Jeszcze w czasie trwania okupacji warszawiacy starali się upamiętnić miejsca niemieckich zbrodni popełnionych na Polakach. Były to drobne, ale bardzo wymowne gesty, jak zapalone znicze czy świeże kwiaty zostawiane obok miejsc kaźni. Każdorazowo spotykały się one z agresywną odpowiedzią ze strony okupanta, dla którego nie do przyjęcia było pielęgnowanie przez Polaków zbiorowej pamięci o męczeństwie narodu. Przypadki ostrzeliwania przez niemieckich żołnierzy cywilów, którzy dokonywali takich gestów, nie były rzadkością. Dopiero po wojnie Polacy mogli uczcić ofiary tamtych czasów – w miejscach egzekucji stawiano krzyże i tablice pamiątkowe. Z czasem te spontaniczne działania zostały przejęte przez władze Polski, czego efektem była seria tablic autorstwa wybitnego rzeźbiarza Karola Tchorka, które umieszczono w miejscach, gdzie doszło do mordu na ludności cywilnej.

Od tego zależy przyszły los Polski

Karol Tchorek zaprojektował tablice w szarym piaskowcu z krzyżem maltańskim pośrodku. Ten prosty w przekazie symbol szybko stał się wymownym głosem, upominającym się o pamięć o cywilnych ofiarach II wojny światowej. Wskutek rozbudowy Warszawy wiele z tych tablic zostało zniszczonych – z kilkuset zachowało się ponad 160. W 2018 r. PGE wraz z Instytutem Pamięci Narodowej stworzyły projekt Tablice Pamięci, którego celami były: uratowanie od zniszczenia pomników pamięci ofiar II wojny światowej, popularyzowanie i zwiększanie rozpoznawalności miejsc pamięci oraz dotarcie z informacją na temat faktów historycznych do turystów zagranicznych. Patronat nad projektem roztoczyli Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwo Obrony Narodowej. – Projekt Tablice Pamięci zaczynaliśmy w 2018 r., w tej chwili go kończymy. Tam, gdzie było to potrzebne, powstały nowe opisy miejsc kaźni, m.in. w języku angielskim. To jest nasz obowiązek. Dzięki tej akcji i wielu innym naszym przedsięwzięciom możemy informować świat o prawdzie historycznej, tak by każdy przechodzień mógł być świadomy tego, w jakim miejscu się znajduje. Warszawa jest miastem świętym przez krew ofiar, które były tutaj mordowane – zarówno polskich, jak i żydowskich. Pamiętamy o tym, bo od tego zależy przyszły los Polski – powiedział min. Gliński.

Miasto Bohaterów

W ramach projektu Tablice Pamięci PGE wraz z partnerami przeprowadziło kwerendę historyczną wszystkich tablic Tchorka znajdujących się w stolicy. Zamontowano przy nich ponad 130 tabliczek informacyjnych w językach polskim i angielskim z kodami QR oraz wyczyszczono i zakonserwowano ponad 100 tablic. Prowadzone działania mają także charakter edukacyjny. W ramach projektu miały miejsce zorganizowany przez Fundację PGE program edukacyjny dla szkół Miasto Pamięci oraz wystawa i koncert Warszawa – Miasto Bohaterów. Jak zauważył Wojciech Dąbrowski, prezes zarządu PGE Polskiej Grupy Energetycznej, projekt Tablice Pamięci przypomniał wszystkim, że obok nas w przestrzeni miejskiej istnieją takie miejsca. – Mają swoją tragiczną historię i warto o nie dbać, bo to nasza wspólna historia. Czuję ogromną satysfakcję, że dzięki temu projektowi wielu ludzi, gdy przejdzie warszawską ulicą, zauważy mijaną tablicę Tchorka, przystanie na chwilę, zapozna się z treścią i pomyśli o bohaterach poległych za wolną Polskę. Pamiętajmy o naszej historii i o miejscach uświęconych krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny – mówi Dąbrowski. Bieżące informacje o projekcie, wraz z bazą nazwisk osób zamordowanych w miejscach upamiętnionych tablicami Karola Tchorka, znajdują się na stronie: www.tablicepamieci.pl , którą uruchomiono dzięki staraniom PGE.