W 2017 r. wspomniany obywatel wystąpił do bułgarskiego sądu o zmianę płci metrykalnej, lecz wniosek został oddalony, ponieważ prawo krajowe uznaje płeć jako ustalaną przy urodzeniu i niezmienną.
Bułgarskie przepisy nie przewidują procedury korekty płci, a sądy konsekwentnie odmawiały takich zmian. W 2021 r. Sąd Konstytucyjny potwierdził biologiczne i binarne rozumienie płci, a w 2023 r. Najwyższy Sąd Kasacyjny uznał, że zmiana danych dotyczących płci w aktach stanu cywilnego nie jest dopuszczalna. Rok później ten sam sąd zwrócił się jednak do TSUE z pytaniem o zgodność takiej wykładni z prawem UE.
Pomóż w rozwoju naszego portalu
W 2026 r. TSUE orzekł, że prawo Unii wymaga umożliwienia zmiany płci osobom korzystającym ze swobody przemieszczania się między państwami członkowskimi - nawet jeśli prawo krajowe definiuje płeć wyłącznie biologicznie. Trybunał oparł się na przepisach dotyczących swobodnego przepływu osób oraz obowiązku wydawania dokumentów tożsamości.
Zdaniem Instytutu Ordo Iuris wyrok ten potwierdza prymat prawa UE nad konstytucjami państw członkowskich i nakłada na nie obowiązek wprowadzenia procedur zmiany płci metrykalnej. Choć formalnie dotyczy on tylko obywateli UE korzystających z prawa do przemieszczania się, w praktyce może prowadzić do rozszerzenia tych zasad na inne przypadki.
Instytut podkreśla również, że prawo UE nie definiuje pojęcia płci, a kompetencje w tym zakresie należą do państw członkowskich. W jego ocenie TSUE, interpretując przepisy o swobodnym przepływie osób, de facto narzuca państwom określone rozumienie płci, mimo braku wyraźnej podstawy traktatowej.
