Reklama

Niedziela w Warszawie

Święty z Warszawy

Bł. Stanisław Papczyński, założyciel Zgromadzenia Księży Marianów, który na początku czerwca zostanie kanonizowany, był blisko związany z Warszawą. Przyszły święty przez lata był nauczycielem, kaznodzieją, spowiednikiem i prefektem w kolegium pijarskim

Niedziela warszawska 20/2016, str. 6-7

[ TEMATY ]

błogosławiony

Cezary Piwowarski/ pl.wikipedia.org

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Przebywał w Warszawie około 10 lat. Tu dokończył nowicjat, odbył studia teologiczne, tu złożył śluby zakonne – mówi ks. Wojciech Skóra, wicepostulator procesu kanonizacyjnego o. Papczyńskiego. – Tu, już po świeceniach, był duszpasterzem, wychowawcą, kapelanem Bractwa Matki Bożej Łaskawej. Także później bywał tu regularnie.

Studia u Franciszkanów

Do Warszawy Stanisław Papczyński trafił w drugim roku nowicjatu pijarów rozpoczętego w Podolińcu na dzisiejszej Słowacji. Ponieważ – jak pisze biograf Błogosławionego ks. Tadeusz Rogalewski, autor wielu prac na jego temat – wykazał się dobrymi postępami w życiu wewnętrznym, wyrażono zgodę na podjęcie przez niego w czasie drugiego roku nowicjatu studiów. W lipcu 1655 r. przeniósł się do Warszawy. Mógł je podjąć od razu, bo miał już za sobą kursy poetyki, retoryki i filozofii odbyte w Podolińcu, Lwowie i Rawie Mazowieckiej.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Pijarzy mieli swój dom przy ul. Długiej, tam też zamieszkał br. Stanisław (dziś znajdują się tam zabudowania Ordynariatu Polowego WP), ale studia odbywał w klasztorze Franciszkanów przy ul. Senatorskiej. Do Warszawy przybył tuż przed Potopem Szwedzkim. Gdy na początku września Szwedzi zajęli stolicę, studiowanie nie było proste. Jednak Stanisław naukę kontynuował aż do początków maja kolejnego roku, nie bez dramatycznych przeżyć, także dlatego, że okupanci z nienawiścią odnosili się do duchownych.

Reklama

Któregoś dnia, koło kościoła dominikanów, natknął się szwedzkiego żołnierza, z którym – jak pisze ks. Rogalewski – podjął dyskusję na temat wiary. Szwed rzucił się na niego z mieczem. Jak wspominał o tym później sam o. Papczyński, padł na kolana, nadstawiając kark do ścięcia. „Opatrzność Boża zrządziła, że nie odniosłem żadnej rany, choć trzykrotnie zostałem bardzo mocno uderzony” – wspominał w swoim drugim „Testamentum”.

Pod szwedzka okupacją

„Brat Stanisław gotowy był na męczeństwo i oddanie życia za wiarę” – skomentował tamto zajście ks. Rogalewski. – Szwedzi do kolegium pijarskiego posyłali swoje dzieci, pozwolili więc pijarom na działalność. Scysja, jak przypuszczam, mogła wynikać ze sporu o Matkę Bożą – mówi ks. Wojciech Skóra. – To miejsce przed kościołem św. Jacka na Freta, gdzie trzy razy był ugodzony w szyję, gdzie mógł ponieść śmierć męczeńską, można dziś łatwo zlokalizować.

Trudno zlokalizować natomiast miejsce, gdzie zatrzymał się br. Stanisław po tym, gdy pijarzy musieli w maju, podczas walk wojsk polsko-litewskich, uciekać z klasztoru przy ul. Długiej. I gdzie, jak pisze biograf, „nie mając możliwości kontynuowania studiów, zaczął tym gorliwiej przygotowywać się do złożenia ślubów”. Śluby, tzw. proste, z przysięgą wytrwania w Zgromadzeniu aż do śmierci, złożył 22 lipca 1656 r., w dopiero co wyzwolonej Warszawie, w obliczu jej ponownego zagrożenia przez Szwedów.

W tym czasie br. Papczyński i inni pijarzy mogli przebywać na Starym Mieście lub gdzieś pod Warszawa i tam – w nieznanym nam miejscu – odbyła się uroczystość profesji. W ostatnim tygodniu lipca, data jest nieznana, przyjął też święcenia niższe i subdiakonat. Udzielił mu ich – taki jest wynik poszukiwań w wielu archiwach – albo bp. poznański Albert Tholibowski, albo nuncjusz apostolski Piotr Vidoni.

Nauczyciel i kaznodzieja

Reklama

Gdy po trzydniowej bitwie pod Warszawą, na początku sierpnia, stolica znów dostała się (w trzytygodniową tym razem okupację), nie było już w niej niedawno wyświęconego subdiakona. Udał się, z polecenia przełożonych, na południe Polski, gdzie przez kilka lat wykładał retorykę w kolegiach pijarskich w Podolińcu i Rzeszowie. W 1661 r. w Brzozowie przyjmując święcenia kapłańskie, dał się też poznać jako świetny kaznodzieja, duszpasterz i nauczyciel.

Jednak pełnie swoich możliwości rozwinął – jak wspominają biografowie – dopiero w Warszawie, dokąd został przeniesiony w maju 1663 r. Odbudowane po zniszczeniach wojennych tutejsze kolegium przy ul. Długiej potrzebowało pilnie wybitnych nauczycieli. Jesienią zaczął wykładać retorykę – jako pierwszy nauczyciel tego nowego tu przedmiotu. Robił to najpewniej, z wielomiesięczną przerwą na wyjazd do Rzymu, do 1669 r., ostatniego roku pobytu w Warszawie.

Poza sławą świetnego profesora retoryki, o. Papczyński zasłynął w Warszawie jako znakomity kaznodzieja. – Słynne były wówczas jego kazania wygłaszane w kościele pijarów, ale także głosił je w innych świątyniach, prawdopodobnie u kamedułów na Bielanach, z którymi się zaprzyjaźnił, na pewno w kościele św. Antoniego i u dominikanów na Freta – podkreśla ks. Wojciech Skóra. – Jedno z nich, wygłoszone z okazji uroczystości św. Tomasza u ojców dominikanów, zachowało się, wydane drukiem pt. „Doctor Angelicus” (Doktor Anielski).

Spowiednik króla

Według tradycji, przypomnianej w procesie beatyfikacyjnym, o. Papczyński przez cztery lata przemawiał z ambon w obecności hetmana Jana Sobieskiego. Bardzo prawdopodobne, że Sobieski, także jako król, słuchał tych kazań, gdy Papczyński był zapraszany do Warszawy z pobliskiej Nowej Jerozolimy (Góry Kalwarii). Hetmana, potem króla, wymienia się też wśród penitentów o. Papczyńskiego.

Reklama

Był cenionym spowiednikiem, a oprócz króla miał spowiadać także m.in. senatorów, hierarchów, wśród nich biskupa płockiego Jana Gembickiego, a także nuncjusza apostolskiego Antoniego Pignatelli’ego, późniejszego papieża Innocentego XII. Przyciągała do o. Papczyńskiego jego dogłębna znajomość Pisma Świętego, teologii, wrażliwość duszpasterska i entuzjazm, którym miał zapalać innych do pobożności.

W czasie pobytu stworzył i wydał wiele najważniejszych rozpraw i pism. – Między innymi podręcznik retoryki, jedno z najbardziej cennych jego dzieł, uważane za jeden z najlepszych podręczników retoryki napisanych przez Polaka – ocenia ks. Wojciech Skóra. – W latach 60. XVII wieku, w czasie pracy w Warszawie, były aż cztery wydania podręcznika. Jeden z nich został ocenzurowany. Nieprzypadkowo: w propozycji mów obywatelskich zwracał uwagę – przenikliwie – na negatywne skutki liberum veto.

Niewątpliwa zasługa

W czasie pobytu w Warszawie o. Papczyński nie mógł narzekać na brak zajęć. Kierował również Bractwem Matki Bożej Łaskawej, mianowany został też wicepostulatorem procesu beatyfikacyjnego założyciela zgromadzenia pijarów o. Józefa Kalasantego, w którym wykazał się wielką przedsiębiorczością, witalnością i energią.

– Ta rola pokazała, jak potrafił zjednywać sobie ludzi – podkreśla ks. Wojciech Skóra. – Pozyskał mnóstwo listów intencyjnych na rzecz otwarcia tego procesu w Rzymie wśród magnaterii, szlachty, elit politycznych – mówi. – Ważnym elementem m.in. takich procesów beatyfikacyjnych są tzw. autorzy procesu. Ci, którzy wnoszą o całe to postępowanie. Zakon pijarów nie był jedyną stroną, autorem procesu, byli nim także przedstawiciele elit narodowych i politycznych.

Reklama

Otrzymał od Sejmu wspólny list postulacyjny, a także liczne listy od wielu osobistości świeckich i kościelnych. Papież Aleksander VII był pod wrażeniem tak wielu listów. Miał powiedzieć, że cały świat poruszył się dla poparcia sprawy założyciela pijarów. Proces przyspieszył. – I była to niewątpliwie zasługa o. Stanisława Papczyńskiego – ocenia ks. Rogalewski.

Oświadczenie odchodzącego

W Warszawie rozpoczęło się napięcie wewnątrz zakonu pijarów, w którym niepoślednią rolę odegrał o. Papczyński. – W kapitule prowincjalnej pijarów został reprezentantem domu warszawskiego. A jako że był bardzo szanowany, jego wypowiedź wywołała sporo kontrowersji, ponieważ zwrócił uwagę, że zakon odszedł od reguły założycielskiej o. Józefa Kalasantego – mówi ks. Wojciech Skóra.

Napięć nie usunął wyjazd o. Papczyńskiego do Rzymu, w celu wyjaśnienia generałowi zakonu kontrowersji związanych z jego postawą. – W Warszawie napisał „Oświadczenie odchodzącego do Rzymu”, w którym podał motywy, dla których udaje się w podróż – mówi ks. Skóra. Pośrednim efektem będzie po kilku latach odejście od pijarów, a potem założenie zgromadzenia marianów.

2016-05-12 09:30

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Toruń: rozpoczął się Międzynarodowy Zlot Harcerzy i Skautów

[ TEMATY ]

spotkanie

harcerze

błogosławiony

BOŻENA SZTAJNER

Blisko 2 tys. harcerzy i skautów z Polski i zagranicy przyjechało do Torunia, by uczestniczyć w Międzynarodowym Zlocie Wicek 2013. Zlot został zorganizowany w setną rocznicę urodzin bł. Stefana Frelichowskiego, kapłana i męczennika, który jest patronem harcerzy. Wśród zagranicznych uczestników są przedstawiciele m.in. USA, Czech, Argentyny, Białorusi i Litwy.
CZYTAJ DALEJ

USA: Trump ogłosił powstanie komisji wolności religijnej

2025-05-01 20:17

[ TEMATY ]

religia

Donald Trump

Stany Zjednoczone

PAP/EPA/YURI GRIPAS / POOL

Prezydent USA Donald Trump ogłosił w czwartek powstanie "komisji wolności religijnej", która ma doradzać Białemu Domowi w kwestiach dotyczących ochrony praw religijnych. Podczas wystąpienia Trumpa w ramach Narodowego Dnia Modlitwy obecny był kandydat na prezydenta RP Karol Nawrocki.

W wystąpieniu w Ogrodzie Różanym prezydent USA mówił, że "przywrócił religię krajowi". Twierdził, że dotąd "ludzie wiary nigdy nie byli wpuszczani do Białego Domu", i wspominał słowa swoich doradców, mówiących mu, że wygrał wybory, bo "Bóg jest z nim". Podpisał też rozporządzenie tworzące "komisję wolności religijnej".
CZYTAJ DALEJ

Nawet kiedy człowiek zapomina o Bogu, to jednak Bóg nie zapomina o człowieku

2025-05-01 16:30

[ TEMATY ]

rozważania

O. prof. Zdzisław Kijas

Karol Porwich/Niedziela

Nawet kiedy człowiek zapomina o Bogu, kiedy myśli, że Go nie ma lub że umarł, to jednak Bóg nie zapomina o człowieku. Czyż może niewiasta zapomnieć o swym niemowlęciu, ta, która kocha syna swego łona? A nawet, gdyby ona zapomniała, Ja nie zapomnę o tobie. Oto wyryłem cię na obu dłoniach, twe mury są ustawicznie przede Mną (Iz 49, 15-16) – powie Bóg.

Jezus znowu ukazał się nad Jeziorem Tyberiadzkim. A ukazał się w ten sposób: Byli razem Szymon Piotr, Tomasz, zwany Didymos, Natanael z Kany Galilejskiej, synowie Zebedeusza oraz dwaj inni z Jego uczniów. Szymon Piotr powiedział do nich: «Idę łowić ryby». Odpowiedzieli mu: «Idziemy i my z tobą». Wyszli więc i wsiedli do łodzi, ale tej nocy nic nie ułowili. A gdy ranek zaświtał, Jezus stanął na brzegu. Jednakże uczniowie nie wiedzieli, że to był Jezus. A Jezus rzekł do nich: «Dzieci, macie coś do jedzenia?» Odpowiedzieli Mu: «Nie». On rzekł do nich: «Zarzućcie sieć po prawej stronie łodzi, a znajdziecie». Zarzucili więc i z powodu mnóstwa ryb nie mogli jej wyciągnąć. Powiedział więc do Piotra ów uczeń, którego Jezus miłował: «To jest Pan!» Szymon Piotr, usłyszawszy, że to jest Pan, przywdział na siebie wierzchnią szatę – był bowiem prawie nagi – i rzucił się wpław do jeziora. Pozostali uczniowie przypłynęli łódką, ciągnąc za sobą sieć z rybami. Od brzegu bowiem nie było daleko – tylko około dwustu łokci. A kiedy zeszli na ląd, ujrzeli rozłożone ognisko, a na nim ułożoną rybę oraz chleb. Rzekł do nich Jezus: «Przynieście jeszcze ryb, które teraz złowiliście». Poszedł Szymon Piotr i wyciągnął na brzeg sieć pełną wielkich ryb w liczbie stu pięćdziesięciu trzech. A pomimo tak wielkiej ilości sieć nie rozerwała się. Rzekł do nich Jezus: «Chodźcie, posilcie się!» Żaden z uczniów nie odważył się zadać Mu pytania: «Kto Ty jesteś?», bo wiedzieli, że to jest Pan. A Jezus przyszedł, wziął chleb i podał im – podobnie i rybę. To już trzeci raz Jezus ukazał się uczniom od chwili, gdy zmartwychwstał. A gdy spożyli śniadanie, rzekł Jezus do Szymona Piotra: «Szymonie, synu Jana, czy miłujesz Mnie więcej aniżeli ci?» Odpowiedział Mu: «Tak, Panie, Ty wiesz, że Cię kocham». Rzekł do niego: «Paś baranki moje». I znowu, po raz drugi, powiedział do niego: «Szymonie, synu Jana, czy miłujesz Mnie?» Odparł Mu: «Tak, Panie, Ty wiesz, że Cię kocham». Rzekł do niego: «Paś owce moje». Powiedział mu po raz trzeci: «Szymonie, synu Jana, czy kochasz Mnie?» Zasmucił się Piotr, że mu po raz trzeci powiedział: «Czy kochasz Mnie?» I rzekł do Niego: «Panie, Ty wszystko wiesz, Ty wiesz, że Cię kocham». Rzekł do niego Jezus: «Paś owce moje. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci: Gdy byłeś młodszy, opasywałeś się sam i chodziłeś, gdzie chciałeś. Ale gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce swoje, a inny cię opasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz». To powiedział, aby zaznaczyć, jaką śmiercią uwielbi Boga. A wypowiedziawszy to, rzekł do niego: «Pójdź za Mną!»
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję