Historia Pasterki sięga setek lat. Pierwszą taką Mszę św. odprawił prawdopodobnie papież Grzegorz IV już w IV wieku. Wtedy właśnie wybudowano w Rzymie Bazylikę Matki Bożej Większej (Santa Maria Maggiore), gdzie umieszczono żłóbek i szopkę – na wzór tej betlejemskiej. O północy Mszę św. miał tam sprawować ówczesny papież. Skąd wzięła się jej charakterystyczna nazwa? Nietrudno się domyślić, że pochodzi od pasterzy, którzy jako pierwsi przybyli powitać Nowonarodzonego Jezusa. Pasterka jako wigilijna wieczorna Msza św. odprawiana jest zwykle o północy i rozpoczyna święta Narodzenia Pańskiego. Warto jednak podkreślić, że to nie godzina decyduje o tym, czy Msza św. jest tą pasterską, czy też nie. Pasterka może być także odprawiana np. o godz. 22 lub... w wigilijny poranek.

Kopalnia Soli w Wieliczce (arch. krakowska) to bez wątpienia jedna z największych atrakcji turystycznych w Polsce i na świecie. Górnicy od wielu lat modlą się w podziemiach wielickiej kopalni. Msze św. zaczęto tutaj regularnie odprawiać już w XVII wieku. W 1856 r. biskup tarnowski Józef Alojzy Pukalski zgodził się, aby Pasterka w Kopalni Soli „Wieliczka” odbyła się pod ziemią, a dokładniej w kaplicy św. Jana. Warto podkreślić, że jest to najwcześniej odprawiana Pasterka w kraju. Dawniej 24 grudnia nigdy nie prowadzono ciężkich prac górniczych pod ziemią, jednak wszyscy górnicy, którzy dzień wcześniej pracowali, z samego rana, po zakończeniu swojej zmiany, szli do kaplicy, aby świętować rozpoczęcie świąt Bożego Narodzenia. Zgodnie z górniczą tradycją ta szczególna Msza św. zaczyna się więc w Wigilię o poranku, zazwyczaj o godz. 7.30. W kaplicy św. Kingi gromadzi się nawet 700 osób. To głównie górnicy, pracownicy kopalni, ich rodziny i przyjaciele. Jest to bez wątpienia unikalna uroczystość. Msza św. celebrowana jest 101 m pod ziemią, w przepięknej kaplicy św. Kingi, w której rozbrzmiewają wspólnie śpiewane kolędy. Po Liturgii jest czas na przełamanie się opłatkiem oraz składanie życzeń. /i.c.