Święta nietypowe

22.09 – Dzień bez Samochodu
To próba zwrócenia uwagi na negatywne skutki wszechobecności samochodów, na zanieczyszczenie powietrza, hałas i korki uliczne. Tego dnia w dobrym tonie jest skorzystać z roweru bądź komunikacji miejskiej.
27.09 – Dzień Turystyki
Jego tegoroczne hasło przewodnie to „Turystyka i Pokój”. Ma zwrócić uwagę na to, że turystyka to nie tylko kwestia odpoczynku, ale także okazja do poznania nowych kultur i tradycji.
28.09 – Światowy Dzień Jabłka

Jabłko to jeden z najpopularniejszych owoców w Polsce. Można je jeść na mnóstwo sposobów. Po kilka pomysłów zapraszamy do rubryki „życie ze smakiem”.
25.09 – Dzień Aptekarza
Obchodzimy go w dniu wspomnienia świętych Kosmy i Damiana - wybitnych bliźniaków lekarzy, którzy leczyli za darmo. Dziś to patroni tych, którzy są pierwszymi doradcami w naszych wszelakich dolegliwościach.

26 września. Europejski Dzień Języków

To zachęta do nauki języków obcych niezależnie od wieku i wykształcenia.

O tym, że znajomość języków obcych ułatwia podróżowanie poza granice swojego kraju, nie trzeba nikogo przekonywać. Różnorodność językowa jednak pomaga również we wzajemnym zrozumieniu się narodów, w poznawaniu kultur, sztuki, dziedzictwa literackiego. I na pewno sprawia, że nasze życie staje się barwniejsze i ciekawsze.

Proponujemy poznanie kilku językowych ciekawostek:

• w Europie funkcjonują dwadzieścia cztery języki urzędowe, a w użyciu jest ich ok. 150;

• silbo – specyficzna forma lokalnego dialektu języka hiszpańskiego, używanego przez mieszkańców Wysp Kanaryjskich. To język gwizdów używany do porozumiewania się na duże odległości w trudno dostępnych dolinach górskich. Średni dystans to 5 km, przy sprzyjających warunkach może dochodzić nawet do 8 km;

• język Basków – posługuje się nim dziś ok. 750 tys. mieszkańców regionu położonego na pograniczu Hiszpanii i Francji. To język nieromański, wydaje się, że nie jest związany z jakimkolwiek innym językiem, a specjaliści nie potrafią ostatecznie zbadać jego pochodzenia. Ma kilka dialektów;

• językiem, który jest najczęściej nauczany na świecie, jest angielski;

• najwięcej Europejczyków jako oficjalnego języka używa rosyjskiego, potem niemieckiego i francuskiego, a dopiero na czwartym miejscu angielskiego.

Ciekawostka

Spektakularny Zamek Dunnottar

W Szkocji, w miejscu, gdzie w V wieku stały drewniana kaplica i fort, obecnie znajdują się ruiny średniowiecznej kamiennej twierdzy, usytuowanej na wysokim cyplu. Z trzech stron zamek jest broniony przez klify Morza Północnego i można do niego wejść tylko główną bramą lub przez jaskinię po północnej stronie skalnego przesmyku. Na zamku znajduje się wykuta w skale jama, nosząca nazwę „jaskini lwa”. Trzymano tam lwa, a później niedźwiedzia, którego łapy zostały uwiecznione w herbie rodu właścicieli zamku.

E-papierosy

Na paczkach e-papierosów beznikotynowych jest umieszczone oznaczenie „nicotine-free”. Teoretycznie jest to zgodne z prawdą, bo właściwej nikotyny w nich nie ma. Ale jeżeli chodzi o 6-metylonikotynę lub inne syntetyczne analogi nikotyny, to już co innego. Badania przeprowadzone przez uczonych z Yale University i Duke University potwierdziły, że 6-metylonikotyna ma silniejsze działanie uzależniające niż nikotyna. A to oznaczałoby, że palacze zamieniają jedną trującą substancję na inną, potencjalnie nie zdając sobie sprawy z długofalowych konsekwencji takiego czynu. Tym bardziej że 6-metylonikotyna nie jest dobrze przebadana.

Czy wiesz, że…

...zbliżają się fragmenty rozbitej przez NASA sondy?

We wrześniu 2022 r. odbyła się główna część misji DART. Jej celem było uderzenie sondy w powierzchnię Dimorphosa, naturalnego satelity krążącego wokół planetoidy Didymos. Obiekty te wybrano, bo nie stwarzały realnego zagrożenia dla Ziemi. Wnioski wówczas wyciągnięte zasugerowały, że całe przedsięwzięcie przyniosło oczekiwany skutek. Tor lotu Dimorphosa zmienił się, co nastrajało optymistycznie przed hipotetycznymi misjami, których stawką byłoby przetrwanie ludzkiej cywilizacji. W październiku 2026 r. w jego okolice ma trafić sonda wysłana w ramach misji Hera. Zanim do tego dojdzie, naukowcy próbują przewidzieć potencjalne konsekwencje misji DART. Chodzi o odłamki, które na przestrzeni lat dotrą w okolice Ziemi bądź Marsa, a jest ich ponad 3 mln! W nowych analizach danych nie kreśli się katastroficznego scenariusza, ale wskazuje na możliwość pojawienia się fragmentów Dimorphosa, które uderzą w Ziemię w formie roju meteorów. Nawet jeśli zagrożenie nie będzie realne, powinno stanowić ostrzeżenie przed kolejnymi działaniami mającymi na celu zmianę trajektorii kosmicznych skał.

Myśl na tydzień

„Dysponując zwykłymi talentami i niezwykłą wytrwałością, możesz osiągnąć wszystko”.
Thomas Fowell Buxton

Pamiętaj o życzeniach!

22.09 – Joachim, Maurycy, Tomasz

23.09 – Bogusław, Krzysztof, Tekla

24.09 – Gerard, Gerarda, Seweryn

25.09 – Aurelia, Kleofas, Władysław

26.09 – Cyprian, Damian, Justyna

27.09 – Gaja, Wincenty, Wawrzyniec

28.09 – Marek, Wacław, Jan

Wydarzyło się

• 22.09.1929 – Radio Kraków przeprowadziło pierwszą w kraju transmisję radiową z meczu piłkarskiego (Wisła – Cracovia).
• 23.09.1699 – z terytorium Polski było widoczne całkowite zaćmienie Słońca.
• 24.09.1928 – Kościół katolicki w Polsce zmienił przysięgę ślubną dla kobiet, usuwając z niej fragment zobowiązujący kobietę do posłuszeństwa mężowi.
• 25.09.1953 – władze PRL uwięziły prymasa kard. Stefana Wyszyńskiego i abp. Antoniego Baraniaka.
• 26.09.1920 – w trakcie wojny polsko-bolszewickiej nastąpiło decydujące zwycięstwo wojsk polskich w bitwie nad Niemnem.
• 27.09.1937 – na indonezyjskiej wyspie Bali zastrzelono ostatniego tygrysa balijskiego.
• 28.09.1928 – szkocki bakteriolog i lekarz Alexander Fleming odkrył pierwszy antybiotyk – penicylinę.