Świadomie nie użyłem w powyższym zdaniu określenia „współczesnych katolików”, ponieważ w zamyśle papieża, każdy człowiek ma prawo wypowiedzenia się w tematach rozpoczętego synodu. Zapowiadane przez Ojca Świętego wydarzenie stało się faktem, ponieważ 9 października oficjalnie rozpoczęły się prace synodalne. Nowością w przeprowadzeniu XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów – wszak tak brzmi pełna nazwa synodu – nie jest tylko jego temat: Ku Kościołowi synodalnemu: komunia, uczestnictwo i misja, lecz także jego forma. Zwyczajowo zwoływane synody odbywały się w Watykanie i uczestniczyli w nich zaproszeni z różnych stron świata goście, przedstawiciele różnych wspólnot. Tym razem, ze względu na cel, czyli przyjrzenie się temu, jak wygląda nasze „podążanie razem”, papież chce, by dyskusja nad Kościołem odbywała się na różnych płaszczyznach jego funkcjonowania. Stąd prace synodalne mają odbywać się w parafiach, diecezjach, episkopatach, by na koniec zebrane w wymienionych wspólnotach wypowiedzi zostały przedstawione w Watykanie.

Ta nowa formuła dyskusji Kościoła hierarchicznego z człowiekiem już spotkała się z krytyką. Oponenci dostrzegają niebezpieczeństwo w tym, że uczestnicy synodu zmienią nauczanie Kościoła, choćby w temacie małżeństwa i rodziny. Osobiście uważam, że takich zagrożeń nie ma, ponieważ nikt nie odważy się zmieniać treści Objawienia, które stoi u podstaw nauczania Kościoła, a już zapewne nikt nie odważy się wprowadzać zmian w treść przykazań, których autorem jest sam Bóg. Biorąc natomiast pod uwagę obecną sytuację Kościoła, otwarta i szczera dyskusja wiernych świeckich, tych osób, którzy z różnych powodów czują się na zewnątrz Kościoła oraz duchownych i osób konsekrowanych, jest wszystkim niebywale potrzebna.

W odpowiedzi na oczekiwania Synodu Powszechnego abp Grzegorz Ryś powołał w diecezji łódzkiej kilka zespołów, które swoim zasięgiem obejmują wszystkie środowiska i zlecił ich liderowanie osobom świeckim, zakonnym i duchownym, by pracując nad zagadnieniami synodalnymi zechcieli wspólnie zastanowić się nad obecną i przyszłą działalnością Kościoła. – Droga synodalna, którą możemy pójść podczas prac Synodu Powszechnego jest dla naszego łódzkiego Kościoła okazją do nawrócenia duszpasterskiego i jeszcze głębszego zaangażowania się w dzieło ewangelizacji, które jest fundamentalną misją Kościoła na dziś – mówił abp Ryś do przedstawicieli diecezjalnych zespołów synodalnych. – Synod Powszechny wpisuje się w prace naszego synodu diecezjalnego, który przecież poświęcony jest ożywieniu duszpasterstwa w naszych parafiach – podkreślił metropolita łódzki. Papież w przemówieniu rozpoczynającym prace synodalne wyraził nadzieję, że: „Synod będzie czasem pełnym Ducha Świętego! Bo to Ducha potrzebujemy, nieustannie nowego tchnienia Boga, który uwalnia nas od wszelkiego zamknięcia, ożywia to, co martwe, rozluźnia kajdany i rozsiewa radość”.

Osoby zainteresowane włączeniem się w prace Synodu Powszechnego mogą zgłosić swój udział lub wyrazić swoją opinie w tematach synodalnych przez stronę internetową synodu w Łodzi.