Papież Aleksander IV zezwolił gdańskim dominikanom na udzielanie studniowych odpustów 8 sierpnia, w dniu święta ich założyciela. Jarmark miał tak naprawdę na celu nakłonić wiernych do uczestnictwa we Mszy św. odpustowej w dzień św. Dominika. Ludowy festyn pierwotnie służył nabożnym modlitwom i zabawie, a z czasem przekształcił się w handlowo-kulturalne wydarzenie.

Plac Dominikański stał się zbyt ciasny i wraz z przybywającymi kupcami zaczęły powstawać nowe place targowe, takie jak targi: Drzewny, Sienny, Węglowy, Wąchany, Rybny, Sukienny, których nazwy pochodziły od towarów, którymi na nich handlowano. W jednym z najstarszych opisów jarmarku z XVI wieku nuncjusz papieski Giulio Ruggieri napisał: „W miesiącu sierpniu odbywa się tu wielki jarmark od św. Dominika, na który zbierają się Niemcy, Francuzi, Flamandy, Anglicy, Hiszpanie, Portugalczycy, i wtedy zawija do portu przeszło 400 okrętów naładowanych winem francuskim i hiszpańskim, jedwabiem, oliwą, cytrynami, konfiturami i innymi płodami hiszpańskimi, korzeniami portugalskimi, cyną i suknem angielskim”. Na jarmark zewsząd przybywali też cyrkowcy, akrobaci i trupy aktorskie. Pokazywane były rozmaite dziwy, egzotyczne zwierzęta, a nawet podobno... syreny.

Jarmark św. Dominika odbywał się w Gdańsku corocznie przez kilka wieków, dopiero II wojna światowa spowodowała, że zniknął z listy wydarzeń miasta na 33 lata. W 1972 r. z inicjatywy Wojciecha Święcickiego, dziennikarza popularnej gdańskiej popołudniówki Wieczór Wybrzeża, powrócono do tradycji jarmarku. Formuła obecnego wydarzenia nawiązuje do jego średniowiecznych tradycji, czyli handlowania i dobrej zabawy. Podobnie jak przed wojną działa wesołe miasteczko ze słynną karuzelą, która została wykonana specjalnie dla Gdańska na wzór karuzeli weneckiej w rodzinnej włoskiej manufakturze. Na kilkunastu ulicach znajdują się stoiska rzemieślnicze i jubilerskie, stoiska artystów i z pamiątkami, giełdy kolekcjonerów i hobbystów oraz regionalne stoiska gastronomiczne.

Jarmarkowemu handlowaniu towarzyszy kilkaset godzin programu kulturalno-rozrywkowego, który obejmuje: sceny plenerowe, festyny i koncerty, pokazy sztucznych ogni i pokazy laserowe, korowody i parady uliczne, imprezy i zawody sportowe, m.in. Bieg św. Dominika.

Oprac. IC za mat. organizatorów