W całym systemie oświaty istotną rolę odgrywają kuratorzy oświaty jako organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Jednocześnie mają oni ustawowy obowiązek współdziałania z innymi organami i organizacjami w sprawach dotyczących warunków rozwoju dzieci i młodzieży, wspierania nauczycieli, szkół i ich organów prowadzących. W celu zapewnienia prawidłowej realizacji przez szkoły zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych kurator oświaty powinien mieć znaczący głos przy podejmowaniu decyzji w istotnych kwestiach dotyczących ich funkcjonowania. Właśnie dlatego musi dysponować kompleksową wiedzą na temat działalności szkół i placówek znajdujących się na terenie danego województwa.

Z tych powodów w projekcie ustawy Prawo oświatowe doprecyzowuje się m.in. zasady działalności i prowadzenia w szkołach zajęć przez stowarzyszenia i inne organizacje. Warunkiem rozpoczęcia zajęć z uczniami będzie uzyskanie pozytywnej opinii kuratora oświaty oraz przedstawienie jej rodzicom uczniów wraz z informacją o celach i treściach programu zajęć, a na wniosek rodzica lub pełnoletniego ucznia – także materiałów wykorzystywanych do realizacji tego programu. Kurator oświaty będzie miał 30 dni na wydanie opinii, a niewydanie jej w tym czasie będzie równoznaczne z decyzją pozytywną. Opinia kuratora nie będzie wymagana w przypadku zajęć organizowanych i prowadzonych w ramach zadań zleconych z zakresu administracji rządowej lub przez organizacje harcerskie objęte Honorowym Protektoratem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które działają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Prezydent Andrzej Duda, obejmując honorowym protektoratem organizacje harcerskie, potwierdził wartość wychowawczą prowadzonych przez te organizacje działań, a metodę harcerską uznał za efektywną w kształtowaniu postaw dzieci i młodzieży. W tym przypadku nie ma zatem potrzeby wymagania dodatkowej opinii.

Decyzja o podjęciu działalności w szkole przez stowarzyszenie lub inną organizację pozostanie w gestii dyrektora placówki. Podobnie jak wymóg pozytywnej opinii rady szkoły i rady rodziców. Opinia kuratora oświaty natomiast będzie się odnosiła do merytorycznej oceny zakresu tematycznego i celów wychowawczych zajęć proponowanych przez tę organizację. Projektowane zmiany stanowią dodatkową ochronę dzieci i młodzieży – ponieważ opinia kuratora oświaty będzie dotyczyła zgodności prowadzonych zajęć z przepisami prawa.

Udział ucznia w zajęciach będzie wymagał pisemnej zgody jego rodziców lub jego samego, jeśli jest pełnoletni. Dzięki tym zmianom zwiększy się świadomość uczniów i rodziców w zakresie treści zawartych w zaproponowanych programach. Rodzic, zanim zdecyduje o udziale dziecka w zajęciach, powinien mieć zapewnione pełne prawo do wiedzy na ten temat, jak również do informacji o kompetencjach i doświadczeniu zawodowym osób mających prowadzić zajęcia.

Autor jest zastępcą dyrektora Departamentu Wychowania i Edukacji Włączającej w Ministerstwie Edukacji i Nauki

Cele nowej ustawy oświatowej:

• realizacja prawa do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju;

• wspomaganie przez szkołę wychowawczej roli rodziny;

• wychowanie rozumiane jako wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży;

• dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych uczniów, a także możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej;

• utrzymywanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;

• upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o bezpieczeństwie oraz kształtowanie właściwych postaw wobec zagrożeń, w tym związanych z korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych, i sytuacji nadzwyczajnych.