Niezliczona liczba młodych ludzi, którym udzielił sakramentu bierzmowania, sprawowane sakramenty i wygłoszone kazania, artykuły, publikacje książkowe i wiele niewymienionych posług i czynności – to wszystko składa się na duszpasterski trud i naukowy dorobek bp. Mariusza Leszczyńskiego.

Biskup Mariusz Leszczyński, urodził się 3 kwietnia 1957 r. w Horyńcu-Zdroju, jako syn Kazimierza i Zofii z d. Kolbuszewskiej. Horyniec-Zdrój to miejsce jego dzieciństwa, przyjęcia pierwszych sakramentów a przede wszystkim jest to miejsce dojrzewania i odkrywania pierwszych tajników nauki, bowiem właśnie tu, w latach 1964-72 uczęszczał do miejscowej Szkoły Podstawowej. Po jej ukończeniu kontynuował naukę w Liceum Ogólnokształcącym w Lubaczowie. Po ukończeniu liceum i zdaniu egzaminu dojrzałości, idąc za głosem powołania wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Przemyślu, jako alumn „Archidiecezji w Lubaczowie”.

Formacja w żołnierskim mundurze

Lata formacji seminaryjnej, zarówno w wymiarze duchowym, jak i intelektualnym były czasem próby, bowiem jak wielu alumnów w tamtym czasie musiał odbyć służbę wojskową w jednostce „kleryckiej” w Bartoszycach, gdzie przebywał od 1976 do 1978 r. Po odbyciu służby wojskowej, pozostając wiernym głosowi powołania, kontynuował swoją formację i 19 marca 1983 r., z rąk administratora apostolskiego w Lubaczowie bp. Mariana Rechowicza, przyjął święcenia diakonatu.

W tym samym roku uzyskał tytuł magistra, broniąc pracę z historii Kościoła na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Pracę magisterską Ks. Teofil Długosz jako organizator ruchu teologicznego w Polsce napisał pod kierunkiem ks. prof. Zygmunta Zielińskiego. 28 czerwca 1983 r. w prokatedrze w Lubaczowie, bp. Marian Rechowicz udzielił mu święceń prezbiteratu.

Współpracownik biskupa i duszpasterz

Po przyjęciu święceń prezbiteratu, ks. Leszczyński pełnił przez rok posługę notariusza i archiwisty w Lubaczowskiej Kurii Arcybiskupiej (1983-84). Jako młody kapłan odbył studia specjalistyczne na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, gdzie w Instytucie Historii Kościoła, uzyskał tytuł licencjata. Studia te kontynuował nawet wówczas, gdy został mianowany wikariuszem w parafii Narodzenia NMP w Oleszycach. Tytuł naukowy doktora uzyskał w 1995 r., na podstawie pracy Akcja Katolicka w archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego, którą napisał pod kier. ks. prof. Z. Zielińskiego. W latach 1990-98 był proboszczem parafii św. Stanisława BM w Tarnoszynie, gdzie m.in. przyczynił się do rozwoju kultu Matki Bożej Bełzkiej. Od 1995 r. jest dyrektorem Muzeum Diecezjalnego w Zamościu.

Pierwszy biskup pomocniczy

Rok 1992 przyniósł decyzję Ojca Świętego Jana Pawła II o zmianie struktur Kościoła Katolickiego w Polsce. Na mocy Bulli Apostolskiej Totus Tuus Polonia Populus została utworzona Diecezja Zamojsko-Lubaczowska. Jej pierwszym pasterzem został bp Jan Śrutwa, pochodzący spod Tomaszowa Lubelskiego, a pełniący od ośmiu lat posługę biskupa pomocniczego diecezji lubelskiej. Cztery lata później, 10 czerwca 1998 r. papież Jan Paweł II mianował ks. Leszczyńskiego biskupem pomocniczym Diecezji Zamojsko-Lubaczowskiej, przydzielając mu tytularną stolicę biskupią Bassiana. Sakrę biskupią przyjął 4 lipca 1998 r. w katedrze zamojskiej. Uroczystości przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk. W związku z nominacją w Roku Ducha Świętego, bp Leszczyński wybrał sobie zawołanie „Veni Creator Spiritus”. W biskupim herbie umieścił gołębicę – symbol Ducha Świętego, unoszącą się nad kulą ziemską z siedmioma „językami jakby z ognia”.

Funkcje i zadania

Jako biskup pomocniczy, został mianowany wikariuszem generalnym. Przez rok był proboszczem w parafii św. Krzyża w Zamościu. W Kurii Diecezjalnej pełnił funkcję przewodniczącego Wydziału Duszpasterskiego (1998-2014), był również dyrektorem Katolickiego Radia Zamość (1999-2000). Jako biskup zainteresowany historią, był członkiem Rady ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturalnego Konferencji Episkopatu Polski (2001-06) i Krajowym Asystentem Kościelnym Akcji Katolickiej (2003-13). Po mianowaniu bp. Wacława Depo metropolitą częstochowskim, bp Leszczyński pełnił funkcję administratora Diecezji Zamojsko-Lubaczowskiej. Funkcję tę pełnił od 3 lutego do 11 lipca 2012 r. W tym samym roku uzyskał na KUL stopień naukowy doktora habilitowanego nauk teologicznych w zakresie historii Kościoła. Od czerwca 2017 r. jest członkiem Rady Naukowej KEP.

Naukowe badania i osiągnięcia

Biskup Mariusz Leszczyński w badaniach naukowych zajmuje się dziejami Kościoła XIX i XX wieku. Jego zainteresowania dotyczą głównie archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego. Interesuje się również historią sztuki i muzealnictwem kościelnym. Spod pióra bp. Mariusza Leszczyńskiego wyszło ponad 300 publikacji, w tym kilka książek, m.in.: Akcja Katolicka w archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego (Lublin-Pelplin 1996), Karol Wojtyła – Papież Jan Paweł II na Ziemi Zamojsko-Lubaczowskiej 1948-1999 (Zamość 2001), Święci i błogosławieni oraz kapłani zamęczeni w latach 1939-1945 na Ziemi Zamojsko-Lubaczowskiej (Zamość 2002), Szkice o Akcji Katolickiej (Warszawa-Zamość 2006), Archidiecezja lwowska obrządku łacińskiego w granicach Polski 1944-1992 (Lublin 2011), Horyniec-Zdrój. Studia z historii miejscowości i parafii (Lublin 2016). W tym roku ukazała się kolejna jego publikacja zatytułowana Na drogach wiary i historii. Jak możemy przeczytać na pierwszych stronach, biskup zadedykował ją „W 40. rocznicę święceń kapłańskich i w 25-lecie sakry biskupiej z wdzięcznością Bogu i Kościołowi”.