2 kwietnia minie dziesięć lat od śmierci Jana Pawła II. Z tej okazji CBOS zapytał, czy pamięć i nauczanie papieża Polaka są wśród jego rodaków żywe oraz czy pozostaje on ważnym autorytetem moralnym w dzisiejszym społeczeństwie.

Polacy, jak się okazuje, nie mają większych wątpliwości co do tego, że w 10 lat od śmierci Jana Pawła II pamięć o nim jest wśród jego rodaków wciąż żywa. Uważa tak aż 94% badanych, w tym przeważająca część (61% ogółu) zdecydowanie. W porównaniu z ubiegłorocznym pomiarem minimalnie przybyło tych, którzy mają odmienne zdanie na ten temat (z 2% do 5%), dość wyraźnie za to zmniejszyła się (o 11 pkt. procentowych) grupa osób uznających społeczną pamięć o Janie Pawle II za niekwestionowaną. Obecnie opinie na ten temat wyrażane są mniej zdecydowane.

Rzadziej niż przekonanie o pamięci o Janie Pawle II Polacy deklarują znajomość papieskiego nauczania. Jest o tym przekonanych 71% badanych, a wątpliwości co do tego nie ma tylko 18% (26% przed rokiem).

W jeszcze mniejszym stopniu badani są przekonani, że nauczanie Jana Pawła II znajduje zastosowanie w życiu Polaków. 45% respondentów uważa, że większość Polaków kieruje się w swoim życiu wskazaniami Jana Pawła II, w tym co dwunasty (8% ogółu) jest o tym stanowczo przekonany. Przeciwną opinię wyraża 44% ankietowanych, w tym co szesnasty (6% ogółu) zdecydowanie nie zgadza się ze stwierdzeniem, że Polacy w większości żyją zgodnie z nauczaniem Jana Pawła II.

Ponad dwie trzecie badanych (70%) przyznaje, że zna treść papieskiego nauczania, choć tylko 15% stwierdza to w sposób zdecydowany.

Od śmierci Jana Pawła II do roku 2010 odsetek respondentów, którzy twierdzili, że znają treść jego przesłania, systematycznie malał. W tym samym czasie ponad dwukrotnie wzrosła liczba osób, które deklarowały, że nie znają papieskiego nauczania (z 17% do 39%). Przy okazji beatyfikacji, a następnie kanonizacji papieża ten spadkowy trend znacznie wyhamował. Choć obecnie odsetek osób deklarujących znajomość papieskiego nauczania jest nadal nieco niższy niż tuż po śmierci Jana Pawła II, to pozostaje wyraźnie wyższy niż w 2010 r. W porównaniu z badaniem sprzed roku zmniejszył się odsetek respondentów, którzy przyznają, że nie orientują się w tym, czego nauczał Jan Paweł II (z 30% do 27%).

Badani deklarujący znajomość treści nauczania Jana Pawła II oraz kierujący się w życiu jego wskazaniami to obecnie 59% ogółu, a więc mniej więcej tyle co przed rokiem (spadek o 1 punkt). Dominują oni prawie we wszystkich grupach społeczno-demograficznych. Najczęściej deklaracje takie składają osoby praktykujące raz w tygodniu (72%) lub częściej (77%), mieszkające na wsi (71%), w wieku co najmniej 65 lat (68%), z wykształceniem podstawowym (67%), o prawicowych poglądach politycznych (65%). Częściej są to kobiety niż mężczyźni (67% wobec 50%).

Polacy są też przekonani o moralnym autorytecie Jana Pawła II. Dla niemal wszystkich Polaków (95%, o 3 pkt. więcej niż rok temu) pozostaje on ważnym wzorem postępowania, w tym dwie trzecie (65%) nie ma co do tego wątpliwości.

Jan Paweł II jest uznawany za autorytet moralny częściej niż Franciszek (95% do 84%), choć obecny papież jest darzony olbrzymią sympatią.

Nawet osoby w ogóle niepraktykujące w zdecydowanej większości (78%) dostrzegają w nim wzór właściwego postępowania.

Jan Paweł II pozostaje autorytetem moralnym dla 100% osób określających się jako wierzące i postępujące zgodnie z nauczaniem Kościoła, dla 95% wierzących na swój własny sposób, a także dla 64% respondentów określających się jako niezdecydowani lub niewierzący.

Jak wynika z deklaracji przedstawionych CBOS, mimo 10 lat od śmierci Jana Pawła II duchowa więź rodaków z papieżem jest wciąż żywa. W tym czasie niemal wszyscy badani (98%) przynajmniej raz wspominali go lub rozmawiali o nim, przy czym ponad dwie piąte (43%) czyniło to często lub bardzo często. Z kolei blisko dwie trzecie ankietowanych (64%) przyznaje, że w modlitwie prosiło Jana Pawła II o pomoc w jakiejś konkretnej sprawie (24% modliło się o wstawiennictwo papieża często lub bardzo często).