Aktualność życia i nauczania biskupa Stanisława Czajki wyraża się w fakcie szerzenia przez niego orędzia fatimskiego. Można też śmiało nazwać go „biskupem niezłomnym”. To jedna z najwspanialszych postaci Kościoła częstochowskiego – podkreśla ks. Marek Jelonek, autor książki Mihi vivere Christus. Życie i działalność biskupa pomocniczego diecezji częstochowskiej Stanisława Czajki (1897-1965).

Biskup senior Antoni Długosz wspomina bp. Czajkę jako proboszcza swojej rodzinnej parafii św. Zygmunta w Częstochowie. „Pierwsze kroki wtajemniczenia w słowa i czyny Jezusa przeżywam dzięki posłudze mojego proboszcza: bp Czajka przyjmuje moją pierwszą spowiedź. On przewodniczy mojej pierwszokomunijnej Eucharystii, On mnie bierzmuje, On udziela mi święceń subdiakonatu. Jako ministrant podziwiałem Jego ścisłą więź z Matką Bożą” – napisał we wstępie do książki ks. Marka Jelonka.

Stanisław Czajka przyszedł na świat 13 listopada 1897 r. we wsi Kamienna (ówczesny powiat włocławski). Jego rodzice – Andrzej i Marianna z domu Gapińska byli rolnikami. Uczył się w szkole powszechnej w Kłotnie, a następnie w gimnazjum w Piotrkowie. W 1915 r. wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku. 13 marca 1920 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk ordynariusza kujawsko-kaliskiego bp. Stanisława Zdzitowieckiego.

Gorliwy kapłan

Po święceniach ks. Stanisław Czajka był wikariuszem w parafiach: w Konopiskach, Pajęcznie, a następnie św. Barbary w Częstochowie. Później studiował prawo kanoniczne w Krakowie i Lublinie na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Odbywał podróże zagraniczne w celach naukowych, m.in. do Innsbrucka i Lowanium. Uzyskał tytuł doktorski. Po studiach pełnił funkcję generalnego sekretarza Związków Stowarzyszeń Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej diecezji częstochowskiej. Prowadził także wykłady na KUL.

W latach 1936-44 ks. Czajka był rektorem Częstochowskiego Seminarium Duchownego w Krakowie. W kolejnych latach zarządzał też parafią św. Barbary, a potem św. Zygmunta w Częstochowie. Po utworzeniu kapituły katedralnej został jej prepozytem. Pełnił też urząd wikariusza generalnego.

Niezłomny biskup

Papież Pius XII mianował go biskupem tytularnym Centurii Numidyjskiej i biskupem pomocniczym częstochowskim. Jako motto swojej posługi biskupiej przyjął słowa: Mihi vivere Christus (Dla mnie bowiem żyć to Chrystus). W swoim herbie umieścił wizerunek krzyża z ołtarza Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie. W tle zaś palący się Wieluń, szpital i kolegiatę wieluńską, która została zbombardowana 1 września 1939 r. Warto zaznaczyć, że był jedynym Polakiem mianowanym na biskupa podczas II wojny światowej. Sakrę przyjął 28 października 1944 r. z rąk bp. Teodora Kubiny. Współkonsekratorami byli: biskup katowicki Stanisław Adamski i biskup pomocniczy katowicki Juliusz Bieniek.

Biskup Czajka jako pierwszy biskup w Polsce był aresztowany 26 kwietnia 1946 r. przez komunistów. Przez 13 godzin był przetrzymywany i przesłuchiwany w siedzibie Urzędu Bezpieczeństwa.

Dwa razy był wybierany na wikariusza kapitulnego: po śmierci bp. Kubiny (od 13 lutego 1951 r. do 17 marca 1951 r.) i po śmierci bp. Zdzisława Golińskiego (od 6 lipca 1963 r. do 15 lutego 1964 r.)

Zmarł 4 lipca 1965 r. Jego pogrzeb miał miejsce dwa dni później. Uczestniczyli w nim m.in. kard. Stefan Wyszyński, prymas Polski, abp Karol Wojtyła, metropolita krakowski, oraz bp Stefan Bareła, ordynariusz częstochowski.