Obchody 80. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego rozpoczęły się 1 sierpnia, o godz. 17 w całym województwie małopolskim wyciem syren i biciem kościelnych dzwonów. W Krakowie, na pl. Jana Matejki rozpoczęto uroczystość minutą ciszy. Przy dźwięku dzwonów kościoła św. Floriana łączono się ze wszystkimi, którym pamięć o bohaterach jest bliska.

Przesłanie

W uroczystości przed Grobem Nieznanego Żołnierza uczestniczyli m.in. przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, organizacji kombatanckich. Licznie zgromadzonym krakowianom i turystom rozdawano naklejki z kotwicą – symbolem powstania.

Dawid Terelak z IPN-u przypomniał historię zrywu powstańczego, rozpoczętego z rozkazu dowódcy AK gen. Tadeusza „Bora” Komorowskiego 1 sierpnia 1944 r. o 17, godzinie „W”. Powstanie miało wyzwolić stolicę spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem Armii Czerwonej. I chociaż upadło, to pod względem politycznym miało ogromne znaczenie w dążeniu do odzyskania niepodległości.

Istotnym punktem wydarzenia było odczytanie listu – przesłania ppłk. adw. Ryszarda Włada Rodowskiego, ps. Bodzanta, który napisał m.in.: „Polacy nigdy nie godzili się na życie w niewoli, pod okupacją. Od upadku pierwszego powstania wolnościowego, jakim była Konfederacja Barska, przekazują ideę wolności jako testament duchowy w sztafecie pokoleń. (…) My, żołnierze Armii Krajowej, stanowiący pokolenie Kolumbów, przekazujemy następującym po nas pokoleniom Polaków umiłowanie Polski i jej wolności. Pragniemy, abyście nigdy nie utracili swej polskości i jej znaków tożsamości, abyście przekazywali je swoim dzieciom…”.

Apel Pamięci i modlitwa

Okolicznościowe przemówienia wygłosili m.in. wojewoda małopolski dr inż. Krzysztof Jan Klęczar i dyrektor Oddziału IPN w Krakowie dr hab. Filip Musiał, który podkreślił, że warszawska walka toczyła się również za Kraków. Apel Pamięci oraz trzy salwy honorowe, upamiętniające bohaterów powstania, oraz złożenie przy Grobie Nieznanego Żołnierza wieńcy i wiązanek kwiatów zakończyły tę cześć wydarzenia. A jego uczestnicy przeszli na wawelskie wzgórze.

Uroczystej Mszy św. w intencji ojczyzny i żołnierzy, poległych za wolność, przewodniczył abp Marek Jędraszewski. – To Bóg jest Panem dziejów, historii i sprawuje rządy nad narodami – powiedział w homilii metropolita krakowski. I zauważył: – Stąd obraz Boga jako garncarza, który ulepia całe narody według swej woli i swoich opatrznościowych zamierzeń.

Arcybiskup mówił, że aby zrozumieć historię, trzeba prześledzić: rzetelny zapis, obiektywną analizę historyków oraz chrześcijańską wizję świata, której „zwornikiem jest Bóg”. Przypomniał słowa św. Jana Pawła II z przesłania, napisanego w 50. rocznicę wybuchu powstania, że: „Powstanie Warszawskie było kulminacyjnym aktem pięcioletniej walki…”, jaką była II wojna światowa. Hierarcha cytował: „Należy w milczeniu skłonić głowę przed rozmiarem poświęcenia…”. I puentował: – Nie sposób zrozumieć dziejów Polski, jeśli się nie przyłoży do nich tego jeszcze jednego, a jednocześnie tego podstawowego kryterium, któremu na imię Jezus Chrystus!

Wydarzenie zorganizowali: wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar, dyrektor Oddziału IPN w Krakowie Filip Musiał i prezes Zarządu Okręgu Małopolska Światowego Związku Żołnierzy AK Grzegorz Surdy.