Powiatowe Wadowice nad rzeką Skawą rozrosły się obecnie do blisko 20-tysięcznej aglomeracji, jednak w pięknie odrestaurowanym śródmieściu zachował się dawny małomiasteczkowy klimat. Sercem miejscowości jest Rynek. Jego najstarsze kamienice pochodzą z pierwszej połowy XIX wieku. W jednej z nich – pierwszej z prawej od bazyliki – mieszkał Karol Wojtyła, a dziś mieści się w niej Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II. Uruchomione kilka lat temu muzeum to największa atrakcja miasta. Przekraczając próg muzeum, najpierw przenosimy się do przedwojennych Wadowic, przed kamienicę Chmiela Bałamutha przy ul. Kościelnej 7, gdzie w 1920 r. urodził się Karol Wojtyła i gdzie mieszkał do 18. roku życia. Wnętrze mieszkania wiernie odtworzono na podstawie wspomnień sąsiadów i kolegów Karola, a część wyposażenia jest oryginalna. Następnie podążamy przez sale ekspozycyjne, w których chronologicznie prezentowane są kolejne etapy życia najsłynniejszego wadowiczanina. Są przedstawione okres okupacji niemieckiej, gdy Karol Wojtyła pracował jako robotnik w kamieniołomie na Zakrzówku, a także okres krakowski z etapami piastowania kolejnych funkcji w hierarchii kościelnej. W końcu docieramy przed Bazylikę św. Piotra w Watykanie, gdzie otwierają się przed nami Drzwi Święte (wierna replika oryginału). Znajdziemy tu również pomieszczenie poświęcone zamachowi na papieża i cudownemu ocaleniu go za wstawiennictwem Matki Bożej Fatimskiej. Jest tu też m.in. pistolet, z którego oddano strzały do Jana Pawła II, będący depozytem z Muzeum Kryminalistyki w Rzymie.

Nim wyruszymy z rodzinnego miasta Karola Wojtyły w góry, warto odwiedzić jeszcze kilka innych miejsc z wadowickiego szlaku JPII, np. kościół Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny – świątynię parafialną młodego Karola. Tu przyszły papież przyjął chrzest, I Komunię św. i sakrament bierzmowania. We wnętrzu wadowickiej fary zachowała się m.in. kamienna barokowa chrzcielnica, przy której 20 czerwca 1920 r. odbył się chrzest Karola. Tuż obok na wadowickim Rynku stoi 2,5-metrowy brązowy pomnik Jana Pawła II, przedstawiający uśmiechniętego Ojca Świętego, który stoi na granitowej skale. W głębi znajduje się budynek szkoły podstawowej, do której uczęszczał Karol Wojtyła (obecnie magistrat). Na zachód od Rynku, przy ul. Mickiewicza 16, znajduje się budynek I Liceum Ogólnokształcącego im. Marcina Wadowity – to dawne gimnazjum, które ukończył młody Karol. Przed budynkiem na skwerze usytuowano Ławeczkę Karola Wojtyły, która upamiętnia znamienitego absolwenta. Warto wspomnieć, że gdy pójdziemy w kierunku gimnazjum, po drodze miniemy budynek, gdzie znajdowała się słynna wiedeńska cukiernia Karola Hagenhubera, do której młodzież po maturach chodziła na kremówki. Wychodząc z Wadowic, za niebieskimi znakami szlaku wiodącego na Groń Jana Pawła II, na południowych obrzeżach miasta, miniemy zespół klasztorny Karmelitów Bosych, nazywany popularnie Na Górce. To tutaj Karol Wojtyła otrzymał szkaplerz, który towarzyszył mu przez całe życie, a obecnie jest umieszczony w specjalnym relikwiarzu w muzeum (na zdjęciu wyżej).

Wycieczka na Leskowiec była prawdopodobnie pierwszą górską wyprawą młodego Lolka (tak nazywano Karola Wojtyłę w dzieciństwie). Dziś sąsiedni szczyt tej góry (dawniej Jaworzyna) nosi nazwę Groń Jana Pawła II. Została ona nadana w 2004 r. Znajduje się tam często odwiedzane przez pielgrzymów sanktuarium maryjne. W sąsiedztwie działa całoroczne schronisko PTTK. Z odkrytego wierzchołka Leskowca (922 m n.p.m.) roztacza się piękna panorama Beskidu Małego, a przy dobrej pogodzie widać również pasma: Beskidu Wyspowego, Żywieckiego, Gorców i Tatr. Mniej więcej w połowie drogi szlak przechodzi przez przełęcz pod Łysą Górą, która od kilku lat nosi imię Przełęczy Panczakiewicza. Czesław Panczakiewicz był wielkim propagatorem turystyki górskiej, a zarazem profesorem wadowickiego gimnazjum i nauczycielem gimnastyki w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”. Jednym z jego uczniów w latach 1930-38 był Karol Wojtyła.

Za tydzień, w kolejnym odcinku naszego cyklu, wybierzemy się na spacer po Krakowie; mieście, które Karol Wojtyła kochał równie mocno jak rodzinne Wadowice. W stolicy Małopolski spędził 40 lat swojego ziemskiego życia.

Polska na szlakach św. Jana Pawła II
Związek Jana Pawła II z Wadowicami jest dla wszystkich oczywisty. Bo kto nie słyszał o tym, że to właśnie tutaj urodził się Karol Wojtyła, tutaj się wychował i tutaj chodził do szkoły? Podczas swych pielgrzymek do Polski jako papież trzykrotnie odwiedził Wadowice: w 1979 r., 1991 r. oraz w 1999 r. Podczas ostatniej z tych wizyt, 16 czerwca 1999 r., tak powiedział o tym miejscu: „To miasto mojego dzieciństwa, mój dom rodzinny, kościół parafialny (...). W tym mieście, w Wadowicach, wszystko się zaczęło”. Dziś zatem odwiedzimy miejsca związane z młodzieńczymi latami papieża, a później wyruszymy na krótką górską wycieczkę w Beskid Mały – nie bez kozery często nazywany przez Karola Wojtyłę „górami domowymi”. Zwarty, stromy i gęsto zalesiony masyw górski wyrasta zaraz za południowymi przedmieściami Wadowic. To bliskość tych terenów była przyczyną tego, że górska przygoda przyszłego papieża rozpoczęła się właśnie tutaj. Jest wysoce prawdopodobne, że wejście na pobliski Leskowiec było jego pierwszą górską wycieczką. Miał go tam zabrać ojciec w 1930 r., gdy po ukończeniu czwartej klasy szkoły powszechnej Karol zdał pomyślnie egzamin do gimnazjum.

Beskid Mały: Wadowice - Leskowiec
Do pokonania są dwie trasy. Pierwsza to spacerowy Wadowicki Szlak Karola Wojtyły. Liczy on trzynaście lokalizacji, usytuowanych w większości w centrum miasteczka. Długość tej trasy to ok. 3,5 km, a czas samego przejścia między obiektami zajmuje 1,5 godz. Ale żeby zwiedzić poszczególne miejsca udostępnione turystom (świątynie i muzea), należy doliczyć dodatkowo co najmniej 3 godz. Druga trasa wiedzie przez szlak górski, który rozpoczyna się pod dworcem PKP i kończy na szczycie Leskowiec. Trasę (wraz z drogą powrotną) bez problemu można przejść w jeden dzień, ale można także zaplanować nocleg w całorocznym schronisku pod Leskowcem na Groniu Jana Pawła II. Szlak jest łatwy do przebycia również z dziećmi. Wędrówkę ułatwiają znaki: z Wadowic – niebieskie, a od schroniska – czerwone. Trasę można znacznie skrócić, podjeżdżając z Wadowic do Ponikwi autem lub PKS-em. Dla urozmaicenia wrażeń na drogę powrotną warto wybrać np. szlak żółty z Gronia Jana Pawła II do miejscowości Czartak, przez Żar i Królewiznę (ok. 2,5 godz. drogi).

Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II
Ekspozycja zajmuje 1,2 tys. m2 na czterech kondygnacjach budynku; została zaaranżowana zgodnie z przebiegiem drogi życiowej Karola Wojtyły. Zwiedzanie zaczyna się od ekspozycji na parterze, która jest poświęcona okresowi pobytu w Wadowicach, gdzie m.in. odtworzono pierwotny wygląd miejskiej ulicy. Na pierwszym piętrze zrekonstruowano pomieszczenia: salonu, sypialni i kuchni. Po sąsiedzku przedstawiono okres krakowski, tzn. wybór na papieża i zamach w Rzymie oraz pielgrzymki do Polski. Ekspozycja na poddaszu jest poświęcona okresowi watykańskiemu i 104 pielgrzymkom do 129 krajów świata. Końcowa ekspozycja na poziomie piwnicy skupia się na turystycznej aktywności Karola Wojtyły, na Światowych Dniach Młodzieży, na ostatnich latach jego życia, na ceremonii pogrzebowej i na wspomnieniach. Zwiedzanie trwa ok. 70 min. Wejścia odbywają się w grupach po dwadzieścia pięć osób, wyłącznie z przewodnikiem. Grupy wyruszają z częstotliwością co 10 min (ostatnie wejście na 80 min przed zamknięciem). Godzina wejścia jest zaznaczona na bilecie, który najlepiej zarezerwować na stronie: www.domjp2.pl lub telefonicznie: 33 823 35 65.