W 50. rocznicę powstania wspomnianej deklaracji 14 marca br. w Sandomierzu zorganizowano – już po raz trzeci – spotkanie międzyreligijne dotyczące dialogu i relacji chrześcijańsko-żydowskich. Tematem konferencji pastoralno-naukowej była historia, teraźniejszość i perspektywy dialogu chrześcijańsko-żydowskiego. 14 marca br. do Wyższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu przybyli znawcy tematu nie tylko z Polski. Wśród prelegentów byli: bp Mieczysław Cisło – przewodniczący Komitetu Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem, prof. Magda Teter z Wesleyan University w USA i prof. John Connelly z University of California w Berkeley.

Prof. Magda Teter zwróciła uwagę na zmiany, jakich dokonała soborowa deklaracja w rozumieniu wzajemnych stosunków chrześcijan i żydów. – Ta deklaracja jako dokument soborowy przekształciła polemikę w dialog, stworzyła wzajemną otwartość z obydwu stron na złożoność historii wzajemnych relacji. Przed deklaracją te historie były pisane osobno, a momenty połączenia uważane były z reguły za kontrowersyjne. Deklaracja to zmieniła i mamy wiele ciekawych prac, które pogłębiają nasze wzajemne rozumienie. Myślę, że nadal potrzeba nam więcej rozmów, badań naukowych i otwartości na skomplikowane stosunki, aby zrozumieć, że historia nie jest tylko czarna albo biała, lecz że ma różne odcienie, a nawet kolory. Takie spotkania pozwalają nam kroczyć razem drogą dialogu, rozumienia i otwartości – podkreślała prof. Teter.

Bp Mieczysław Cisło zreferował starania Kościoła katolickiego oraz środowisk żydowskich w służbie wzajemnego dialogu. Podkreślał, że soborowa deklaracja pobudziła obie strony do wzajemnego zbliżenia oraz promowania kultury pokoju, dialogu, sprawiedliwości.

Prof. John Connelly mówił o przełomowym charakterze deklaracji „Nostra aetate”. – Dziś nie zdajemy sobie w pełni sprawy, jak wielkie znaczenie miała opublikowana 50 lat temu deklaracja. Dała ona podstawy teologiczne do dialogu chrześcijan z żydami. Deklaracja mówi o trwałości przymierza Boga z Izraelem, podkreśla, że ono nigdy nie zostało zerwane. Jednoznacznie potępia wszelkie prześladowania, które w ciągu wieków kierowano przeciw żydom – wskazywał prof. John Connelly.

Podsumowując spotkanie, ordynariusz sandomierski bp Krzysztof Nitkiewicz podkreślił ważność soborowego dokumentu w zrozumieniu wspólnych korzeni wiary i historii oraz w odkryciu nowych przestrzeni wzajemnych relacji. – Przez prawie dwa tysiące lat relacje chrześcijańsko-żydowskie charakteryzowało akcentowanie odrębności jednej religii od drugiej. Chrześcijańscy apologeci kładli nacisk na powstanie nowego Izraela, nowego Ludu Bożego, który zajął miejsce żydów. Rewolucyjny, przełomowy charakter deklaracji „Nostra aetate” polegał na tym, że wyznaczyła ona Kościołowi nowy kierunek w relacjach z żydami: zobaczmy, co nas łączy, zauważmy, że Nowy Testament jest zakorzeniony w Starym. Mamy wspólne korzenie. Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba jest również naszym Bogiem. Mamy prawo nazywać się Ludem Bożym, uznając jednak, że żydzi pozostają w dalszym ciągu Ludem Bożym Starego Przymierza. To już trzecie spotkanie w Sandomierzu, które wpisuje się we wzajemny dialog. I myślę, że podobnie jak poprzednie także przyniesie wspaniałe owoce – mówił bp Nitkiewicz.

W konferencji wziął również udział bp Edward Frankowski.

Warto nadmienić, że w 2013 r. w Sandomierzu odbyło się międzynarodowe sympozjum pt. „Stosunki chrześcijańsko-żydowskie w historii, sztuce i pamięci. Europejski kontekst dzieł w katedrze sandomierskiej”. Natomiast w roku ubiegłym Sandomierz gościł uczestników obchodów XVII Dnia Judaizmu.