Ernest Bryll swego czasu napisał przejmujący wiersz o kradzieży wotów Matki Bożej Częstochowskiej. Złodziej nie ukradł wszystkich, ponieważ ktoś go spłoszył. Ocalała złożona na samym dnie skarbca-kuferka wyszywana czarnymi perłami specjalna suknia Madonny, przygotowana na pogrzeb narodu. I jak dotąd leży „skryta u samego spodu/ Kufra. Przy ciemnej desce”. Na szczęście jeszcze nie wybiła chwila – konkluduje wybitny poeta – by założyć na wizerunek Matki Bożej Częstochowskiej żałobną suknię na pochówek Polski. Na szczęście jest jeszcze paru sprawiedliwych – pisze – którzy ocalają naród przed zagładą. Tak jest i tak było zawsze.

– Sądząc po tłumach pielgrzymujących do Czarnej Madonny, myślę, że są to setki tysięcy sprawiedliwych – Pan Niedziela nie miał wątpliwości. – Chyba zgodzisz się z poetą, że my, idący do Częstochowy, nadal nie możemy stanąć przed wizerunkiem Królowej Polski w pewności Polski dawnej, z okresu świetności i wielkości – zwrócił się do Pana Jasnego.

– Oczywiście, przecież osobliwość masowego pielgrzymowania narodziła się w okresie schyłkowym I RP i rozwinęła się w czasie rozbiorów. Do tej pory nie mamy pewności co do trwałości bytu, jakim jest współczesna Polska – potwierdził refleksje Brylla Jasny.

– Tak, biorąc pod uwagę ostatnie 200 lat naszej historii, jesteśmy jak ten wóz Drzymały przetaczani z lewa do prawa, ze wschodu na zachód na mapie Europy – zaśmiał się Niedziela.

– No właśnie, gdzie jesteśmy?

– Powiem ci za poetą, że Polska jest w nas, w tych pielgrzymach zdążających do Matki Bożej Częstochowskiej. Są takie narody, które tylko w ten sposób mogą sobie zagwarantować trwałość istnienia, i my do nich należymy. Niestety, a może i stety – zakończył filozoficznie Niedziela.

– Słusznie, wydaje mi się, że taki Francuz czy Anglik mają mocniejsze poczucie trwałości swojego państwa – Jasny pokiwał głową.

– A czy nie sądzisz, że obecnie odzyskujemy państwo i staramy się zagwarantować trwałe podstawy bytu narodowego? – spytał Niedziela.

– Oczywiście. Jednak raz po raz ujawniają się siły pragnące znów wpakować nas do wozu Drzymały, jak to dobrze określiłeś, do prowizorki, by móc przetaczać nas według nie naszej woli – Jasny ponownie pokiwał głową.

– Tak, są siły i na Zachodzie, i na Wschodzie, które boją się silnej i wolnej Polski. Konfiguracja geopolityczna tak naprawdę nigdy się nie zmieniła. Oni mają swoje priorytety, ale i my mamy swoje – Niedziela przetarł twarz rękami i dodał: – Ale jak dotąd musimy dalej pielgrzymować, aby istnieć jako naród.

Niedziela sięgnął po książkę, przekartkował ją i zatrzymawszy się na wybranej stronie, chwilę pomedytował i przeczytał: „Wierzymy szczerze, że kilkoro z nas/ Tych Sprawiedliwych Ziemi zatrzyma zły czas/ I odmieni łzy czarnej perły/ Ich życie wierne/ Tak już było nie jeden raz”.

Za kilka dni, w drugiej połowie sierpnia, na Jasnej Górze zameldują się przed tronem Matki Bożej tysiące pielgrzymów z całej Polski. Staną przed obliczem Pani Jasnogórskiej sprawiedliwi, podtrzymujący byt narodu. Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my pielgrzymujemy!