Jak podkreślił Benedykt XVI, „wśród biskupów swojej epoki Jan wyróżniał się zapałem misyjnym; rozsyłał misjonarzy, aby głosili Ewangelię wśród tych, którzy jej jeszcze nie słyszeli. Budował szpitale, aby otoczyć opieką chorych (...). W starożytnym Kościele św. Jan Chryzostom zasłynął tym, że doprowadził do owocnego spotkania orędzia chrześcijańskiego z kulturą hellenistyczną”.

Urodził się w Antiochii Syryjskiej w połowie IV wieku – ok. 349 r. W dzieciństwie wcześnie stracił ojca i mieszkał z matką Antuzą, od której przejął wielką wrażliwość na ludzką krzywdę oraz głęboką wiarę chrześcijańską. Następnie uczył się filozofii i retoryki u Libaniusza, poganina, najsławniejszego w tamtych czasach retora. To właśnie w jego szkole Jan stał się największym oratorem późnego okresu starożytności greckiej.

Przyjął chrzest w 368 r. i był przygotowywany do życia kościelnego przez biskupa Melecjusza, który w 371 r. ustanowił Jana lektorem.

Od 367 do 372 r. przyszły święty uczęszczał do tzw. Asceterium – swego rodzaju seminarium w Antiochii. Później, pragnąc życia pustelniczego, przez cztery lata mieszkał pośród eremitów na pobliskiej górze Silpium. Między 378 a 379 r. powrócił jednak do miasta. Przyjął święcenia diakonatu w 381 r. oraz święcenia prezbiteratu w 386 r. Już jako kapłan Jan stał się znanym kaznodzieją w kościołach swego miasta. Posługę kapłańską pełnił przez ok. 11 lat, aż do 397 r., kiedy to został mianowany biskupem Konstantynopola; urząd biskupi sprawował w stolicy cesarstwa do momentu wygnania w 403 r., po którym wkrótce, w 407 r., nastąpiło drugie wygnanie.

Śmierć poniósł w Comana Pontica 14 września 407 r., w święto Podwyższenia Krzyża Świętego. Do rehabilitacji Jana doszło w 438 r., za panowania Teodozjusza II. Relikwie świętego biskupa, złożone w kościele Apostołów w Konstantynopolu, zostały w 1204 r. przeniesione do Rzymu, do pierwotnej bazyliki konstantyńskiej, a obecnie znajdują się w kaplicy Chóru Kanoników w Bazylice św. Piotra. 24 sierpnia 2004 r. znaczna ich część została podarowana przez papieża Jana Pawła II patriarsze Konstantynopola Bartłomiejowi I.

Jan Chryzostom zaliczany jest do najbardziej płodnych pisarzy pośród Ojców Kościoła – pozostało po nim 17 traktatów, ponad 700 autentycznych homilii, komentarze do św. Mateusza i św. Pawła (Listy do Rzymian, do Koryntian, do Efezjan i do Hebrajczyków) oraz 241 listów.