Święta nietypowe

12.05 – Dzień Pielęgniarek i Położnych
To jedna z najliczniejszych grup zawodowych w Polsce. Ich praca wymaga nie tylko wysokich kwalifikacji, ale także poświęcenia i oddania. Są przy pacjentach w często najtrudniejszych i najważniejszych chwilach ich życia.
15.05 – Dzień Kangurowania
To bezpośredni kontakt nowo narodzonego dziecka z ciałem matki, nazywa się go też „skóra do skóry”. Buduje w dziecku poczucie bezpieczeństwa i bliskości od pierwszych chwil życia. A przez to zapewnia prawidłowy rozwój psychiczny, fizyczny i emocjonalny.
17.05 – Dzień Pieczenia
Święto miłośników przyrządzania własnych wypieków i tworzenia smakołyków. To okazja do wypróbowania nowych, oryginalnych przepisów. Dzielenie się nimi w gronie rodzinnym i z przyjaciółmi to najlepszy sposób, by uczcić ten dzień.

12 maja. Dzień Syndromu Chronicznego Zmęczenia

To jedna z chorób cywilizacyjnych, która dotyka coraz więcej osób na całym świecie. Czym się charakteryzuje?

Wciąż do końca nie jest znana przyczyna tej choroby. Mówimy o niej, gdy fizyczne i psychiczne uczucie zmęczenia trwa dłużej niż pół roku – mimo wyraźnej przyczyny. Charakteryzują ją: przewlekłe zmęczenie, brak apetytu, bóle mięśni, stawów i głowy, zaburzenia snu, problemy z koncentracją i pamięcią, a nawet stan podgorączkowy i utrata wagi, osłabienie układu odpornościowego.

Jakie są przyczyny syndromu chronicznego zmęczenia? Mogą to być nawracające infekcje wirusowe czy zaburzenia równowagi hormonalnej, czynniki genetyczne, traumatyczne przeżycia. Narażeni są przede wszystkim ludzie żyjący w ciągłym biegu, stresie, niedbający o regularne i pełnowartościowe posiłki. Trudno jednak zdiagnozować tę jednostkę chorobową, nie ma bowiem konkretnych biomarkerów, które jednoznacznie wskazywałyby na nią.

Nie ma też żadnego konkretnego leczenia farmakologicznego. Ponieważ choroba ta nie występuje zwykle samodzielnie, terapia powinna być dostosowana indywidualnie do potrzeb konkretnej osoby. Jak z nią walczyć? Między innymi przez: psychoterapię, techniki relaksacyjne, minimalizowanie stresu, regularne ćwiczenia fizyczne, fizjoterapię, odpowiednią dietę.

Ciekawostka

Konsekwencje eksperymentu

Zakończona sukcesem misja DART może mieć niezamierzone następstwa. We wrześniu 2022 r. wysłana z Ziemi sonda uderzyła w asteroidę Dimorphos. Ta celowa kolizja miała zmienić trajektorię obiektu. Test ludzkich możliwości obrony Ziemi przed zagrażającą jej asteroidą się powiódł. Ostatnie obserwacje sugerują jednak, że dziesiątki głazów wyrzuconych w wyniku uderzenia w asteroidę mogą w przyszłości spaść na Marsa. Po uderzeniu takiej skały w Marsa mógłby powstać krater o szerokości ok. 200-300 m.

Kamera wielkości samochodu

Kamera LSST o rozdzielczości 3,2 gigapiksela, największy tego typu obiekt zbudowany przez człowieka, jest już gotowa do działania. Naukowcy z chilijskiego obserwatorium Vera C. Rubin będą wkrótce w stanie dowiedzieć się więcej o ciemnej materii i ciemnej energii, Drodze Mlecznej, Układzie Słonecznym oraz innych obiektach, które obserwujemy na nocnym niebie. Po przewiezieniu obiektywu o średnicy 1,57 m (wielkość samochodu kompaktowego) i wadze ok. 3 t do chilijskiego obserwatorium Vera C. Rubin, znajdującego się na szczycie Cerro Pachón, będzie on poddany testom na miejscu. Kamera ma zostać zamontowana jeszcze w 2024 r.

Czy wiesz, że...

...powstało jezioro w Dolinie Śmierci?

Dolina Śmierci jest najgorętszym i najbardziej suchym obszarem w Ameryce Północnej. W południowej części stanu Kalifornia, na obszarze pustyni Mojave znajduje się wyjątkowa dolina. Nie dość, że prawie nigdy tutaj nie pada deszcz, a temperatury latem przekraczają 50°C, to jeszcze dno doliny znajduje się 86 m pod poziomem morza. W grudniu 2023 r. powstał na tym terenie rozległy zbiornik, który nazwano jeziorem Manly. NASA przebadała akwen za pomocą swojej najnowszej technologii SWOT, która w połączeniu z innymi danymi satelitarnymi pozwala na oszacowanie głębokości wody w jeziorach i rzekach. Badacze prześledzili ewolucję jeziora w lutym i marcu 2024 r. Wykazali, że głębokość zbiornika wahała się od 50 cm do 1 m. W dniach 29 lutego – 2 marca jezioro przesunęło się o kilka kilometrów w związku z silnymi wiatrami w dolinie. Jest to zjawisko w skali świata dość osobliwe. Dni niezwykłego jeziora są już policzone. Wraz ze zbliżającym się latem i rosnącymi temperaturami ewaporacja wód (parowanie) doprowadzi do powstawania słonej, suchej pokrywy.

Myśl na tydzień

„Mądrość polega na tym wedle mego zdania, aby nie odpowiadać na głupie pytania”.
Ignacy Krasicki

Pamiętaj o życzeniach!

12.05 – Dominik, Pankracy, Joanna

13.05 – Maria, Roberta, Serwa

14.05 – Bonifacy, Maciej, Dominika

15.05 – Izydor, Nadia, Zofia

16.05 – Szymon, Adam, Andrzej

17.05 – Sławomir, Weronika, Brunon

18.05 – Aleksandra, Eryk, Jan

Wydarzyło się

• 12.05.1364 – król Kazimierz III Wielki ogłosił akt fundacyjny Akademii Krakowskiej.
• 13.05.1913 – Igor Sikorski odbył pierwszy w historii lot samolotem czterosilnikowym.
• 14.05.1973 – wyniesiono na orbitę okołoziemską pierwszą amerykańską załogową stację kosmiczną Skylab.
• 15.05.1930 – Ellen Church jako pierwsza w historii stewardesa obsługiwała pasażerów w samolocie United Airlines, lecącym z Oakland w Kalifornii do Chicago.
• 16.05.1996 – z kosmodromu w Gujanie Francuskiej została wystrzelona rakieta z pierwszym izraelskim satelitą telekomunikacyjnym Amos 1.
• 17.05.1928 – podczas IX Letnich Igrzysk Olimpijskich w Amsterdamie Halina Konopacka, wygrywając konkurs rzutu dyskiem, zdobyła pierwszy w historii złoty medal olimpijski dla Polski.
• 18.05.1986 – Jan Paweł II ogłosił swą piątą encyklikę Dominum et Vivificantem.