Miejska Biblioteka Publiczna im. Władysława Broniewskiego w Lubaczowie, 4 lutego w czytelni dla dorosłych, zorganizowała spotkanie autorskie z ks. prof. dr. hab. Antonim Dębińskim oraz prof. dr hab. Magdaleną Pyter, autorami publikacji pt. Wizjoner i realista. O Idzim Radziszewskim – twórcy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Książka ta w formie albumu, bogato ilustrowana, napisana przez wymienionych profesorów Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL jest jednym z elementów obchodów 100-lecia tej uczelni. Wspominana, najnowsza publikacja wydana przez Katolicki Uniwersytet Lubelski, przybliża sylwetkę pierwszego rektora lubelskiej uczelni, jego niezwykłe i pełne poświęceń starania o utworzenie uniwersytetu.

U źródeł życia i posługi

Na spotkaniu przypomniane zostały podstawowe fakty z jego życiorysu. Idzi Benedykt Radziszewski urodził się 1 kwietnia 1871 r. w Bartoszewicach k. Łodzi. Uczył się w Gimnazjum Filologicznym w Płocku. Studiował w Diecezjalnym Seminarium Duchownym we Włocławku i Cesarskiej Akademii Duchownej w Petersburgu. W 1896 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk bp. Albina Symona, rektora Akademii. Kolejny etap jego kształcenia stanowiły studia w Wyższym Instytucie Filozoficznym w Louvain. Tam w 1900 r. się doktoryzował. Po powrocie na ziemie polskie, pracował na stanowisku profesora filozofii i pedagogiki w Diecezjalnym Seminarium Duchownym we Włocławku, w którym był wicerektorem, a następnie rektorem. W latach 1914-18 r. pracował jako profesor filozofii oraz pełnił funkcję ostatniego rektora Cesarskiej Akademii Duchownej w Petersburgu. W tym samym czasie był prezesem i wykładowcą Wyższych Kursów Polskich. W lutym 1918 r. w Piotrogrodzie zorganizował komitet organizacyjny Uniwersytetu Katolickiego na czele z finansistą i filantropem Karolem Jaroszyńskim jako prezesem, sam został wiceprezesem. W czerwcu 1918 r. komitet przeniósł się do kraju. „Mając nadzieję na odrodzenie Ojczyzny, Radziszewski uważał, że będzie ona potrzebować uczelni z odwagą poszukującej prawdy i prowadzącej bezstronne badania naukowe, wychowującej i formującej przyszłe kadry inteligencji katolickiej” – napisała dr hab. Irena Wodzianowska. 27 lipca 1918 r., decyzją Zarządu Biskupów Królestwa Polskiego powołano w Lublinie uniwersytet. Początkowo działał jako Uniwersytet Lubelski i dopiero po dziesięciu latach do nazwy dołączono przymiotnik Katolicki. Idzi Radziszewski został jego pierwszym rektorem, sprawując tę godność do śmierci, która nastąpiła 22 lutego 1922 r. w Lublinie. Został pochowany na cmentarzu przy ul. Lipowej.

Poznać historię

Podczas spotkania w Lubaczowie, profesorowie z KUL opowiedzieli o swojej pracy nad książką, która zawiera bogaty materiał ikonograficzny pozyskany m.in. z archiwum uczelni, biblioteki uniwersyteckiej oraz z nigdzie jeszcze nieopublikowanych dokumentów z Rosyjskiego Państwowego Historycznego Archiwum w Petersburgu, Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego miasta Petersburga, a także z Litewskiego Centralnego Archiwum Państwowego w Wilnie.

Związki z Uniwersytetem

Zorganizowanie takiego spotkania w Lubaczowie ma głębokie uzasadnienie historyczne i podkreśla związki miasta z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim. Lubaczów w latach 1946-91 był stolicą archidiecezji lwowskiej. Jej administratorami apostolskimi byli profesorowie o rodowodzie lwowskim, związani z uniwersytetem: ks. prof. Jan Nowicki w 1951 r. został wybrany przez władze uczelni rektorem KUL, ale Ministerstwo Szkół Wyższych i Nauki nie zatwierdziło tej nominacji. W latach 1956-65 funkcję rektora uczelni sprawował ks. prof. Marian Rechowicz. Na KUL z filozofii doktoryzował się także kard. Marian Jaworski, który również prowadził wykłady na tej uczelni.