W związku z eskalacją konfliktu zbrojnego w Ukrainie przed dyrektorami i nauczycielami pojawiają się zupełnie nowe wyzwania. Są wśród nich zarówno działania o charakterze organizacyjnym, jak i kwestie związane ze wsparciem psychologiczno-pedagogicznym dzieci i młodzieży. Wsparcie psychologiczne jest potrzebne dzieciom i młodzieży z naszego kraju, ale również wszystkim młodym ludziom, którzy zostali zmuszeni do ucieczki z Ukrainy. To bardzo trudny czas, który wymaga od nas ogromnej empatii. Należy pamiętać, aby nie wzbudzać niepotrzebnego lęku. Jednocześnie młodzi ludzie muszą mieć możliwość wyrażania swoich emocji. Ważne jest wskazanie sposobów radzenia sobie w trudnej sytuacji, uwrażliwienie na korzystanie ze sprawdzonych źródeł informacji oraz kształtowanie postawy szacunku dla innych narodowości.

Polscy nauczyciele nie pierwszy raz stają wobec trudnego zadania i dzielnie stawiają mu czoła. Polski rząd wspiera ich w tym trudnym procesie. Duża rola w kwestii organizacji wsparcia dla dzieci i ich rodzin spoczywa na samorządach jako organach prowadzących szkoły.

Szkoła jest otwarta na przyjęcie uczniów, którzy uciekają z terenów objętych konfliktem zbrojnym. Już dziś w polskich szkołach uczymy wielu młodych Ukraińców. Sporo szkół ponadpodstawowych funkcjonuje w dużej części dzięki temu, że uczy się w nich młodzież ukraińska, która na co dzień mieszka w bursach szkolnych i żyje wśród swoich polskich rówieśników.

Bardzo ważne jest to, że samorządy otrzymały środki na organizację dodatkowych zajęć specjalistycznych z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, które mogą być przeznaczone również na wsparcie dzieci przybywających z Ukrainy.

Już teraz prawo oświatowe przewiduje możliwość organizacji dodatkowych zajęć nauki języka polskiego dla cudzoziemców, którzy nie posługują się nim w stopniu umożliwiającym naukę w szkole, oraz korzystania z pomocy osoby władającej językiem kraju pochodzenia. Zapewne natrafimy na trudności w znalezieniu takich osób, ale z wykorzystaniem studentów, emerytowanych nauczycieli czy też obywateli Ukrainy, którzy znają język polski, uda się pomóc dzieciom, których bezpieczeństwo w jednej chwili zostało zabrane przez wojnę. Bardzo ważne jest stworzenie dla ukraińskich dzieci uchodźców oddziałów przygotowawczych w celu nauki języka polskiego, które zapowiada min. Przemysław Czarnek.

Mimo bariery językowej należy wprowadzić skuteczny sposób i formę porozumiewania się z uczniami i ich rodzinami, aby poznać ich potrzeby oraz udzielić im odpowiedniego wsparcia. Z perspektywy budowania poczucia bezpieczeństwa kluczowe będzie pełne włączenie tych uczniów w życie szkoły oraz lokalnego środowiska. Trzeba jak najszybciej stworzyć warunki, w których młodzi ludzie poczują, że są wśród przyjaciół, co pomoże im leczyć traumatyczne przeżycia.

Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało rekomendacje dla szkół, które pomogą nauczycielom i pedagogom szkolnym w rozmowach o emocjach uczniów oraz w informowaniu o aktualnej sytuacji w Ukrainie. To bardzo ważne, aby wszystkie działania były w pełni koordynowane i monitorowane. Tak, by móc reagować na sytuacje, których nie jesteśmy w stanie dzisiaj przewidzieć.