Dwie rzeczy są pewne. Jeżeli senior, którym się opiekujemy: mama czy tata, wymaga pomocy przy codziennej toalecie, sytuacja staje się trudna dla obu stron. Ale też codzienna higiena i pielęgnacja ciała są dla niepełnosprawnego, a zwłaszcza leżącego , niezbędne dla jego zdrowia i dobrego samopoczucia.

Trudności wynikają z faktu, że pomoc przy myciu czy kąpieli wiąże się z poczuciem skrępowania, a nawet wstydu, często też wymaga wysiłku ze strony opiekuna. W czasie toalety całego ciała trzeba pamiętać, by osoba myta czuła się bezpiecznie i komfortowo, traktować jej ciało i emocje z szacunkiem.

Sprawa jest nieco łatwiejsza, gdy stan seniora pozwala na korzystanie z łazienki i kąpiel w wannie lub pod prysznicem. Łazienka i toaleta muszą być jednak dostosowane do jego możliwości. Osoba starsza potrzebuje w tych pomieszczeniach uchwytów lub poręczy ułatwiających jej wchodzenie do wanny i wychodzenie z niej, które asekurują wyjście spod prysznica, wstawanie z muszli. Maty antypoślizgowe na podłodze, w brodziku prysznicowym i wannie zminimalizują ryzyko upadku. Do kabiny prysznicowej warto dokupić krzesło kąpielowe.

Ponieważ toaleta osoby nie całkiem sprawnej wymaga czasu i cierpliwości, najlepiej zarezerwować na te czynności stałą porę dnia. Niezależnie od tego, czy mycie odbywa się w łazience czy w łóżku, trzeba wcześniej przygotować potrzebne akcesoria: ręczniki, myjki, czystą bieliznę, świeże pieluchomajtki itd. W przypadku toalety wykonywanej w łóżku trzeba zabezpieczyć pościel przed zamoczeniem. Ponieważ seniorzy często obawiają się wychłodzenia w czasie kąpieli, należy pamiętać o odpowiedniej temperaturze pomieszczenia. Delikatność w czasie toalety pozwoli zmniejszyć opór tych seniorów, którzy protestują przeciwko myciu, co zdarza się zwłaszcza u pacjentów cierpiących na choroby demencyjne, m.in. chorobę Alzheimera.

Kąpiel powinna zawsze przebiegać według tego samego schematu – mycie zaczynamy od góry ciała, czyli twarzy i ramion, następnie myjemy tułów, klatkę piersiową i brzuch, kończyny dolne – od stóp ku górze, aż do pachwin, następnie plecy, pośladki i krocze. Tę ostatnią czynność ułatwi basen sanitarny. Myjąc seniora leżącego, nie odsłaniamy od razu jego całego ciała, odkrywamy tylko kolejne części, które po umyciu osuszamy i zakrywamy suchym ręcznikiem. W zmniejszeniu skrępowania związanego z nagością może pomóc zapowiadanie kolejnych czynności: teraz umyjemy szyję, teraz plecy itd.

Bardzo ważne jest staranne i delikatne osuszenie skóry, szczególnie pod pachami, piersiami, miejsc intymnych, przestrzeni między palcami, zwłaszcza u osób chorujących na cukrzycę. Jeżeli senior używa wkładek, pieluchomajtek lub pampersów, to przy każdej zmianie w ciągu dnia konieczne jest podmycie go i dokładne osuszenie skóry.

Do mycia używamy łagodnych preparatów bez zapachów i dodatków, by nie narażać seniora na ewentualne reakcje alergiczne. Podobnie gdy zdarza nam się używać nawilżanych chusteczek – obserwujmy, czy nie powodują one podrażnień skóry. Trzeba pamiętać o higienie jamy ustnej: myciu zębów dwa razy dziennie i czyszczeniu protez zębowych. Dbanie o higienę seniora, którym się opiekujemy, zapewni mu lepsze samopoczucie, pozwoli uniknąć wielu chorób i dolegliwości.