Telefony komórkowe zawładnęły naszym życiem. Niektórym trudno sobie wyobrazić funkcjonowanie bez nich. Telefon może też uratować życie. Badania CBOS-u wskazują, że z komórek korzysta aż 92 proc. mieszkańców Polski, dlatego jest to najlepszy sposób dotarcia z ostrzeżeniem przed niebezpieczeństwem.

Alert RCB – czym się różni

Przede wszystkim na Alert RCB nie trzeba się zapisywać, wypełniać formularzy czy pobierać aplikacji. Po prostu każdy użytkownik telefonu komórkowego, jeśli będzie przebywał na zagrożonym terenie, powinien otrzymać informacje o niebezpieczeństwie – pod warunkiem, że telefon jest włączony i zalogowany do sieci operatora komórkowego. Nie ma znaczenia, do jakiej sieci, ponieważ wszyscy operatorzy są zobowiązani do przesłania SMS-u swoim abonentom na wskazany przez nas teren. SMS-y otrzymują użytkownicy zarówno smartfonów, jak i starszych telefonów. Aby otrzymać SMS z ostrzeżeniem, nie trzeba również wyrażać zgody, ponieważ założeniem systemu jest to, żeby każdy na telefon komórkowy otrzymał informacje o zagrożeniu. Alert RCB będzie uruchamiany tylko w stanie wyższej konieczności – w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia.

Kiedy uruchamiamy Alert RCB

Alert RCB działa od ubiegłorocznych wakacji. Do tej pory był uruchamiany 7 razy w różnych regionach Polski. Ostrzeżenia dotyczyły przede wszystkim zdarzeń meteorologicznych, takich jak wichury i burze. Szacujemy, że w sumie wysłaliśmy ponad 70 mln Alertów RCB. W 160 znakach SMS-u informujemy o prognozowanym miejscu wystąpienia zdarzenia, czasie jego występowania oraz o tym, jak się zachować podczas zagrożenia. W przypadku np. prognozowanej burzy można się spodziewać informacji typu: „Uwaga. Wieczorem gwaltowne burze, silny wiatr i ulewny deszcz. Miejscami grad. Jesli mozesz, zostan w domu. Sledz komunikaty pogodowe”.

Niestety, bariery technologiczne powodują, że nie możemy w wiadomościach używać polskich znaków diakrytycznych.

Na przykładzie Alertu RCB wysłanego we wrześniu ub.r., można stwierdzić, że system już działa i jest bardzo potrzebny. Uruchomiliśmy wówczas Alert RCB w województwach położonych na południu Polski. Ostrzegaliśmy przed wichurami. Prognozy się sprawdziły i przez całą noc strażacy walczyli ze skutkami silnego wiatru. Interweniowali ponad 3,5 tys. razy, ucierpiało ponad 100 budynków mieszkalnych, a prądu pozbawionych zostało 160 tys. osób. Rannych zostało 9 osób, ale co najważniejsze – nikt nie zginął. Alert RCB pozwolił się przygotować na to bardzo niebezpieczne zdarzenie.

Jak powstaje Alert RCB

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa otrzymuje informacje o zagrożeniach ze wszystkich odpowiedzialnych za działania antykryzysowe służb czy instytucji. Na tej podstawie podejmowane są decyzje w sprawie uruchomienia Alertu RCB. Ostrzeżenia dotyczą nie tylko zagrożeń meteorologicznych – możemy dostać informacje m.in. o potencjalnych skażeniach chemicznych, radiacyjnych, o zagrożeniu terrorystycznym czy epidemiologicznym. Alert RCB jest uruchamiany w każdej sytuacji, gdy na dużym obszarze może wystąpić bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia przebywających tam osób.

Nie gromadzimy ani nie przetwarzamy danych użytkowników telefonów. Informacje te mają, tak jak to było dotychczas, jedynie operatorzy sieci komórkowych, którzy odpowiadają za samo rozsyłanie SMS-ów.

Kolejne funkcje Alertu RCB

W grudniu ub.r. weszła w życie nowelizacja Ustawy o zarządzaniu kryzysowym, która daje nam kolejne możliwości bardziej skutecznego dotarcia do zagrożonych osób. Do tej pory najmniejszym obszarem, na którym uruchamialiśmy Alert RCB, było województwo. Teraz prawo daje nam możliwość ostrzeżenia przed zagrożeniem mieszkańców nawet jednego powiatu. Zmniejszamy obszar, na który wysyłamy Alert RCB, żeby był bardziej precyzyjny. Obok tego mamy możliwość wysyłania ostrzeżeń w języku angielskim do obcokrajowców oraz do naszych obywateli przebywających za granicą.

Co wiesz o Alercie RCB

„Czym jest Alert RCB” było jednym z najpopularniejszych haseł w największych wyszukiwarkach internetowych w Polsce. Dlatego prowadzimy kampanię informacyjną na temat nowego systemu ostrzegania. Główny nacisk położyliśmy na najmłodszych użytkowników telefonów komórkowych. Według badań, aż 83 proc. 10-latków w Polsce korzysta z komórek. Wskaźnik ten jest wyższy niż w innych krajach Unii Europejskiej. Wspólnie z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji przygotowaliśmy kurs e-learningowy dla nauczycieli na temat samego Alertu RCB, ale również uczymy bezpiecznych zachowań podczas niebezpiecznych zdarzeń. Przeszkoliło się już kilkuset nauczycieli, a co kilka tygodni są uruchamiane kolejne rekrutacje. Na stronie www.rcb.gov.pl można również pobrać specjalnie przygotowane scenariusze lekcji do wykorzystania przez nauczycieli podczas prowadzenia zajęć.

Masz moc superbohatera

Dla dzieci i młodzieży przygotowaliśmy również krótką animację na temat Alertu RCB. „Masz moc superbohatera” to opowieść o bawiących się dzieciach, które otrzymały ostrzeżenie na swój telefon komórkowy. Chcemy uświadomić najmłodszym, że Alert RCB nie jest kolejną wiadomością, których codziennie otrzymują setki. Próbujemy ich uczulić na to, żeby spokojnie przeczytali ostrzeżenie oraz zastosowali się do informacji w nim zawartych oraz przekazali te informacje koleżankom i kolegom. Animacje edukacyjne dotyczące Alertu RCB można znaleźć na naszej stronie internetowej oraz na naszych kanałach w mediach społecznościowych. Tam również na bieżąco informujemy o prognozowanych zagrożeniach. Spoty emitowała także Telewizja Polska. Kampania społeczna nie zastąpi jednak rozmowy rodziców z dzieckiem, dlatego warto najmłodszym uświadomić, czym jest Alert RCB i jak należy na niego reagować.

Grzegorz Świszcz
Zastępca dyrektora Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Analityk, specjalista w zakresie bezpieczeństwa narodowego, zarządzania kryzysowego, infrastruktury krytycznej oraz przeciwdziałania zagrożeniom terrorystycznym.