiety spowodowały, że konieczne było podjęcie wszystkich prac od nowa. Zdecydowano o przeprowadzeniu gruntownego rozeznania konserwatorskiego, architektonicznego i budowlanego kaplicy Sauermannów oraz przyjęto założenia artystyczne, konserwatorskie i ideowe kaplicy-mauzoleum PPP i AK i na tej podstawie rozpisano w 2012 r. konkurs na projekt mauzoleum, który w maju 2013 r. wygrał wybitny polski artysta Jerzy Kalina.

– A dlaczego wybór padł na kościół garnizonowy?

– Była to decyzja Ordynariatu wynikająca z inspiracji ks. płk. Januarego Wątroby i dr. Jerzego Woźniaka.

– Środowiska akowskie od dawna mówiły o potrzebie takiego miejsca. Dziś ich zabiegi przyniosły skutek. Dlaczego tak późno?

– Środowisko dolnośląskie AK chciało i oczekiwało decyzji władz regionalnych o zbudowaniu we Wrocławiu pomnika AK. Jednak po otrzymaniu propozycji kaplicy-mauzoleum uznano, że warto zrealizować ten projekt, przy czym nie oznacza to rezygnacji z budowy pomnika AK.

– Skąd pozyskiwane były środki finansowe na kaplicę?

– Prace przygotowawcze, projekty i ekspertyzy oraz koszty konkursu pokryto z dotacji i wsparcia finansowego firm: Bank Zachodni WBK S.A. – mecenas kaplicy; PKO Bank Państwowy S.A. – mecenas kaplicy; Elektrotim S.A. z Wrocławia – darczyńca; Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej z Brzegu – darczyńca oraz ze środków własnych Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Dolnośląski. Istotnego wsparcia organizacyjnego i finansowego udzieliło stowarzyszenie Inicjatywa Historyczna z siedzibą we Wrocławiu. Całość kosztów wykonania prac konserwatorsko-budowlanych oraz wykonania dzieła artystycznego wystroju kaplicy pokryli główni fundatorzy: Miasto Wrocław wraz z Ośrodkiem Kultury i Sztuki, Instytucją Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego.

– Kaplica realizuje określony cel. Jaki?

– 28 września 2014 r., w 75. rocznicę powołania Polskiego Państwa Podziemnego i jego zbrojnego ramienia Armii Krajowej, powstało we Wrocławiu mauzoleum, które godnie realizuje określony cel: oddanie czci i utrwalenie pamięci o Polskim Państwie Podziemnym i żołnierzach Armii Krajowej poprzez stworzenie miejsca zadumy i religijnej refleksji. Celem jest równocześnie upamiętnienie walk o wolność Rzeczpospolitej Polskiej w czasie II wojny światowej i w pierwszych latach po wojnie, a także przypomnienie obecnym i przyszłym pokoleniom postawy i dzieła Polskiego Państwa Podziemnego i jego ochotniczych sił zbrojnych – żołnierzy Armii Krajowej. Równocześnie w zabytkowej bazylice powstało wybitne dzieło, które najprawdopodobniej otwiera nowy kierunek w nowoczesnym wystroju gotyckich kaplic i w sztuce upamiętnia wielkie czyny historyczne. W ołtarzu znajduje się urna zawierająca ziemię zebraną z cmentarzy i pól walk Armii Krajowej a także utrwalone w brązie symbole Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Kolejnym ważnym elementem wnętrza kaplicy jest nigdy niegasnące światło wydobywające się ze szczelin pomiędzy ścianami. Swoim wewnętrznym światłem urzeka również krzyż wkomponowany w zarys okna.