Na noworoczne spotkanie 21 stycznia, do tymczasowej siedziby sądu – przy ul. Budowlanej 6 w Świdnicy, przybyli nie tylko kadra prawnicza diecezji, ale także moderator trybunału bp Marek Mendyk.

Wspólne kroczenie

Była to także sposobność dla wikariusza sądowego, ks. dr. Włodzimierza Binkowskiego, do podsumowania pracy sądu w ostatnim roku i złożenia podziękowań współpracownikom, których liczba sukcesywnie się zwiększa. – Za czujne słuchanie, staranne rozeznanie i rozsądny osąd poszczególnych spraw należy się wdzięczność wszystkim sędziom. Instruktorom i audytorom za cierpliwość i dociekliwość w gromadzeniu dowodów z przesłuchań stron i świadków. Obrońcom węzła za wytrwałość w bronieniu prawdy świętości węzła małżeńskiego. Wyrazy wdzięczności należą się adwokatom i pełnomocnikom, którzy wielokrotnie ułatwiali kontakt między trybunałem a stronami i świadkami. Biegłym sądowym za wsłuchiwanie się w potrzeby trybunału, coraz większą dyspozycyjność i terminowość w przygotowywaniu opinii psychologicznych – powiedział ks. Binkowski. Podkreślił także nieocenioną pomoc siostry notariusz, która w pojedynkę prowadzi kancelarię sądu.

Szczególne podziękowanie ksiądz oficjał skierował do bp. Mendyka, który stale troszczy się o prawidłowe i sprawne funkcjonowanie trybunału i jako pierwszy sędzia w diecezji przewodzi wspólnemu kroczeniu ku prawdzie i sprawiedliwości.

Przybyli na spotkanie świeccy i duchowni wysłuchali wykładu dr hab. Anny Słowikowskiej, która mówiła o dialogu sędziego z biegłym sądowym w sprawach o niezdolność konsensualną.

Sprawy sądowe

Przypomnijmy, że najczęściej rozpatrywanymi sprawami w sądzie kościelnym są te dotyczące stwierdzenia nieważności małżeństwa. Sąd ma za zadanie orzec, czy dane małżeństwo zostało ważnie czy nieważnie zawarte. Stwierdzenie nieważności małżeństwa nie powinno być tematem tabu. Zachętą do prowadzenia tego rodzaju spraw powinny być słowa Ojca Świętego Benedykta XVI: „Tam, gdzie rodzą się uprawnione wątpliwości, co do ważności małżeństwa sakramentalnie zawartego, należy podjąć takie kroki, które są konieczne dla zweryfikowania ich zasadności”.

W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że w Kościele nie ma ani rozwodu, ani unieważnienia małżeństwa, ponieważ Kościół stoi na straży nierozerwalności związku małżeńskiego. Nie każdy jednak związek zawierany w Kościele jest prawdziwym i rzeczywistym małżeństwem i w związku z tym istnieją podstawy prawne do stwierdzenia jego nieważności, tj. uznania, że taki związek w ogóle nie istniał, ponieważ nie został ważnie zawarty.

Statystyki

Jak czytamy w sprawozdaniu z działalności Sądu Biskupiego w Świdnicy, w 2022 r. zakończono dwadzieścia spraw, z czego osiemnaście sfinalizowano wyrokiem końcowym; w dziewięciu przypadkach pozytywnym (uznano nieważność małżeństwa), a w dziewięciu – negatywnym (opowiedziano się na korzyść węzła małżeńskiego). W dwóch przypadkach, wskutek bezczynności strony powodowej, instancja uległa umorzeniu z mocy samego prawa. Wraz z końcem 2022 r. do rozpatrzenia pozostały sześćdziesiąt trzy sprawy dot. stwierdzenia nieważności małżeństwa.

Struktura sądu

Strukturę sądu kościelnego w diecezji tworzą różne urzędy. Najważniejszy jest urząd wikariusza sądowego, czyli tzw. oficjała, który z mianowania biskupa diecezjalnego pełni posługę sądową w jego imieniu. Tę funkcję w diecezji świdnickiej pełni ks. dr Włodzimierz Binkowski. W realizacji tego zadania pomagają mu inni sędziowie, którzy także są powołani przez biskupa. A są nimi: ks. dr Arkadiusz Chwastyk, ks. mgr lic. Józef Strugarek, ks. mgr lic. Tadeusz Żurek, ks. mgr lic. Mariusz Sajdak, ks. dr Rafał Zaleski, ks. dr Arkadiusz Harbar, ks. mgr lic. Mateusz Kubusiak i ks. mgr lic. Bartłomiej Łuczak. Najważniejszym zadaniem sędziów jest wydanie sprawiedliwego wyroku. Sędzia musi przede wszystkim zapoznać się z materiałem dowodowym. Następnie w oparciu o przepisy prawa i własny osąd moralny sporządza tzw. votum, czyli swoją opinię na temat danej sprawy. Każdą sprawę analizuje trzech sędziów i każdy z nich sporządza swoją opinię.

W sądzie w Świdnicy ustanowieni są także dwaj audytorzy, których zadaniem jest współpraca z sędzią diecezjalnym w zbieraniu materiału dowodowego w procesach.

Istotną rolę w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa odgrywa obrońca węzła małżeńskiego, który odnosi się do zebranego w sprawie materiału dowodowego i przedstawia argumenty za ważnością małżeństwa. Tę funkcję w świdnickim sądzie pełnią ks. mgr lic. Marcin Czchowski i ks. dr Daniel Marcinkiewicz.

W sądzie pracuje także troje świeckich adwokatów i pełnomocników, którzy pomagają stronie właściwie przejść przez proces, służą pomocą i radą. Do dyspozycji sądu jest również pięciu biegłych psychologów.

Urząd notariusza sądu pełni s. mgr Maria Marcelina Kwiatkowska, elżbietanka.

Bezpłatne porady prawne

Jak informuje ksiądz oficjał, w trosce o wiernych będących w separacji lub rozwiedzionych, którzy podają w wątpliwość ważność ich małżeństwa lub są przekonani o jego nieważności, kancelaria sądu udziela bezpłatnej pomocy prawnej, po wcześniejszym zarezerwowaniu terminu. Porady są udzielane przez adwokatów wpisanych na listę przy Sądzie Biskupim w Świdnicy lub inne przygotowane do tego osoby. W kancelarii sądu wierni, którzy tego oczekują, mogą uzyskać informacje o zasadach wniesienia skargi powodowej i prowadzenia procesu.

Terminy porad prawnych w 2023 r.

11 lutego (sobota), godz. 9-13

25 kwietnia (wtorek), godz. 15-18

19 czerwca (poniedziałek), godz. 15-18

26 września (wtorek), godz. 15.-18.

27 listopada (poniedziałek), godz. 15-18

Telefon: 74 856 44 26