Oficjalne otwarcie Ogólnopolskiego Spotkania Środowisk Kresowych nastąpiło w sobotnie przedpołudnie 29 lipca w Miejskim Domu Kultury. Podczas pierwszego panelu szukano odpowiedzi na pytanie: Jak rozmawiać o Kresach w szkole? – projekty i przedsięwzięcia edukacyjne w praktyce. Wprowadzenia dokonał – także do kolejnych paneli – Tomasz Kuba Kozłowski, z Domu Spotkań z Historią w Warszawie, z Festiwalem Dziedzictwa Kresów związany od lat, wygłaszający na nich ciekawe i bogate w historyczne treści prelekcje, posiadający ogromną wiedzę o dawnych Kresach Rzeczypospolitej i największą prywatną kolekcję pamiątek. Izabela Frączek i Izabela Rułkowska, nauczycielki ze Szkoły Podstawowej im. M. Zaruskiego w Kolbudach (niedaleko Gdańska), mówiły o Szkolnym Kole Kresowym w Kolbudach, czyli próbujemy być atrakcyjni. Natomiast wicestarosta Janina Mazur z Starostwa Powiatowego z Legnicy i Halina Kiliś z Powiatowego Zespołu Szkół w Chojnowie o wielkim sukcesie konkursu literackiego Pamiętnik Pokoleń w formie publikacji książkowych.

Powrót do przeszłości

Drugi panel poświęcony był „sposobom upowszechniania materialnego i niematerialnego dziedzictwa ziem wschodnich – wykorzystanie efektów dokumentacji 3D, portal internetowy”. Został pokazany premierowy film Hruszów – wspólnota ponad granicą w reżyserii Mateusza Osiadacza, następnie Jacek Jeremicz z Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej ukazał Działalność Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej w założeniach portalu internetowego ziemiewschodnie.pl, Paulina Niemczyk z Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą – Polonika, dokonała prezentacji portalu internetowego Dziedzictwo za granicą. Baza poloników, Mateusz Werner z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego zaprezentował portal internetowy Muzeum Dziedzictwa Kresów Dawnej Rzeczypospolitej.

W trzecim panelu poświęconym działalności organizacji i instytucji kresowych były wystąpienia ich przedstawicieli oraz dwa spotkania autorskie wokół książek – Elżbiety Niewolskiej Rzeczpospolita Tłumacka. Od ruskiej osady do zagłady polskiego miasteczka Tłumacz oraz Mirka Osip-Pokrywki Lwów i ziemia lwowska. Uczestnicy spotkania ze środowisk kresowych spotkali się w sobotni wieczór na pięknym koncercie zatytułowanym Kresowych poetów śpiewajmy.

Od 25 lipca młodzi wokaliści brali udział w warsztatach prowadzonych przez Paulinę Mazepę-Zastawną, wokalistkę, która skomponowała muzykę do wierszy znanych kresowych poetów: Mariana Hemara, Zygmunta Rumla, Krystyny Angielskiej i Jacka Hadama. Te i inne utwory poetów kresowych złożyły się na ten niezapomniany koncert finałowy.

Czwarty panel przebiegał pod hasłem Kino kresowe z historią mówioną Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej. Otwarto także na Rynku w Lubaczowie wystawę plenerową Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą – Polonika Polscy architekci i Charków. Wielogłosy kamiennej melodii. Poprzedzona ona została wystąpieniem prof. Lubow Żwanko.

Modlitwa o pokój

Zwieńczeniem tych wydarzeń była niedzielna Msza Kresowa, sprawowana przez bp. pomocniczego diecezji zamojsko-lubaczowskiej dr. hab. Mariusza Leszczyńskiego i proboszcza parafii konkatedralnej ks. kan. Andrzeja Stopyrę. Delegaci kresowian witający biskupa powiedzieli m.in. – Przyleciałam z dalekiej Ameryki, by tu w lubaczowskiej konkatedrze, stojąc wraz z wielką kresową rodziną przed cudownym obrazem Matki Bożej Łaskawej, prosić o sprawowanie tej szczególnej Mszy św. o pokój na świecie i łaski dla całej naszej społeczności oraz tych, którzy nas wspierają, by nie zabrakło nam zdrowia i siły w dążeniu do prawdy i kultywowania pamięci o Kresach. Liturgię Mszy św. śpiewem ubogacił chór Deo Cantamus działający przy parafii w Tuczempach. Po Eucharystii delegacje złożyły kwiaty przed tablicą odsłoniętą w hołdzie Polakom z Kresów pomordowanym i wypędzonym przez ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA, a zawieszoną na ścianie zewnętrznej Sanktuarium. Goście mieli okazję zwiedzić Muzeum Kresów i Muzeum Konkatedralne, które jest Centrum Dziedzictwa Archidiecezji Lwowskiej z siedzibą w Lubaczowie.