Remont organów wiąże się z jubileuszem 850 lat katedry i jest wotum parafian za dar tego czasu. Parafia finansuje koszty prac.

Rozpoczęły się one jesienią 2020 r. Przebudowa polega na zmianie konstrukcji traktury gry (mechanizmu) z elektro-pneumatycznej na mechaniczną oraz na dodaniu kilku głosów. Wyremontowano wszystkie głosy oraz kilkadziesiąt piszczałek, które zostały wyjęte w latach 60. XX wieku z organów zbudowanych na początku ubiegłego stulecia, a które spędziły 50 lat na strychu katedry. Organy będą miały 45 głosów. Natomiast stół do gry będzie współczesny, o wysokim stopniu nowoczesnych cyfrowych rozwiązań.

Remont przeprowadza firma Zych z Wołomina.

Na chórze zamontowano nowe oświetlenie i instalacje oraz wymieniono całą podłogę, wzmacniając jej najstarszą część, wytłumiając i zabezpieczając sklepienie kruchty, ponieważ nowy instrument będzie większy i cięższy – waży ok. 16 ton.

– Można śmiało stwierdzić, że będzie to jeden z najlepiej brzmiących instrumentów w Polsce. Katedra kielecka będzie mogła szczycić się instrumentem na skalę europejską – podkreśla Mariusz Bednarz.

Najstarszym elementem na katedralnym chórze jest szafa organowa z 1765 r., wykonana przez Ignacego Foglera. Podczas renowacji wykonano jej kopię 3D i na tej podstawie stworzono dodatkowe segmenty, które zostaną dostawione po bokach zabytkowej szafy, by zmieścić większy instrument. Mariusz Bednarz podkreśla, że odpowiednia konserwacja organów zapewni, że będą one służyły przez kolejne 300 lat.

Zgodnie z informacjami na stronie internetowej parafii katedralnej, najstarsza wiadomość o organach w tej świątyni pochodzi z 1487 r. Znajdowały się one w południowej ścianie nawy głównej ówczesnego kościoła romańskiego. Miały 25 głosów, wszystkie piszczałki były wykonane z cyny. Ze względu na zły stan organów, w 1755 r. zdecydowano o budowie nowego instrumentu. To zadanie powierzono organmistrzowi z Krakowa Ignacemu Foglerowi. Instrument służył przez ponad 150 lat, jednak na początku XX wieku zapadła decyzja o budowie nowych organów. Zlecono ją austriackiej firmie Braci Rieger. Instrument o 30 głosach został oddany do użytku w 1912 r. W 1940 r. zainstalowano napęd elektryczny.

Organy przeszły remont w latach 1969-70. Dodano wówczas m.in. trzeci manuał i zwiększono skalę manuałów.

Uroczyste poświęcenie organów nastąpi prawdopodobnie 15 sierpnia. Melomani mogą spodziewać się ciekawych jubileuszowych koncertów organowych w kieleckiej bazylice.