Dni Bodzentyna zainaugurowała uroczysta sesja Rady Miasta i Gminy Bodzentyn z okazji 660. rocznicy powstania miasta, 20. rocznicy odzyskania praw miejskich oraz 140-lecia powstania Młodzieżowej Orkiestry Ochotniczej Straży Pożarnej w Bodzentynie. Spotkanie w sali gimnastycznej Szkoły Podstawowej w Bodzentynie wzbogaciły wykład dr hab. prof. UJK Urszuli Oettingen pt. „Bodzentyn na przestrzeni wieków” oraz prelekcja Witolda Combra na temat odzyskania praw miejskich przez Bodzentyn w 1994 r. Ważną częścią spotkania była prezentacja projektu pomnika bp. Bodzanty autorstwa artysty rzeźbiarza Sławomira Micka. Wydarzeniu towarzyszył wernisaż prac malarskich członków Stowarzyszenia Artystów Plastyków Świętokrzyskich w Kielcach. Miała miejsce także uroczysta Msza św. w kościele pw. św. Stanisława. Przy ruinach zamku odbyły się koncerty Młodzieżowej Orkiestry Dętej z Bodzentyna oraz zaproszonych orkiestr dętych.

Kolejny dzień obchodów obfitował w atrakcje muzyczno-taneczne. Na scenie prezentowały się m.in. zespoły „Wzdolskie Kołowrotki”, „Świętokrzyskie Jodły” i „Wilkowianie”. Bodzentyńską publiczność bawili także: kabareciarz Stan Tutaj, zespoły „Dąbrowa to my” i „Boys”, była także biesiada sarmacka w trzech odsłonach: polskiej, góralskiej i włoskiej.

Kim był bp Bodzanta?

Na pomysł upamiętnienia zasłużonego biskupa wpadła grupa mieszkańców skupiona w Społecznej Radzie Kultury, która działa przy urzędzie miasta, z przewodniczącą rady, historykiem, prof. Urszulą Oettingen.

To prawdopodobnie od nazwiska biskupa pochodzi nazwa miasta. W latach 1348-55 wybudował on w Bodzentynie drewniany dwór i kościół.

Rzeźba przedstawia postać biskupa i średniowieczne miasto, czyli mury obronne, baszty, zamek i układ urbanistyczny. Pomnik będzie miał przestrzenny charakter. Stanie w pobliżu wzgórza zamkowego.

Pomysłodawcy liczą, że przy wsparciu władz miasta i sponsorów uda się szybko sfinalizować budowę pomnika. Mają też nadzieję, że stanie się on jednym z symboli Bodzentyna i atrakcją turystyczną oraz zainspiruje do poznawania lokalnej historii.

Biskup krakowski Jan Bodzanta żył w latach 1290 – 1366. Pochodził z możnego rodu Porajów-Różyców. Według rodowej legendy Porajowie mieli być potomkami libickich Sławnikowiców, czyli rodu św. Wojciecha.

Skłócony z królem Kazimierzem Wielkim o wpływy terytorialne i majątkowe oraz m.in. o niemoralne prowadzenie się władcy Bodzanta nie odgrywał wielkiej roli politycznej w kraju, był za to dobrym administratorem i przyczynił się do rozwoju gospodarczego dóbr biskupów krakowskich, w tym do lokacji miast.

Za utopienie ks. Marcina Bryczki – wikariusza katedry krakowskiej i wysłannika biskupiego upominającego króla bp Bodzanta rzucił klątwę na Kazimierza Wielkiego.

W ramach pokuty nałożonej przez papieża król ufundował kilka kościołów ekspiacyjnych, m.in. w Krakowie, Kargowie, Sandomierzu i Wiślicy. Choć konflikt miedzy królem a biskupem został załagodzony, nigdy jednak zupełnie nie wygasł i utrudniał bp. Bodzancie rozkwit kariery w strukturach Kościoła.

Jako zarządca diecezji bp Bodzanta okazał się sprawnym organizatorem i dobrym gospodarzem. Rozwijał sieć parafialną, tworząc ponad dwadzieścia nowych parafii i budując w nich kościoły. Budowę nowej katedry w Krakowie, zapoczątkowaną przez bp. Nankera, doprowadził do stadium umożliwiającego jej konsekrację.

Dbając o rozwój gospodarczy diecezji, zasiedlał pustki, lokował miasta i wsie. Z jego imieniem związane są nazwy miejscowości Bodzentyn i Borzęcin.

Dla Bodzentyna

Bodzentyn biskup lokował w 1355 r. na prawie średzkim. Zbudował tam drewniany dwór i kościół. Wieś Borzęcin założył w 1364 r. Nadał miejskie prawo magdeburskie biskupiej miejscowości Kielce, gdzie zmarł w 1366 r.

Miasto Bodzentyn zostało założone w poł. XIV wieku na wzgórzu nad Psarką. Bodzentyn bywa nazywany biskupim miastem, ponieważ pierwsze wieki w historii miasta łączą się z działalnością kolejnych biskupów, którzy fundowali kościoły, budowali zamek, ratusz, mury miejskie, zakładali szpitale i ogrody, rozbudowywali wodociągi, troszczyli się o handel i cechy rzemieślnicze, animowali kulturę, ogrodnictwo, sztukę.

Począwszy od biskupa Bodzanty, byli to: Florian z Mokrska, Jan Radlicki, Piotr Wysz, Zbigniew Oleśnicki, Jan Konarski, Piotr Myszkowski, Jakub Zadzik, Andrzej Trzebicki, Jan Małachowski, Franciszek Krasicki, Felicjan Szaniawski, Kajetan Sołtyk.

Kolejni królowie polscy potwierdzali przywileje dla miasta, odnoszące się najczęściej do jarmarków.

Miasto straciło prawa miejskie po powstaniu styczniowym, odzyskało je w 1994 r.

* * *

Czy wiesz, że...

• W II połowie XIV wieku miasto zostało otoczone murem obronnym, którego pozostałości są widoczne jeszcze dzisiaj. Zachowały się również stare założenia urbanistyczne z dwoma rynkami, górnym i dolnym, z XVI wieku.