Akcja Katolicka w Polsce działała niezwykle prężnie od 1930 r. W momencie wybuchu wojny liczyła 750 tys. członków. Okupacja, a później walka władz komunistycznych z Kościołem, przerwały na długie lata działalność stowarzyszenia. Dopiero prośba św. Jana Pawła II z 1993 r. o reaktywację Akcji Katolickiej spowodowała podjęcie działań, które uwieńczone zostały powołaniem jej do istnienia w 1995 r. Abp Bolesław Pylak 19 października 1996 r. erygował Instytut Akcji Katolickiej Archidiecezji Lubelskiej. Pierwszym jej prezesem został Marian Bartnik (zm. 2018), a asystentem kościelnym ks. Ryszard Podpora.

Obchody 30-lecia działalności Akcji Katolickiej w archidiecezji lubelskiej rozpoczęły się w sobotę 26 września 2026 r. od Mszy Świętej dziękczynnej w archikatedrze, której przewodniczył Metropolita Lubelski Stanisław Budzik. W koncelebrze uczestniczyło bardzo wielu księży związanych z tym dziełem. Wśród licznie zebranych świeckich byli przedstawiciele władz, instytucji i wspólnot, a także przedstawiciele władz krajowych i delegacje AK z diecezji m.in. rzeszowskiej, siedleckiej, warszawskiej, białostockiej, toruńskiej, zielonogórsko-gorzowskiej, zamojsko-lubaczowskiej i ełckiej. – Cieszy nas obecność członków Akcji Katolickiej z parafii naszej archidiecezji, którzy tu przyjechali – powiedział ks. Zdzisław Szostak, asystent kościelny AKAL.

Dzisiaj, po 30 latach, wspominamy z wdzięcznością wszystkich, którzy tworzyli struktury Akcji Katolickiej. Dziękujemy kolejnym prezesom i asystentom kościelnym, proboszczom wspierającym Akcję Katolicką, a przede wszystkim członkom, którzy przez 30 lat starali się być wiernymi świadkami Jezusa – mówił w homilii abp Stanisław Budzik. Podkreślił, że Akcja Katolicka potrzebuje przede wszystkim formacji swoich członków, dzięki której staną się apostołami, którzy zapytają, co Chrystus chce przeze nich uczynić dla Kościoła i świata. Jak nauczał, potrzebna jest Akcja Katolicka wychodząca za kościelne mury, otwarta na młodych i przekazująca im odpowiedzialność, zdolna do współpracy z innymi wspólnotami, ruchami i stowarzyszeniami, będąca szkołą wiary i apostolstwa świętości.

Przypominając słowa Maryi: „Zróbcie wszystko cokolwiek powie mój Syn”, abp Budzik wskazał, aby członkowie Akcji Katolickiej poznawali coraz głębiej Chrystusa, żyli Jego Ewangelią i nieśli Ją do swoich rodzin i środowisk. – Bądźcie uczniami, abyście mogli się stać misjonarzami. Bądźcie solą ziemi tam, gdzie życie traci swój smak i traci smak Ewangelii – powiedział. – Bądźcie światłem, gdzie człowiekowi trudno odnaleźć drogę; zaczynem dobra, który działa niepozornie, ale przemienia całe ciasto. Niech bł. Stanisław Starowieyski wyprasza wam wytrwałość, a Maryja uczy nas wszystkich słuchać Słowa Bożego, zachowywać Je w sercu i przemieniać Je w czyn – podkreślił abp Budzik. – Dziękujemy za umacnianie nas w wierze i wskazywanie dróg służby Bogu, Kościołowi i Ojczyźnie – mówiła Małgorzata Stacharska, prezes AKAL, zwracając się do arcybiskupa. – Wierzymy, że dobro zasiane w członkach Akcji Katolickiej będzie wzrastało i przynosiło obfite owoce – podkreśliła. M. Stacharska dziękowała też kapłanom za opiekę nad Akcją Katolicką i za codzienną posługę w parafiach.

Uroczysta gala, będąca spojrzeniem na miniony czas oraz na przyszłość Akcji Katolickiej, odbyła się w auli Caritas Archidiecezji Lubelskiej. Prowadzili ją Urszula Siedlecka, członek zarządu Instytutu Akcji Katolickiej AL i Łukasz Kiełbasa z oddziału w Trawnikach. – Dziękuję Panu Bogu za wszystkich, których przez te lata postawił na drodze naszej wspólnoty – powiedziała prezes, przypominając genezę i dzieje Akcji Katolickiej, a także dziękując wszystkim zaangażowanym w to dzieło: tym, którzy odeszli i tym, którzy kontynuują ich pracę.

O teraźniejszości i przyszłości Akcji Katolickiej w Polsce mówił ks. prof. Tadeusz Borutka, autor m.in. opracowań materiałów formacyjnych dla członków AK. Zauważył potrzebę pogłębionej formacji ludzi świeckich. Podkreślił znaczenie Akcji Katolickiej w życiu parafian ze względu na docieranie do takich środowisk, do których kapłan nie jest w stanie dotrzeć. – Brak Akcji Katolickiej oznacza mniejszą ofertę formacyjną skierowaną do dorosłych parafian – powiedział ks. Profesor.

Anna Rastawicka z Instytutu Prymasowskiego, wieloletnia współpracownica bł. kard. Stefana Wyszyńskiego, patrona Akcji Katolickiej, mówiła o genezie, znaczeniu i aktualności Ślubów Jasnogórskich. Podkreśliła znaczenie ich społecznego wymiaru, związanego z obroną człowieka, wynikającą z wiary. Szczególnie mocno zabrzmiały słowa o obronie życia dzieci nienarodzonych. Przypomniała słowa Prymasa Tysiąclecia: „Każdy czyn, który zmierza wprost do zniszczenia i przekreślenia prawa człowieka do życia, jest zwykłą zbrodnią”. Anna Rastawicka mówiła, że warto postarać się o rozpropagowanie w parafiach tekstu Ślubów Jasnogórskich.

Postać bł. Stanisława Kostki Starowieyskiego, patrona AKAL przypomniał ks. Krzysztof Świta, proboszcz z Łaszczowa, podkreślając jego ogromne zaangażowanie społeczne i ewangelizacyjne. Świadectwa z czasów swojej pracy złożyli też dawni prezesi IAKAL: inż. Stanisław Zwolan i Kazimierz Czerwiński.

Instytut Akcji Katolickiej Archidiecezji Lubelskiej w uznaniu za swoją działalność na rzecz lokalnej społeczności otrzymał Medal Prezydenta Miasta Lublin oraz dyplomy. Wiele osób otrzymało też pamiątkowe grawertony i pamiątki. Uroczystościom towarzyszyła wystawa kronik prowadzonych przez członków POAK w latach 1996- 2026 oraz wystawa poświęcona Patronowi Akcji Katolickiej bł. Stanisławowi Starowiejskiemu. Jubileuszowe obchody zakończyły się poczęstunkiem i okolicznościowym tortem.

Fotorelacja na https://www.facebook.com/profile.php?id=100079880112212