Anna Wyszyńska: W jakich przypadkach powinno się iść do okulisty, a w jakich do optometrysty?

Bożena Muskalska: Wszyscy z grubsza wiedzą, kiedy pójść do okulisty, dlatego skupię się na wyjaśnieniu, w jakich przypadkach wybrać optometrystę. Zgodnie z definicją optometrysta zajmuje się: ochroną, usprawnieniem, zachowaniem i rozwojem procesu widzenia. Z jego pomocy możemy skorzystać, gdy mamy problemy z widzeniem, tzn. mamy nieostry obraz, źle czujemy się w swoich okularach, mamy problemy z obuocznym widzeniem (np. widzimy podwójnie) lub odczuwamy dolegliwości podczas pracy wzrokowej.

Znaczna część działań optometrysty oparta jest na wykorzystaniu metod psychofizycznych. Badając wady wzroku (krótkowzroczność, nadwzroczność, astygmatyzm, starczowzroczność), analizuje on widzenie obuoczne pacjenta pod kątem forii, zezów, tłumienia, niedowidzenia, anizometropii, widzenia barwnego, widzenia stereoskopowego, różnic fiksacji, stanu i sprawności akomodacji, sprawności i zakresów wergencyjnych ruchów oczu oraz wielu innych czynników mających wpływ na nasze widzenie.

Optometrysta podczas badania skupi się również na rodzaju wykonywanej przez nas pracy wzrokowej i dopasuje odpowiednią korekcję okularową, soczewki kontaktowe, korekcję pryzmatyczną, ćwiczenia wzrokowe, terapię wzrokową, pomoce dla słabowidzących lub zleci konsultacje u innych specjalistów.

Czy to znaczy, że okresową kontrolę wzroku możemy przeprowadzić zarówno u okulisty, jak i u optometrysty?

Niestety nie, chociaż w niektórych krajach w przypadku problemów z układem wzrokowym optometrysta jest specjalistą pierwszego kontaktu. W tych krajach kształcenie optometrystów obejmuje szerszy zakres wiedzy niż w Polsce. U nas decyzja o tym, czy okresową kontrolę przeprowadzić u okulisty czy u optometrysty, zależy od tego, jakich problemów ma ona dotyczyć.

Czy złe okulary lub ich brak mogą powodować dolegliwości fizyczne?

Tak, szczególnie w przypadku długiej, intensywnej pracy wzrokowej, do bliży takiej jak: czytanie, praca z komputerem, ze smartfonem, szycie, albo do dali np. kierowanie pojazdem. Nieskorygowane lub źle skorygowane wady wzroku albo źle wykonane okulary mogą powodować zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie, dwojenie, problemy z koncentracją, nadwrażliwość na światło, uczucie suchości oczu, bóle głowy i oczu, migreny. Konieczna jest tutaj właściwa korekcja oraz higiena pracy, czyli: ergonomia stanowiska pracy, odpowiednie oświetlenie miejsca pracy, częste przerwy, szczególnie gdy praca wymaga dużej koncentracji. Jeżeli w przerwach w pracy popatrzymy w dal, rozluźni się akomodacja.

Co jest najcenniejsze dla Pani w tym zawodzie?

Optometria to dziedzina trudna, ale dająca wiele satysfakcji. A ponieważ jestem również optykiem, daje mi to możliwość cieszenia się z efektów swojej pracy – mogę nadzorować cały proces: od badania, przez dobór optymalnych rozwiązań i konstrukcji szkieł (np. progresywne), dobór oprawy, szlifowanie, po dopasowanie zauszników i nosków. Jeśli pacjent jest zadowolony z okularów, zwłaszcza w przypadkach trudnych lub nietypowych, to zadanie uważam za wykonane.

Bożena Muskalska jest absolwentką Studium Podyplomowego Optometrii na Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.