Święta nietypowe

7.01 – Dzień Dziwaka

Pamiętajmy, że jakby tak każdemu przyjrzeć się z bliska, to szybko okaże się, że jest dziwakiem. Dziś więc nikt z nas nie musi się kryć! W końcu to nasze święto.

8.01 – Dzień Sprzątania Biurka

Uporządkowane biurko sprawia, że pracujemy wydajniej. Czyste miejsce nie tylko zwiększa produktywność, ale i inspiruje do nowych rzeczy oraz uspokaja. Istnieją badania, według których osoby pracujące przy zagraconych biurkach częściej się frustrują.

8.01 – Dzień Elvisa Presleya

W grudniu 1956 r. Elvisowi Presleyowi nadano nieformalny tytuł „króla rock and rolla”. W 1973 r. wziął udział w pierwszym w historii koncercie nadawanym przez satelitę. Aloha from Hawaii zgromadził przed telewizorami ponad 1,5 mld widzów.

10.01 – Dzień Obniżania Kosztów Energii

Zima za oknem i rosnące wydatki na opłacenie zimowych rachunków za energię elektryczną i ogrzewanie – to chyba wystarczająca motywacja, aby podjąć właściwe kroki.

Ciekawostka

Skąd się wzięły „nudy na pudy”?

Mówimy tak o czymś wyjątkowo nudnym i nieciekawym. Co znaczy nuda, wie każdy. A pudy? Pud to dawna jednostka wagi, używana w Królestwie Polskim, wynosiła 16,38 kg. Nasi przodkowie używali określenia „na pudy czegoś”, czyli pod dostatkiem czegoś, w dużej ilości, w nadmiarze.

Maria Dąbrowska pisała: „rozumu mają na pudy, a w życiu palcem poruszyć nie umieją”, a Jan Brzechwa rymował: „Owszem. Tu są takie nudy, / Że jeść można sól na pudy”. I teraz funkcjonuje żartobliwe powiedzenie: nudy na pudy.

8 styczeń Dzień Rotacji Ziemi

Rotacja Ziemi jest jedną z tych rzeczy, o których na co dzień nie myślimy – przecież to naturalne, że dzień zmienia się w noc. Dzień Rotacji Ziemi zwraca uwagę na astrofizyczne mechanizmy funkcjonowania naszej planety.

Długość dnia ziemskiego jest zależna od prędkości rotacji Ziemi. Ta stale zwalnia, a dni bez przerwy się wydłużają. Długo przed tym, gdy ludzie zaczęli odmierzać czas, ziemski dzień trwał zdecydowanie krócej niż dziś. 1,4 mld lat temu doba trwała zaledwie 18 godz. i 42 min (mniej więcej). Nasza planeta wirowała wtedy szybciej, a Księżyc znajdował się 43 tys. km bliżej (dziś to 384 tys. km). Długość dnia na planecie jest ściśle związana z prędkością jej obracania się wokół własnej osi. Im szybciej się obraca, tym dzień jest krótszy, np. na Jowiszu dzień trwa tylko 9 godz. i 55 min.

Prędkość wirowania planety zależy od wielu aspektów. Jednym z nich jest dystans do jej księżyców lub księżyca, które działają na planetę przez siły grawitacyjne. W przypadku Ziemi na jej prędkość obracania wpływa także ruch płynnego jądra, składającego się z roztopionego żelaza i niklu. Na powierzchni Ziemi na jej ruch wpływają natomiast ruchy oceanów i wiatrów. Chwilowo na rotację Ziemi mogą wpłynąć znaczne kataklizmy naturalne. Po trzęsieniu ziemi w 2004 r., które zdewastowało wybrzeża Indonezji i pochłonęło tysiące ofiar, Ziemia zaczęła obracać się 3 milisekundy szybciej. Rotacja Ziemi zmienia się także okresowo, w zależności od tego, jak daleko planeta znajduje się od Słońca. Ponieważ jej orbita jest elipsą, to zmiany następują każdego roku. Na szczęście nie są na tyle duże, aby wprowadzać zamieszanie każdego roku ani nawet w ciągu życia jednego człowieka.

Sztuczna inteligencja ma halucynacje

Chodzi tu o sytuacje, w których AI podaje nieprawidłowe informacje jako pewnik. Wymyśla wydarzenia, które nigdy nie miały miejsca, cytuje książki, które nie istnieją, podaje fakty z życia ludzi, które nigdy się nie wydarzyły. Tworzy nowych ludzi i nowe lokalizacje. Ponieważ darmowe chaty AI dysponują nie najnowszymi informacjami, w przypadku braku wiedzy na jakikolwiek temat jako pewnik podają wymyślone odpowiedzi na zadane przez użytkowników pytania. Naukowcy sądzą, że wprowadzanie w błąd przez sztuczną inteligencję może mieć większy wymiar niż początkowo myślano. Warto więc potwierdzać konkretne informacje w różnych źródłach.

Czy wiesz, że...

...twórcą esperanto jest polsko-żydowski lekarz Ludwik Zamenhof?

To najbardziej rozpowszechniony na świecie międzynarodowy język pomocniczy. Zamenhof pod pseudonimem „Dr. Esperanto” opublikował w 1887 r. podstawy języka w książce Język międzynarodowy. Przedmowa i podręcznik kompletny. Przyniosło mu to ogromną sławę, a 15 grudnia – w dzień jego urodzin – obchodzimy Światowy Dzień Esperanto. Był prawdziwym poliglotą – biegle władał językami polskim, rosyjskim, niemieckim, francuskim, angielskim, łaciną oraz greką. Dorastał w Białymstoku, zamieszkiwanym wówczas przez Polaków, Rosjan, Niemców i Żydów. Zaobserwował, że większość konfliktów między przedstawicielami tych narodów bierze się z niewłaściwej komunikacji. Tak właśnie powstał pomysł na stworzenie narzędzia, które będzie kluczem do międzynarodowego porozumienia. Miał to być język łatwy do nauczenia oraz neutralny – z prostą gramatyką, powszechnym słownictwem. Słownictwo języka esperanto pochodzi więc głównie z języków europejskich oraz wyrazów międzynarodowych (np. radio). Esperanto ma nawet swoją flagę – biało-zieloną z zieloną gwiazdką.

Myśl na tydzień

Rodzina to miejsce, gdzie uczymy się przebaczać i doświadczać przebaczenia.
Papież Franciszek

Pamiętaj o życzeniach!

7.01 – Julian, Rajmund, Lucjan
8.01 – Seweryn, Wawrzyniec, Teofil
9.01 – Adrian, Antoni, Piotr
10.01 – Grzegorz, Jan, Wilhelm
11.01 – Honorata, Krzesimir, Matylda
12.01 – Arkadiusz, Bernard, Czesława
13.01 – Bogumiła, Hilary, Weronika

Wydarzyło się

• 7.01.1839 – Louis Jacques Daguerre ogłosił, że używając srebra i miedzianej płytki, wynalazł proces zwany dagerotypem. Data ta jest przyjęta za dzień narodzin fotografii.
• 8.01.1800 – we Francji odnaleziono wychowywanego przez dzikie zwierzęta chłopca z Aveyron.
• 9.01.1838 – w Gdańsku otwarto pierwsze publiczne przedszkole.
• 10.01.236 – na papieża został wybrany Fabian, późniejszy święty.
• 10.01.1478 – założono szkołę Leonarda da Vinci.
• 11.01.1610 – Galileusz odkrył Ganimedesa, ostatniego z czterech największych księżyców Jowisza.
• 12.01.1986 – Kostarykańczyk z amerykańskim obywatelstwem – Franklin Chang-Díaz wystartował na pokładzie wahadłowca Columbia w swój pierwszy lot w kosmos.
• 13.01.1964 – bp Karol Wojtyła został nominowany na arcybiskupa metropolitę krakowskiego.