Obecnie ludzkość staje w obliczu różnych trudnych wydarzeń dziejowych, jak: wojna tuż za polską granicą, niebezpieczeństwo użycia broni nuklearnej, kryzys gospodarczy, migracyjny, finansowy, energetyczny, zawirowania w przyrodzie, wcześniej pandemia... Można się zastanawiać, co jest tego przyczyną, dokąd to wszystko zmierza i czy przypadkiem nie wynika to z zatracenia podstawowych wartości chrześcijańskich i postępującej laicyzacji, co da się zaobserwować w Europie, a także w samej Polsce. Papież Polak, wielki autorytet, wołał o ludzi sumienia, a dziś umniejsza się rolę św. Jana Pawła II. Robert Szuman zakładał wspólnotę narodów europejskich opartą na chrześcijańskich wartościach, a dziś znacznie odeszło się od tych wartości, robiąc miejsce ideom sprzecznym z Bożym nauczaniem.

Rok Czcigodnego Sługi Bożego

Niedawno w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Bielsku-Białej odbyła się konferencja inicjująca obchody jubileuszu 60. rocznicy śmierci czcigodnego sługi Bożego Roberta Schumana (zm. 4 września 1963 r.), francuskiego polityka, wychowanego w głębokiej wierze, którą przekazała mu jego matka. Prezes bielskiego Klubu Inteligencji Katolickiej Tomasz Łuczaj przybliżył rys biograficzny i opis jego działalności. Przedstawiciele Instytutu Myśli Schumana i działającego w jego ramach Towarzystwa Roberta Schumana oraz Klubu Inteligencji Katolickiej w Bielsku-Białej rozważali niepokojącą ewolucję instytucji europejskich od czasów R. Schumana oraz podjęli próbę zrozumienia wpływu środowiska na skuteczność w procedowaniu najtrudniejszych projektów politycznych.

Od pewnego czasu w różnych miejscach na terenie naszej diecezji pokazywana jest wystawa o charakterze biograficznym poświęcona ojcu Wspólnoty Narodów Europy Robertowi Szumanowi. Dzięki jego zaangażowaniu we współpracy z Jeanem Monnetem i kanclerzem Niemiec Konradem Adenauerem w 1950 r. doszło do porozumienia między Francją a Niemcami w sprawie wspólnego zarządzania przemysłem w Zagłębiu Ruhry. Zależało mu, by zbudować jedność pomiędzy państwami europejskimi celem zapobieżenia wybuchowi kolejnej wojny. To poskutkowało powstaniem Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, a następnie w 1957 r. – Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. W późniejszym czasie przerodziło się to w Unię Europejską. Obecnie wystawa gości w Muzeum Miejskim w Żywcu, a wcześniej była prezentowana m.in. w bibliotece publicznej w Czechowicach-Dziedzicach i Książnicy Beskidzkiej w Bielsku-Białej. Przedstawia jego drogę do koncepcji idei wspólnoty narodów Europy, w tym Deklarację Schumana, a także otwarcie roku jemu poświęconego. Obchody, którym patronuje „Niedziela”, mają na celu przybliżyć postać Schumana i szerzyć opinię o jego świętości, co może przyczynić się do jego rychłej beatyfikacji. O modlitwę w tej intencji Stolica Apostolska zaapelowała do Polaków.

Autorytet w budowaniu jedności

Inicjator wystawy senator RP Tadeusz Kopeć podkreśla, że powstała ona m.in. po to, aby pokazać, że również polityk może zostać kandydatem na ołtarze, świętym, a działalność polityczną można doskonale pogodzić z wiernością najbardziej wymagającym wartościom moralnym, zgodnym z autentycznym życiem chrześcijańskim. – Szuman, określany świętym w garniturze, w swojej politycznej działalności potrafił łączyć poczucie misji z odpowiedzialnością za Europę, a także otwartość z przywiązaniem do wyznawanych wartości, przez co osiągnął wiele dobrego. Stanowi on przykład, autorytet, w budowaniu jedności, solidarności i pokoju między ludźmi, tym bardziej, że dziś ludzie potrzebują wzorców wśród świeckich działających w poszczególnych zawodach, gospodarce i polityce – zauważa T. Kopeć.

Szuman budował na 5 filarach – fundamentalnych wartościach jak: wspólnota, różnorodność, chrześcijaństwo, wolność i patriotyzm. Także flaga Wspólnoty Narodów Europy powstała z jego inspiracji i zawiera dwanaście gwiazd, które są w aureoli nad głową Maryi. – Zaangażowanie polityczne świeckiego katolika nie wyklucza jego świętości, która jest powołaniem każdego chrześcijanina. Szuman często powtarzał, że wartość Europy to Europa wartości. Uważał on, że demokracja zawdzięcza swoje istnienie chrześcijaństwu. Narodziła się wówczas, gdy człowiek został wezwany do zrealizowania w swoim życiu zasady godności osoby ludzkiej, w ramach wolności osobistej, poszanowania praw każdego i przez praktykowanie wobec wszystkich bratniej miłości – mówi senator RP, który pełni funkcję przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu „Grupa Schumana”. Jak dodaje, francuski polityk widział Europę jako wspólnotę ojczyzn. Również pragnieniem papieża Jana Pawła II było, żeby narody Europy nie utraciły swoich chrześcijańskich korzeni, co wyraził 40 lat temu – 9 listopada 1982 r. – w Akcie Europejskim Santiago de Compostella.

Apel do Europy

W 1992 r. został podpisany Traktat z Mastricht. Jak zauważa T. Kopeć, to poskutkowało usunięciem Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej na rzecz Unii Europejskiej, która – odwracając się od idei Wspólnoty Narodów Europy wg koncepcji R. Schumana – przybrała kurs do tworzenia superpaństwa wg koncepcji włoskiego komunisty Altiero Spinellego. Schuman natomiast dążył do budowania porozumienia między narodami w formule wspólnoty. – Miniony 2021 r. pokazał nam jeszcze większe podziały występujące w Unii Europejskiej i widać narastającą niechęć obywateli państw europejskich do stanowiska, jakie przyjmuje Bruksela. Unia już nie jest wspólnotą wartości wynikających z etosu solidarności oraz idei Europy Jana Pawła II i Roberta Schumana. A przecież poszanowania tych wartości chcieliśmy 18 lat temu, kiedy Polska przystąpiła do Unii. Widzimy, że postępuje brak troski o dobro wspólne. Nie jest szanowana suwerenność państw członkowskich. Za to jest wywierana presja na narody, które postępują w sposób prawy, etyczny i zgodny zasadami wartości odziedziczonych z tradycji chrześcijańskiej. Obecny kryzys gospodarczy, migracyjny i finansowy w Europie wynika z porzucenia wizji ojców założycieli, chrześcijan: Roberta Schumana, Konrada Adenauera, Alcide De Gasperiego i przyjęcia modelu integracji sprzecznego z fundamentalnymi wartościami – stwierdza T. Kopeć. Jednocześnie mocno w to wierzy, że zakończona 19 czerwca 2021 r. formalna część procesu beatyfikacyjnego czcigodnego sługi Roberta Schumana może odegrać ważną rolę dla Europy w powrocie do chrześcijańskich wartości, które on propagował, i powinna przyczynić się do tworzenia Paneuropejskiego Ruchu pod nazwą Europa Schumana. Ma też stanowić swoisty apel do Europy, aby ta powróciła do korzeni, do 5 filarów, na których budował Szuman, do idei realnej wspólnoty, bo – jak zauważa T. Kopeć – skoro to działało przez pierwsze dekady i wydawało dobre owoce, to znaczy, że jest to model właściwy.