Reklama

Niedziela Sosnowiecka

Z cyklu: Zagłębiowskie Świąteczne Zwyczaje (Ii)

Stary I Nowy Rok

Niedziela sosnowiecka 2/2019, str. VII

[ TEMATY ]

Boże Narodzenie

Archiwum parafii

Msza św. w Rodakach w okresie Bożego Narodzenia

Msza św. w Rodakach w okresie Bożego Narodzenia
Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Boże Narodzenia to wyjątkowy dzień w ciągu całego roku. Radość świętowania promieniuje na kolejne dni, które obfitują w piękne zwyczaje. Idąc tropem badaczy Zagłębia Dąbrowskiego, Dobrawa Skonieczna-Gawlik skrzętnie zebrała i zapisała rozpowszechnione tradycje.

Reklama

– Najstarsi mieszkańcy Zagłębia Dąbrowskiego nie pamiętają, aby dawniej w jakiś szczególny, uroczysty sposób obchodzono ostatnią noc z 31 grudnia na 1 stycznia, dlatego też nie obfituje ona w tradycyjne zwyczaje. M. Kantor-Mirski wspomina, iż wieczór poprzedzający Nowy Rok nazywano szczodrym wieczorem albo szczodruchą. Tego wieczoru gospodarze chodzili od domu do domu, składając sobie wzajemnie życzenia „dobrych urodzajów” i dzieląc się specjalnie wypiekanym w tym celu chlebem, czyli szczodruchem. Natomiast gospodynie, „życząc sobie wszystkiego dobrego w stodole, oborze, komorze i na górze, obdzielały się gospockim podpłomykiem”. Na początku XX stulecia w Bzowie, Karlinie, Chechle, Niegowonicach, w szlacheckich domach istniał zwyczaj wypiekania ciasta, rodzaju placka, w którym umieszczano jeden migdał. Następnie ciasto krojono na kawałki i częstowano wszystkich zgromadzonych mężczyzn. Ten, który znalazł w swoim kawałku migdał zostawał królem migdałowym i wybierał sobie królową – panią swego serca. Para ta pełniła tego wieczoru rolę gospodarzy, obdarowując wszystkich drobnymi upominkami nazywanymi Szczodrakami – stwierdza Dobrawa Skonieczna-Gawlik.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

W okresie międzywojennym wieczór 31 grudnia spędzano raczej w gronie rodziny, sąsiadów lub bliskich znajomych. Bale i huczne zabawy, przynajmniej w pewnych sferach społecznych, nie były zbyt popularne. Upowszechniły się one dopiero, jak wspominają informatorzy, w połowie XX wieku. Organizowano w domach tzw. prywatki z tańcami, gdzie bawiono się w towarzystwie znajomych. O północy wznoszono toast winem musującym, tzw. szampanem i składano sobie życzenia. Starsza generacja Zagłębiaków wspomina: „Dawniej istniał zwyczaj ogrywania w noc noworoczną wszystkich chałup. Grano najpierw kolędę, a później wszelkie inne pieśni”.

– W „Dziejach Sławkowa” zamieszczono opis zwyczaju obchodzenia domostw przez grupy chłopców, który w tym miasteczku żywy był jeszcze w pierwszych latach po II wojnie światowej. Młodzieńcy odwiedzali najchętniej domostwa panien na wydaniu, a towarzyszyła im niewielka orkiestra, w skład której wchodził zwykle kontrabas i mały akordeon nazywany harmoszką. Grupy te obchodziły domy przez cały dzień Nowego Roku. W zamian za życzenia gospodarz częstował chłopców wódką lub dawał drobne pieniądze. Popularnym wówczas tekstem powinszowań były słowa: „W Nowy Rok nie patrz w bok, tylko prosto w oczy nasze, pogodzim się wzajem nasze”. W wielu kościołach 31 grudnia wieczorem odbywała się Msza św. dziękczynno-błagalna, podczas której dziękowano za otrzymane łaski oraz kierowano prośby na Nowy Rok – dodaje Skonieczna-Gawlik.

2019-01-08 12:01

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Namalować Boże Narodzenie

Niedziela Ogólnopolska 51/2025, str. 32-35

[ TEMATY ]

Boże Narodzenie

Namalować katolicyzm od nowa

Teologia Polityczna, Fundacja Świętego Mikołaja

Najpiękniejsze, co mogło się przydarzyć tej ziemi, to chrześcijaństwo – mówi ks. Jerzy Szymik, a my – w związku ze zbliżającymi się świętami Bożego Narodzenia – pytamy, jak malować Wcielenie.

Tomasz Herbich: Boże Narodzenie za Ojcami Kościoła można określić jako „paradoks paradoksów”. W książce pt. W światłach Wcielenia. Chrystologia kultury cytuje Ksiądz Profesor opinię, że „Bóg przyszedł w Jezusie nie od tej strony, od której miał przyjść, nie tam, gdzie Go oczekiwano”. Czy przez analogię można podobne stwierdzenie zastosować do sztuki sakralnej – że także w jej przypadku to, co najbliższe Bogu, pojawia się nie z tej strony, z której byśmy tego oczekiwali?
CZYTAJ DALEJ

Zobaczyć ubogiego. Pomóc konkretnie

2026-11-15 07:11

[ TEMATY ]

diecezja świdnicka

Dzień Ubogich

Benedykt Chlastawa

jałmużnik diecezjalny

ks. Mirosław Benedyk/Niedziela

Światowy Dzień Ubogich

Światowy Dzień Ubogich

Zimowe kurtki, ciepłe buty, śpiwory, a nawet własnoręcznie wykonane czapki. Z okazji X Światowego Dnia Ubogich jałmużnik diecezji świdnickiej Benedykt Chlastawa zachęca do włączenia się w pomoc osobom potrzebującym.

W niedzielę 15 listopada Kościół obchodzi X Światowy Dzień Ubogich. Tegoroczne hasło „Pan jest ucieczką ubogiego” przypomina, że chrześcijańska miłość nie może zatrzymywać się na słowach. – To dobra szansa na rozpoczęcie robienia czegoś dobrego – przekonuje Benedykt Chlastawa, jałmużnik diecezji świdnickiej, który koordynuje zimową zbiórkę darów dla osób ubogich i doświadczających bezdomności.
CZYTAJ DALEJ

Konsekracja ołtarza

2026-11-16 00:08

Biuro Prasowe AK

– Jeśli dobrze rozumiecie ten ołtarz i ten kościół, to zmienia się Wasze podejście do miejsca, w którym żyjecie, w którym pracujecie. Wszędzie tam znajdziecie Boga. Wszędzie znajdziecie sposób, żeby odkryć Jego świętość – mówił kard. Grzegorz Ryś podczas Mszy św. połączonej z konsekracją ołtarza w parafii św. Klemensa w Wieliczce.

Na początku przedstawiciele parafian powitali kard. Grzegorza Rysia i poprosili go o konsekrację ołtarza. – Dzisiejsza uroczystość ma dla nas szczególne znaczenie. W nowym ołtarzu, przez ręce księdza kardynała, pragniemy złożyć relikwie naszego patrona świętego Klemensa I, papieża i męczennika — powiedział przedstawiciel parafian. Dodał, że relikwie wraz z dokumentem potwierdzającym ich autentyczność zostały odnalezione w mieszkaniu przeznaczonym do likwidacji w okolicach Wiednia. Do Polski przywiózł je nieżyjący już Władysław Owca, który pracował przy remoncie mieszkania. Następnie trafiły do parafii na krakowskich Bielanach, później do parafii Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski na Woli Justowskiej, skąd zostały przekazane wspólnocie w Wieliczce. – Pragniemy, aby ten ołtarz był prawdziwym sercem naszej świątyni i naszej parafialnej wspólnoty. Aby jednoczył nas wokół Chrystusa, umacniał naszą wiarę, uczył miłości i prowadził ku świętości – zaznaczył przedstawiciel.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję