Na obszarze Polski udokumentowano 26 złóż wód termalnych oraz 30 złóż wód o charakterze leczniczym i termalnym. Odnawialność energii geotermalnej, a także brak zależności od zmieniających się warunków klimatycznych dają możliwość wykorzystania potencjału geotermalnego. – Pod nami znajduje się ogromny „piec centralnego ogrzewania” z gorącą wodą. Trzeba sięgnąć po te zasoby i zacząć je użytkować dla dobra Polski i Polaków – podkreślił prof. Jan Szyszko. – Dotyczy to także problemu smogu i poprawy jakości powietrza w Polsce. Dlatego polski rząd inwestuje w eksploatację bogatych pokładów geotermalnych.

Ciepło dla całego Sieradza

Aktualnie w Polsce działa kilka ciepłowni geotermalnych, które wykorzystują ujętą wodę termalną do celów grzewczych, m.in. Bańska, Pyrzyce, Mszczonów, Uniejów, Stargard. Biorąc jednak pod uwagę liczbę zatwierdzonych w ostatnich latach przez marszałków województw projektów robót geologicznych oraz liczbę udzielonych koncesji na wydobywanie wód termalnych, przewiduje się, że liczba miast korzystających z energii geotermalnej do celów ciepłowniczych wzrośnie.

W Ministerstwie Środowiska podpisywane są kolejne umowy na realizację projektów geotermalnych w ramach programu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jego beneficjentami są m.in. gminy: Szaflary, Lądek-Zdrój, Sochaczew i Sieradz. – Już dawno wiedzieliśmy, że mamy wody geotermalne. Ale dopiero teraz rząd poprzez odpowiednie programy daje możliwość sfinansowania pierwszego odwiertu – powiedział Rafał Matysiak, wiceprezydent Sieradza.

– Odwiert, który powstanie w Sieradzu, będzie wystarczający do zapewnienia potrzeb energetycznych całego miasta – oświadczył prezydent tego miasta Paweł Osiewała.

Rozwój geotermii w Polsce był umyślnie hamowany przez poprzednią władzę i został w związku z tym mocno zaniedbany. Powody były polityczne, a nie merytoryczne. Zahamowano program rozwoju czystej energii odnawialnej, bo okazało się, że bardzo dobre wyniki mają ujęcia w Toruniu należące do Fundacji Lux Veritatis. A przecież Toruń co roku w sezonie grzewczym boryka się z problemem smogu.

– Gdyby takie rozwiązanie było w Gdańsku, gdzie niepodzielnie rządzi Platforma Obywatelska, to byłaby sztandarowa inwestycja, którą politycy chwaliliby się w całej Europie – mówi prof. Szyszko. – Geotermia toruńska jest bardzo wydajana. Z jednego otworu pozyskuje się ponad 300 m3 wody na godzinę o temperaturze ponad 60 stopni. Ile energii trzeba by było wykorzystać, by podgrzać tak dużą ilość wody? Jaka byłaby emisja CO2 i szkodliwych pyłów?

Ekologia i oszczędność

Duży potencjał zasobów geotermalnych i korzystne warunki geotermiczne w Polsce sprawiają, że rozwój geotermii i geotermiki staje się jednym z najważniejszych celów rządu. Polska energia geotermalna daje możliwość sprostania unijnym wymogom dotyczących m.in. zmniejszenia emisji gazów do atmosfery.

Dzięki wsparciu Ministerstwa Środowiska na początku listopada Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisał dwie umowy na łączną kwotę blisko 30 mln zł. Dofinansowanie uzyskała Geotermia Podhalańska S.A. oraz Geotermia Toruń Sp. z o.o. Pierwszy z beneficjentów realizuje projekt pn. „Rozbudowa systemu geotermalnego w celu zwiększenia mocy odnawialnego źródła energii cieplnej”. Na Podhalu planowany jest właśnie najgłębszy odwiert w historii firmy, w nadziei, że dowierci się do wody o temperaturze 130 stopni. Tak głęboki odwiert jest szansą na pierwszą tego typu produkcję prądu w Polsce.

Drugim projektem dofinansowanym przez NFOŚiGW jest budowa ciepłowni geotermalnej w Toruniu, wykorzystującej istniejące otwory TG-1 i TG-2. Realizacja tych projektów przyczyni się do spadku emisji gazów cieplarnianych łącznie o niemal 16 000 Mg rocznie. – Posiadane przez Polskę ogromne zasoby geotermalne są ważnym elementem energetyki odnawialnej. Realizacja projektów z nimi związanych finansowana jest zarówno ze środków krajowych, jak i pochodzących z Unii Europejskiej – mówi Kazimierz Kujda, prezes NFOŚiGW.

Inwestycje geotermalne charakteryzują się zerowym stopniem emisji gazów cieplarnianych i nie ingerują w krajobraz. Wartością samą w sobie takich przedsięwzięć jest wytwarzanie energii w sposób ekologiczny. Jeśli inwestycja zostanie zrealizowana w sposób właściwy i obliczona na odpowiednio długi okres funkcjonowania, to będzie tańsza niż klasyczne rozwiązania służące pozyskiwaniu energii.