Choroba ta występuje dość powszechnie u osób w starszym wieku, częściej u kobiet, rozwija się powoli, nie dając początkowo odczuwalnych objawów. Wiele osób dowiaduje się, że cierpi na osteoporozę dopiero wtedy, gdy dojdzie do złamania kości nadgarstka, kości biodrowej lub kręgów. W zaawansowanej chorobie do złamania np. kręgu może dojść nawet w wyniku zwykłej czynności, takiej jak schylenie się, niewielki wysiłek czy choćby kaszel.

Utrata gęstości kości jest procesem fizjologicznym związanym ze starzeniem się organizmu, ale tempo tego procesu jest różne u różnych osób. Na niektóre czynniki przyspieszające rozwój choroby, takie jak skłonności genetyczne, płeć czy gospodarka hormonalna, nie mamy wpływu. Możemy natomiast wpłynąć na dietę, masę ciała, aktywność fizyczną i stosowanie używek. Ważną informacją jest również ta, że ryzyko zachorowania na osteoporozę zależy m.in. od maksymalnej gęstości kości osiągniętej w wieku dojrzewania. Innymi słowy – o kości trzeba dbać od najwcześniejszych lat, zapewniając dzieciom i nastolatkom dietę bogatą w składniki odżywcze, takie jak wapń, fosfor i witamina D3, a także regularne ćwiczenia i aktywność fizyczną.

Ocenę ryzyka wystąpienia osteoporozy uzyskujemy dzięki badaniu densytometrycznemu, którego wynik określa gęstość mineralną kości. Jeżeli podejrzewamy u siebie zagrożenie osteoporozą, warto takie badanie wykonać, bo chociaż najbardziej zagrożone chorobą są kobiety po 50. roku życia, to cierpią na nią również mężczyźni, a nawet młode osoby. Osteoporoza może wystąpić również jako powikłanie w innych schorzeniach, np. w cukrzycy, chorobach tarczycy, zaburzeniach wchłaniania.

Wynik badania wskazujący na zagrożenie chorobą, a także przypadki osteoporozy w rodzinie powinny być zachętą do stosowania profilaktyki. Sprzymierzeńcami zdrowych kości są m.in.: dieta bogata w wapń, suplementacja witaminy D3, prawidłowa masa ciała – zagrożenie zwiększa zarówno otyłość, jak i nadmierne wychudzenie ciała. Na zdrowie kości dobrze wpływa każdy rodzaj ruchu, uprawianie sportu w młodości, a w starszym wieku aktywność ruchowa dostosowana do możliwości organizmu. Do osłabienia kości przyczyniają się palenie tytoniu i nadmierne spożywanie alkoholu, a także długotrwałe unieruchomienie, np. z powodu choroby czy niepełnosprawności. Dlatego pacjentom leżącym zalecane są specjalne zestawy ćwiczeń czynnych lub biernych.

Ponieważ osteoporoza dotyka przede wszystkim starsze osoby, warto zadbać o ich bezpieczeństwo w domu. Aby zminimalizować ryzyko upadku seniora, należy pozbyć się dywanów i chodników lub przykleić ich brzegi do podłogi. W łazience przydadzą się maty antypoślizgowe. Schody powinny być zaopatrzone w poręcze, a pomieszczenia, w których przebywa senior – dobrze oświetlone. Rzeczy codziennego użytku muszą być łatwo dostępne, tak by nie było konieczności wspinania się na palce lub schylania. Jeżeli senior ma trudności z poruszaniem się lub utrzymaniem równowagi, powinien używać laski lub balkonika. Ważne jest również dobre obuwie, zapewniające stabilność. Zapobieganie upadkom, których konsekwencją może być złamanie kości, jest bardzo ważne, ponieważ w starszym wieku złamania leczą się trudniej niż u osób młodych i w konsekwencji mogą doprowadzić do niepełnosprawności.

Chociaż osteoporoza to choroba powszechnie występująca, jest często bagatelizowana, traktowana jako normalny objaw starości, którego nie trzeba leczyć. Bywa też mylona z artretyzmem. Podstawowe rozróżnienie obu chorób ułatwi zapamiętanie, że osteoporoza osłabia wytrzymałość kości, natomiast artretyzm jest chorobą zwyrodnieniową stawów. Podobieństwem jest natomiast to, że obie choroby najczęściej występują u osób w starszym wieku, powodują dolegliwości bólowe, ograniczają sprawność seniorów i bywa, że prowadzą do inwalidztwa.