Archidiecezja szczecińsko-kamieńska, jako stojąca na czele metropolii należała do najmłodszych w Polsce, gdyż erygowana została dopiero 28 czerwca 1972 r. bullą papieża Pawła VI Episcoporum Poloniae coetus. I chociaż zaczynała, w przypadku struktur centralnych od początku, a w wielu przestrzeniach duszpasterskich i organizacyjnych brakowało jej należytego rozkwitu, znanego w wiekowych diecezjach, to jednak wyjątkowa postawa pasterzy tych ziemi – bp. Jerzego Stroby (1972-78) i bp. Kazimierza Majdańskiego (1979-92) oraz ich czynna obecność zarówno w polskim, jak i powszechnym Kościele – doprowadziła do tego, że okres budowania i formowania tego Kościoła lokalnego, w krótkim czasie dopełnił się na tyle, iż w nowej reorganizacji kościelnej, Szczecin stał się stolicą metropolii.

Parafie i dekanaty

W chwili utworzenia metropolii archidiecezja szczecińsko-kamieńska miała już dostosowaną do potrzeb nową sieć dekanatów i parafii. Zamiast 15 dekanatów w chwili utworzenia diecezji było ich już 36, zamiast 119 parafii było ich teraz 241. Liczba 338 kapłanów diecezjalnych i zakonnych, którzy rozpoczynali tu posługę na początku istnienia diecezji, wzrosła do 531, z czego 364 stanowili księża diecezjalni, 156 księża zakonni i 11 z innych diecezji. O żywotności wspólnot parafialnych, włączonych w nową strukturę organizacyjną Kościoła świadczy i ten fakt, że wzrosła liczba kościołów parafialnych i filialnych z 536 do 648. Dodatkowo powstały 84 miejsca kultu, stanowiące przejaw troski Kościoła o ułatwienie wiernym uczestnictwa we Mszy św. tam, gdzie nie ma kościoła. Nowe seminarium duchowne zbudowane w Szczecinie mogło cieszyć się imponującą liczbą kleryków, która wzrosła z 40 kształcących się w Gościkowie-Paradyżu, gdy powstała diecezja, do 141.

W drodze do metropolii

Wielkim wydarzeniem w skali diecezji była 144. Konferencja Plenarna Episkopatu Polski obradująca w Szczecinie w dniach 7 i 8 września 1974 r. z okazji 850. Rocznicy Chrztu Pomorza. Również kolejna 207. Plenarna Konferencja Episkopatu Polski w dniach 20-23 czerwca 1985 r. w Szczecinie miała wymiar historyczny, gdyż tematem wiodącym było 40-lecie powrotu organizacji Kościoła katolickiego na Pomorze Zachodnie. Radością wiernych było trzykrotne nawiedzenie diecezji przez ikonę Matki Bożej Jasnogórskiej w: 1982, 1983 i 1990/91 r. Wizyta Jana Pawła II w Szczecinie 11 czerwca 1987 r. najgłębiej zapisała się w historii tej ziemi w myśl słów bp. Kazimierza Majdańskiego: „11 czerwca 1987 r.; data odtąd najświętsza; miejsce tutaj, na Jasnych Błoniach odtąd, w naszych wspomnieniach święte”.

Znamiennym są wypowiedzi Pasterzy Kościoła dotyczące tych wydarzeń. Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński, a zarazem jako arcybiskup gnieźnieński – metropolita diecezji szczecińsko-kamieńskiej – 9 sierpnia 1972 r., goszcząc wraz z bp. Bronisławem Dąbrowskim u pierwszego pasterza nowej diecezji bp. Stroby, po zwiedzeniu ruin katedry św. Jakuba Apostoła powiedział: „ta zniszczona katedra będzie symbolem odradzającej się i budującej nowej diecezji”. Kiedy 17 marca 1974 r. przybył do Szczecina na konsekrację biskupią ks. Jana Gałeckiego mógł już powiedzieć: „My dzisiaj przeżywamy w Szczecinie uczucie radosnej dumy. Niech krzepnie życie religijne w tym mieście i diecezji, na terenach, które od dawna były chrześcijańskie. Przypomina nam o tym zbliżający się jubileusz chrztu miasta Szczecina”. Podczas uroczystości 850. Rocznicy Chrztu Pomorza 8 września 1974 r., w szczecińskiej katedrze powiedział: „Wiara umacnia człowieka, rodzinę, naród, pomaga do przetrwania największych nawet przeciwności. (…) Na ziemiach tych niewiara usiłowała oderwać ludzi od Kościoła rzymskokatolickiego, a wiara w jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół zespoliła i zjednoczyła ich z Narodem w duchu nadziei, miłości i pokoju”.

Głos Pasterza

Również o ogromnych osiągnięciach diecezjan podczas 207. Konferencji Plenarnej Episkopatu Polski, 23 czerwca 1985 r. w Szczecinie, w obecności kard. Opilio Rossi, mówił kard. Józef Glemp: „Wczoraj, Najmilsi, wszyscy biskupi, mieliśmy możliwość przejść do wielu kościołów diecezji szczecińsko--kamieńskiej, aby odprawić nabożeństwa i spotkać się z wiernymi. Dzisiaj biskupi dzielą się entuzjastycznymi przeżyciami, których doznali widząc przepełnione świątynie, skupienie i modlitwę, entuzjazm i radość, z jaką lud ziemi szczecińskiej powitał Pasterzy całego Kościoła w Polsce. (…) Nie myśleliśmy nawet, że po kilkunastu latach zastaniemy ten Kościół w tak wielkim rozkwicie. Wielkie są zaiste jego osiągnięcia”.

Z takim samym podziwem mówił Jan Paweł II, 18 czerwca 1983 r. na Jasnej Górze, do wiernych diecezji szczecińsko-kamieńskiej: „Patrzę na Was i sercem obejmuję całą Waszą diecezję, całe Pomorze, całe Wybrzeże. Wiele dokonał Kościół na tych terenach po ich powrocie w granice współczesnego państwa polskiego. Wielka praca nad tym, by wszyscy byli u siebie i swoi”.

Podążać w duchu wskazań

11 czerwca 1987 r. w Szczecinie Jan Paweł II dał jasne wskazówki na przyszłość aby dbać o ludzi i służyć Ziemi Szczecińskiej, bo to nasz wielki skarb; by seminarium duchowne w swoje mury przyjmowało „żywe kamienie”, by otaczano troską polskie rodziny, by życie społeczne charakteryzowało się patriotyzmem i obroną niepodległości, by kapłani i wierni wsłuchiwali się w głos orędzia fatimskiego, a wszyscy odkrywanie tożsamości miejsca.

Rzeczywiście kolejni metropolici szli w duchu tych wskazań. Arcybiskup Marian Przykucki (1992-99) pozostając wdzięczny poprzednikowi – bp. Majdańskiemu – za wielki wkład w przygotowanie diecezji do podniesienia jej do godności archidiecezji i metropolii, włożył duży wysiłek w dalsze jej kształtowanie przez rozszerzanie struktur organizacyjnych, troskę o rodzinę i młodzież, a przede wszystkim o kapłanów, którym okazywał wielką wdzięczność i szacunek. Drugi metropolita, abp Zygmunt Kamiński (1999-2009), odwołując się do bogatej historii Kościoła pomorskiego, podkreślał potrzebę kontynuacji i pogłębiania duchowości chrześcijańskiej zarówno osobistej, jak i wspólnotowej. Szczególną uwagę zwracał na znaczenie rodziny, wychowanie oraz kształtowanie dzieci i młodzieży, troskę o poziom akademickiego nauczania oraz szerzenie kultu Bożego Miłosierdzia. Trzeci z kolei metropolita, abp Andrzej Dzięga (2009-), wyzwala nowe pokłady ducha wśród kapłanów i wiernych przez troskę o godność, świętość i trwałość małżeństwa, zachwyt nad Bożym darem życia, rozumne kształtowanie serc i umysłów młodego pokolenia, świętość i jedność kapłanów, rozmodlenie całych wspólnot parafialnych, animację i formację charyzmatyczną wspólnot, ruchów i stowarzyszeń katolickich, dialog ze światem kultury i z naukowcami, a także odpowiednią pomoc charytatywną.