Znakomitą większość przypadków wrzodów żołądka można obecnie wyleczyć farmakologicznie.

Gdzie jest winowajca?

Za ponad 70% przypadków choroby wrzodowej żołądka odpowiada bakteria Helicobacter pylori, która przenosi się drogą pokarmową, zagnieżdża w żołądku i produkuje toksyny uszkadzające komórki błony śluzowej i prowadzące do rozwoju stanu zapalnego. Nie każdy jednak, kto się z nią zetknął, zachoruje. Szacuje się, że większość dorosłych to nosiciele Helicobacter pylori, ale z licznej grupy nosicieli na chorobę wrzodową cierpi średnio co czwarta osoba. Bakteria jest głównym, ale nie jedynym winowajcą. Do choroby mogą doprowadzić nadużywanie środków przeciwzapalnych i przeciwbólowych, ciężkostrawna dieta i nadmiar produktów drażniących żołądek, np. octu lub ostrych przypraw, a także alkoholu. Większe ryzyko choroby wrzodowej mają osoby palące papierosy. Panuje również pogląd, że do powstania wrzodów może się przyczynić przewlekły stres psychiczny.

Najczęstszym objawem wrzodów żołądka lub dwunastnicy jest ból w przestrzeni między żebrami i pępkiem, fachowo nazywanej nadbrzuszem. W zależności od umiejscowienia wrzodów ból pojawia się w ciągu jednej do dwóch godzin po posiłku. Mogą się również pojawić wymioty lub nudności albo tzw. zgaga – czyli pieczenie za mostkiem. Samodzielne łagodzenie objawów przy pomocy np. środków hamujących wydzielanie kwasu solnego na dłuższą metę nie jest polecane. Nieleczone wrzody mogą być przyczyną poważnych powikłań, m.in. uszkodzenia naczyń krwionośnych ścian żołądka lub – groźnej dla życia – perforacji tych ścian. To właśnie powikłania choroby wrzodowej sprawiają, że pacjent trafia na stół operacyjny.

Droga do zdrowia

Badaniem o pomocniczym znaczeniu są dostępne w aptekach testy na obecność przeciwciał Helicobacter pylori. Test można wykonać samodzielnie m.in. z próbki krwi pobranej z palca – w opakowaniu z testem znajduje się sterylny nakłuwacz. Są również testy opierające się na badaniu próbki kału. Wynik testu nie da co prawda odpowiedzi na pytanie, czy pacjent cierpi na chorobę wrzodową, ale jeżeli jest dodatni, warto skontaktować się z lekarzem.

Na postawienie diagnozy pozwala gastroskopia, czyli zbadanie żołądka za pomocą minikamerki wprowadzonej na elastycznym przewodzie przez przewód pokarmowy. Taki podgląd umożliwia obejrzenie ścian żołądka, ocenę ich stanu i pobranie fragmentów tkanki do badania. Jeżeli z diagnozy wynika, że dolegliwości pacjenta są spowodowane chorobą wrzodową, to podstawowe leczenie będzie polegać na zastosowaniu antybiotyków oraz leków z grupy blokerów pompy protonowej. Ważne, by zleconą przez lekarza kurację przeprowadzić konsekwentnie do końca. Aby zapobiec nawrotom choroby, warto zadbać o dietę, zrezygnować z produktów ciężkostrawnych, drażniących śluzówkę żołądka i z palenia papierosów.

Nieco statystyki

Choroba wrzodowa żołądka częściej atakuje mężczyzn niż kobiety. Panuje przekonanie, że wrzody żołądka są chorobą osób starszych, tymczasem częściej dotyczy ona pacjentów młodych i w średnim wieku. U osób starszych bywa wynikiem nadużywania środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Skłonność do tej choroby jest często rodzinna.