Mowa o Franciszkańskim Zakonie Świeckich (FZŚ). W ubiegłym roku tercjarze i tercjarki obchodzili 800. rocznicę istnienia zakonu. 12 marca obchodzić będą 100. rocznicę śmierci swojej patronki – bł. Anieli Salawy. Jak widać, to wspólnota o głębokiej, wieloletniej tradycji. Czy jest więc dostosowana do naszych czasów? Czy „dzisiejszy” człowiek się tu odnajdzie?

Brat i siostra

Świecki zakon – pewnie wielu pomyśli, że to niemożliwe. A właśnie tak w skrócie można powiedzieć o tercjarzach. Jednak będzie to duże uproszczenie. Jaka jest prawda?

– Do FZŚ może wstąpić osoba stanu wolnego, żonaty czy mężatka, wdowa, wdowiec. Najważniejsze, by nosiła na co dzień Pana Boga w sercu – zaczyna swoją wypowiedź przełożona regionu częstochowskiego s. Stefania Kreczko. – Zgłosić można się do wspólnoty miejscowej przy swojej parafii, a jeśli jej tam nie ma, to do najbliższej swego miejsca zamieszkania. Gdy się zdecydujemy, potrzebne jest wypełnienie ankiety dla kandydata – kontynuuje siostra przełożona. Co dalej? Taka osoba staje się postulantem. Wówczas na spotkania przychodzi się raz w miesiącu. Potem składa się profesję. – Czas przygotowania trwa rok lub więcej. Złożenie profesji odbywa się w czasie Mszy św. na spotkaniu regionalnym. Jest to publiczne przyrzeczenie życia według Ewangelii w świeckim stanie, zachowując regułę i życie według charyzmatu franciszkańskiego, naśladując św. Franciszka z Asyżu, dla którego Chrystus był natchnieniem i centrum życia w odniesieniu do Boga i ludzi – zwraca uwagę rozmówczyni Niedzieli.

Bycie tercjarzem to wielka duma i radość, ale też pewne zobowiązania. – Po złożeniu profesji obowiązują: odmawianie brewiarza, uczestnictwo w spotkaniach, częsta Msza św., regularna spowiedź, częste czytanie Pisma Świętego – wymienia s. Kreczko. Wspólnoty franciszkańskie to przede wszystkim szkoły modlitwy opierające się na miłości do Boga i człowieka. – Każdy praktykujący chrześcijanin bez żadnych problemów może znaleźć swoje miejsce w naszej wspólnocie – zachęca siostra. No właśnie: brat, siostra, czy pan i pani? – Zwracamy się do siebie: siostro, bracie lub po imieniu, bo jesteśmy jedną rodziną św. Franciszka – wyjaśnia rozmówczyni. Franciszkanie świeccy noszą normalne świeckie ubrania, można ich jednak poznać po noszeniu tauki – znaku krzyża w kształcie litery tau.

Z przeszłości w teraźniejszość

Pierwotna nazwa Zakonu to Bracia i Siostry od Pokuty. Następna nazwa wprowadzona w latach 1936-50 to III Zakon św. Franciszka z Asyżu. Po Soborze Watykańskim II, gdy papież Paweł VI zatwierdził Regułę FZŚ, przyjęto na stałe nazwę: Franciszkański Zakon Świeckich. Działa on według ściśle określonych struktur. – Funkcjonują Rada Międzynarodowa, Rada Narodowa (np. Polska), Rada Regionalna, taka jak nasza – w regionie częstochowskim, w skład której wchodzą wspólnoty miejscowe, czyli w parafiach – wymienia s. Kreczko. Każda Rada ma swój zarząd podległy wspólnocie wyższej, przełożoną/przełożonego, zastępcę, sekretarza, skarbnika.

– My, tercjarze z regionu częstochowskiego, uczestniczyliśmy w obchodach jubileuszu 800-lecia powstania FZŚ w Krakowie, jak i w nocnym czuwaniu na Jasnej Górze w czerwcu, czy w ogólnopolskiej pielgrzymce, która tradycyjnie odbyła się w lipcu – podsumowuje tercjarka. Co będzie działo się w tym roku? – Jak wspomniałam, co roku mamy Ogólnopolską Pielgrzymkę FZŚ na Jasną Górę, odbędzie się ona 22 i 23 lipca, natomiast 9 marca w klasztorze Franciszkanów w Częstochowie odbył się dzień skupienia dla wszystkich franciszkanów świeckich z regionu częstochowskiego. Było to też rozpoczęcie obchodów 100. rocznicy śmierci bł. Anieli Salawy, patronki FZŚ w Polsce.

Lokalne pax et bonum

W archidiecezji częstochowskiej FZŚ to wspólnota również sięgająca wiele lat wstecz. Wystarczy chociażby spojrzeć na jej działalność w Radomsku. – FZŚ znajduje się na ziemi radomszczańskiej, tak jak i ojcowie franciszkanie, od przełomu XII i XIII wieku – zwraca uwagę tercjarka s. Halina Koszela. Dziś, choć czasy się zmieniły, zakon dalej działa. – Wspólnota franciszkańska w Radomsku zawsze była bardzo liczna. Przez dziesiątki lat siostry miały nawet specjalne stroje na uroczystości kościelne – czarne pelerynki z białym kołnierzykiem. Posoborowa reguła zabrania jednak specjalnych strojów – na co dzień, jak i od święta. Obecnie mamy 1 osobę w postulacie i 1 kandydata, razem 25 sióstr i 6 braci. Jedni są bardziej aktywni, zaś stan zdrowia drugich nie pozwala na czynne uczestnictwo. Sytuacja na przestrzeni lat się zmienia, ale to cały czas ta sama wspólnota – pracy i modlitwy – podkreśla s. Koszela.

Siostry i bracia spotykają się przez cały rok, w każdą II niedzielę miesiąca, a potem wspólnie uczestniczą we Mszy św. o godz. 18. – Wszyscy, którzy mogą, biorą czynny udział w klasztornych uroczystościach franciszkańskich, a także poza klasztorem, np. w parafii św. Lamberta w Radomsku lub w swoich parafiach. Członkowie wspólnoty uczestniczą w Dróżkach Matki Bożej Bolesnej, przyjmują wspólnie z innymi grupami uczestników pielgrzymek do Częstochowy na odpoczynek, biorą udział w Drodze Krzyżowej ulicami miasta. Jesteśmy obecni w Orszaku Trzech Króli i w czasie uroczystości ku czci patronki Radomska – św. Jadwigi Królowej – wymienia s. Koszela. Poza tym bracia i siostry zaangażowani są także w inne wspólnoty. – Śpiewamy w chórze, panie są zelatorkami w Żywym Różańcu – nie zamykamy się tylko na siebie, jesteśmy dla innych. Naszym powołaniem bowiem jest żyć Ewangelią Jezusa Chrystusa, a swoim życiem i zachowaniem dawać dobry przykład otoczeniu – podkreśla radomszczanka.

Duma i zobowiązanie

– Być siostrą we wspólnocie FZŚ to zaszczyt, duma, ale i zobowiązanie. Trzeba poświęcić wiele czasu na pracę nad sobą. Współpraca z siostrami, braćmi i ojcem duchowym, o. Krystianem Żmudą, przynosi dobre rezultaty. Obecnie przeszkadza nam pandemia, która bardzo dużo zmieniła w naszym życiu. Ale nie zmienili się siostry i bracia. Są zawsze uczynni, mili, rozmodleni; mając swoje rodziny, są jednocześnie dobrymi żonami/mężami, matkami/ojcami, babciami/dziadkami – podsumowuje s. Koszela i zaznacza: – Pozdrawiamy się wezwaniem: „Pokój i dobro”, na co odpowiadamy: „Zawsze i wszędzie”.

Bogaci ubodzy

III Zakon Franciszkański na swojej drodze życia znaleźli: św. Elżbieta Węgierska, św. Jadwiga Królowa, bł. Aniela Salawa, bł. Jan XXIII czy bł. Stefan Wyszyński. Warto wiedzieć, że również i sami księża mogą przystąpić do tercjarzy. Przed laty papież Jan Paweł II powiedział do FZŚ: „Mówią, że jesteście ubodzy, ale wy jesteście bogaci w świętych”. Niech orędownictwo tych świętych wyprasza kolejne świętości w szeregach sióstr i braci, a dewiza „Pokój i dobro” niesie dalej pomoc w codzienności.