Kiedy po 1989 r. walił się Związek Sowiecki, a wraz z nim cały Układ Warszawski, kraje Europy Środkowej wyrwały się spod rosyjskiej okupacji, zrzuciły łańcuchy komunizmu i obrały kurs ku wolnemu światu. Mało kto wtedy przypuszczał, że 25 lat później zimnowojenny nastrój ponownie zagości na pierwszych stronach gazet i będzie spędzał sen z powiek politykom na Zachodzie. Rosyjska aneksja Krymu oraz inwazja na wschodnią Ukrainę zaburzyły znany nam od ponad dwóch dekad ład na Starym Kontynencie. Ukraińcy, wychodząc na ulice Kijowa, oznajmili całemu światu: chcemy do Europy! Od momentu tej deklaracji sytuacja za wschodnią granicą Polski z dnia na dzień zaczęła coraz bardziej przypominać regularny konflikt zbrojny. Rosyjska doktryna odbudowy dawnego imperium obnażyła prawdziwą twarz Moskwy. Słowa wypowiedziane niegdyś przez Ronalda Reagana są dzisiaj nadal aktualne – Rosja jest imperium zła.

Oczami Amerykanów

Choć dla przeciętnego Johna Smitha problemy Europy schodzą często na drugi, a nawet trzeci plan, to w przypadku konfliktu na Ukrainie sytuacja wygląda inaczej. Amerykanie pamiętają o zimnej wojnie i o zagrożeniu, jakie wtedy stanowiła Moskwa. Amerykańska ulica rozmawia o rosyjskiej inwazji na Ukrainę, ludzie śledzą informacje podawane w mediach. Jednak w przeciwieństwie do obywateli krajów dawnej strefy wpływów sowieckich społeczeństwo USA nie ma powodów, by czuć zagrożenie ze strony Kremla. Przeważająca większość amerykańskiego społeczeństwa ocenia Władimira Putina bardzo negatywnie – pod koniec lutego br. ok. 70 proc. Pozytywnie jest on postrzegany zaledwie przez nieco ponad 10 proc. obywateli USA. Należy tu jednak zwrócić uwagę, że część ankietowanych przyznaje się do braku jakiejkolwiek wiedzy na temat sytuacji na Ukrainie. To z pewnością jeden z powodów, dlaczego co 10. Amerykanin ocenia głowę Federacji Rosyjskiej „pozytywnie”. Za oceanem większość ludzi popiera rozpoczęcie dostaw broni na Ukrainę, jednocześnie stale rośnie liczba zwolenników takiego rozwiązania.

Media w USA

Amerykańskie media starają się relacjonować wydarzenia na Ukrainie z należytą powagą. Dziennikarze za oceanem rozumieją skalę problemu i nie bagatelizują zagrożenia, jakie dzisiaj stanowi putinowska Rosja. Niedawno na łamach „New York Timesa” mogliśmy przeczytać o młodych Polakach szykujących się do obrony kraju przed ewentualną rosyjską agresją. Tekst był wzbogacony wymownym zdjęciem przedstawiającym nastolatków ubranych w mundury z biało-czerwoną flagą, czołgających się w ramach szkolenia wojskowego. To dowód na to, że media za oceanem uważnie przyglądają się działaniom krajów bezpośrednio zagrożonych potencjalną inwazją ze strony Rosji. Sięgając po amerykańskie dzienniki, możemy liczyć na rzetelne informacje o przebiegu konfliktu. Jedna z najważniejszych gazet w Ameryce – „Washington Post”, pisząc o rosyjskich obchodach pierwszej rocznicy przejęcia Krymu, poinformowała, że od momentu aneksji półwyspu poparcie obywateli Rosji dla Władimira Putina osiągnęło rekordowy poziom. To może być przesłanką twierdzenia, że bez względu na to, kto będzie rządził w Moskwie, polityka Kremla nie ulegnie zmianie w dającej się przewidzieć przyszłości.

Politycy w USA

Od początku konfliktu Stany Zjednoczone były jednym z państw, które głośno i zdecydowanie wzywały do nałożenia sankcji na Rosję. Waszyngton pierwszy zaczął działać. Dopiero później w ślad za Amerykanami poszła Bruksela. Unia Europejska jest podzielona w kwestii odpowiedniej reakcji na rosyjską inwazję na Ukrainę. Węgry Viktora Orbána, Austria, Włochy to tylko niektóre z państw UE, które wyłamują się z koalicji antyputinowskiej. Unia Europejska, która nie potrafi być zjednoczona w najważniejszych momentach, jest Unią słabą i niegodną zaufania. Niektóre kraje członkowskie zdają się zdradzać wartości, które przyświecały idei budowania zjednoczonej Europy. Waszyngton, w przeciwieństwie do wielu państw europejskich, widzi potrzebę zdecydowanej reakcji na konflikt ukraiński.

Rząd USA podjął decyzję o wysłaniu sprzętu wojskowego na Ukrainę. Mowa tutaj o 30 specjalnie opancerzonych pojazdach Humvee oraz 200 egzemplarzach w wersji standardowej, do tego dochodzą małe drony typu Raven. Amerykanie zdecydowali również o przekazaniu Ukraińcom sprzętu radiowego oraz radarów rozpoznania artyleryjskiego. Na razie jest to tzw. broń nieśmiercionośna.

Administracja USA bardzo poważnie bierze pod uwagę możliwość wysłania na Ukrainę broni. Za takim rozwiązaniem opowiada się szef amerykańskiego wywiadu – James Clapper. Zaznaczył jednak, że decyzja należy do polityków. Kongresmeni z obu partii jednomyślnie popierają rozpoczęcie dostaw broni dla ukraińskiego wojska i apelują o to do prezydenta Baracka Obamy. Ashton Carter – nowy szef Pentagonu podziela te opinie. Z Białego Domu płynie na razie przekaz: rozważymy dostawy broni, kiedy zawiodą rozwiązania dyplomatyczne. Pewne jest jednak, że Amerykanie nie mają co liczyć na pomoc ze strony większości swoich sojuszników z Unii Europejskiej. Amerykańska koncepcja rozpoczęcia dostaw broni na Ukrainę nie spotyka się bowiem z aplauzem na Starym Kontynencie. – Niemcy nie wesprą Ukrainy bronią. Jestem przekonana, że tego konfliktu nie da się rozwiązać środkami wojskowymi – w takim tonie wypowiedziała się niemiecka kanclerz Angela Merkel. Spośród liczących się w Europie państw jedynie Wielka Brytania wydaje się wpisywać w amerykańską doktrynę aktywnego sprzeciwu wobec rosyjskiej inwazji na Ukrainę.

Stany Zjednoczone w odpowiedzi na zagrożenie płynące z Moskwy zwiększyły aktywność wojskową w krajach potencjalnie narażonych na atak ze strony Rosji. W ramach operacji „Atlantic Resolve” Waszyngton wysłał do Polski 100 żołnierzy oraz 30 pojazdów z 5. Batalionu 7. Pułku Przeciwlotniczego Armii USA. Żołnierze amerykańscy rozmieścili na terenie Polski swój system obrony przeciwlotniczej oraz przeciwrakietowej – znane rakiety Patriot. Waszyngton wysłał do Polski również czołgi M1 Abrams wraz z 200 żołnierzami z 1. Brygady 3. Dywizji Piechoty USA. Podobną ilość sprzętu i personelu wojskowego wysłano na Litwę, Łotwę oraz do Estonii.

Chcąc powstrzymać imperialne zapędy Rosji, musimy trzymać się doktryny Ronalda Reagana. Potrzebni nam są politycy jego kalibru. Zachód nie może ugiąć się przed Władimirem Putinem, tak jak niegdyś Europa Zachodnia ugięła się przed Hitlerem.