Jeżeli do tej pory nasza dieta nie była dobrze zaplanowana, to jest to dobry moment, aby zadbać o sposób odżywiania. Dieta kobiety w ciąży nie musi być wyszukana, powinna być natomiast urozmaicona. Trzeba jeść to, co lubimy, a jednocześnie zachować zasady wynikające z piramidy zdrowego żywienia i uwzględnić składniki, które będą dobrze wpływać na przebieg ciąży i rozwój dziecka.

Jednym z ważnych składników odżywczych jest kwas foliowy, bo jego niedobór może spowodować u dziecka poważne wady. Suplementację kwasu foliowego najlepiej rozpocząć jeszcze przed ciążą i kontynuować w pierwszych 3 miesiącach. Kolejnym składnikiem wpływającym na rozwój dziecka jest żelazo. Tutaj jednak suplementację prowadzimy tylko na zlecenie lekarza, w oparciu o wynik badania krwi, aby uniknąć przedawkowania. Oba składniki powinny być też uwzględnione w naszych posiłkach. Wspomniany wcześniej kwas foliowy występuje dość powszechnie, jego dobrym źródłem są np.: szpinak, kalafior, brokuły, wątróbka, pomarańcze, banany. Niezależnie jednak od spożywania produktów bogatych w kwas foliowy przez pierwsze 3 miesiące ciąży należy go suplementować. Żelazo natomiast w dużej ilości występuje, m.in. w mięsie, żółtkach jaj, płatkach owsianych, herbatce z pokrzywy. Kolejnym ważnym składnikiem jest wapń, którego może dostarczyć mleko. Jeżeli go nie lubimy, to możemy sięgnąć po przetwory mleczne, np. jogurt, kefir, twaróg. Źródłem wapnia są również ciemnozielone warzywa i orzechy.

Często pada pytanie o zapotrzebowanie kaloryczne w ciąży. W pierwszym trymestrze ciąży nie ulega ono zmianie, w drugim i trzecim wynosi przeciętnie 2,5 tys. do 2,8 tys. kalorii na dobę. Listę produktów, które powinnyśmy spożywać, najlepiej ustalić w oparciu o piramidę zdrowego żywienia, opracowaną przez Instytut Żywności i Żywienia. Podstawę piramidy produktów spożywczych stanowią obecnie warzywa i owoce – z naciskiem na warzywa – które powinny być dodawane do każdego posiłku. Najlepiej, aby były surowe lub gotowane na parze, ponieważ wtedy mają najwięcej składników odżywczych. Wiemy, że warzywa strączkowe, np. groch, fasola, i kapustne mogą powodować dolegliwości gastryczne. Nie znaczy to jednak, że trzeba z nich rezygnować – po prostu jedzmy je w małych ilościach.

Według dietetyków, codziennie powinnyśmy zjadać 600-650 g warzyw i ok. 350 g owoców. Z grupy owoców wskazane są: jabłka, porzeczki, jagody, truskawki i wszelkie dostępne u nas owoce sezonowe. Są one źródłem witamin i minerałów, zawierają dużo antyoksydantów i błonnik.

Jeżeli chodzi o białko, to 60% zapotrzebowania na nie powinny pokrywać produkty zwierzęce, czyli mięso i jego przetwory, a pozostałe 40% – produkty roślinne, czyli m.in. rośliny strączkowe, takie jak groch, bób czy soja. Kobiety na diecie wegetariańskiej nie muszą z niej rezygnować w czasie ciąży czy w okresie karmienia, ale trzeba koniecznie zadbać, aby była ona dobrze zbilansowana, by dostarczała wystarczającą ilość białka, żelaza i witamin, zwłaszcza z grupy B.

Są produkty spożywcze, które w czasie ciąży trzeba ograniczyć do minimum, należą do nich tzw. fast foody, żywność wysoko przetworzona i słodycze. W tym czasie trzeba całkowicie zrezygnować z picia alkoholu oraz palenia papierosów i przebywania w otoczeniu osób palących. Obie te używki są dla zdrowia dziecka skrajnie niebezpieczne. Alkohol może spowodować urodzenie dziecka z Płodowym Zespołem Alkoholowym FAS, palenie papierosów natomiast – zarówno czynne, jak i bierne – przedwczesny poród, niższą masę urodzeniową dziecka, większą jego podatność na infekcje w niemowlęctwie oraz inne zaburzenia.

Notowała: Anna Wyszyńska