Sen jest podstawową potrzebą każdego organizmu. W czasie snu odpoczywamy i regenerujemy się. Zaburzenia snu mogą się pojawiać sporadycznie, i to zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet w każdym wieku. Trudności z zasypianiem, gonitwa myśli, częste budzenie się w nocy lub wybudzanie się zbyt wcześnie rano to typowe objawy problemu. Warto się wówczas zastanowić, jak wygląda higiena naszego snu. Czy nie pojawiają się jakieś czynniki, które warto by skorygować, aby poprawić jego jakość, np. zbyt późne chodzenie spać, praca przy komputerze do późnych godzin wieczornych.

Jeśli symptomy te utrzymują się przez dłuższy czas i powodują rozdrażnienie, ciągłe zmęczenie czy trudności z koncentracją, powinniśmy udać się do specjalisty. Kłopoty ze snem mogą być też objawem poważnych chorób, np. depresji, zaburzeń lękowych, uzależnienia albo choroby somatycznej. Mogą być też związane z nadciśnieniem tętniczym, chorobą serca, chorobami płuc, reumatycznymi czy cukrzycą, dlatego nie można ich bagatelizować.

Zbyt wczesne wybudzanie się

Zbyt wczesne budzenie się rano może mieć wiele przyczyn. Jeżeli występuje ono sporadycznie, możemy podejrzewać, że spowodowane jest stresem, niepokojem lub innymi czynnikami zewnętrznymi. Często z wczesnym wybudzaniem mają problemy osoby starsze. Może to być spowodowane obniżonym poziomem melatoniny w organizmie. Na problemy ze snem wpływ może mieć też niedobór witamin z grupy B, które mają istotny wpływ na pracę układu nerwowego. Również niedobór witaminy E może skutkować bezsennością. Powtarzające się wczesne budzenie, któremu towarzyszy niemożność ponownego zaśnięcia, może być jednak również objawem zaburzeń psychicznych, np. depresji.

Natłok myśli

Skąd biorą się ruminacje – bo tak nazywa się uporczywe myśli, przez które trudno zasnąć? Najczęściej powodem są nierozwiązane sprawy i problemy, o których trudno zapomnieć. Wracamy pamięcią do przeszłości, rozmyślając o trudnych doświadczeniach, bólu, smutku. Kładąc się do łóżka, wybiegamy też myślą w przyszłość, wyobrażając sobie to, co dopiero może się wydarzyć. Niezależnie od typu myśli, które tłoczą się w głowie, warto zdać sobie sprawę z konsekwencji. Mózg nie przestaje pracować na wysokich obrotach, przez co nie jest w stanie wyciszyć się i przygotować do snu. Dlatego kładąc się do łóżka, postaraj się zapomnieć o nieprzyjemnych wydarzeniach i nie stresować się tym, co przyniesie kolejny dzień. Negatywne odczucia staraj się zastąpić miłymi myślami. Postaraj się rozluźnić i pomyśl o czymś przyjemnym z przeszłości, ciekawej książce lub fabule filmu, który wywołał pozytywne emocje.

Bezsenność – jak rozpoznać?

Najpowszechniejszą chorobą spośród wszystkich zaburzeń snu jest bezsenność. Dotyka ona zarówno kobiety, jak i mężczyzn w różnym wieku. Może być samodzielną chorobą lub współwystępować z inną chorobą lub problemem zdrowotnym. Badania pokazują, że współwystępuje ona z m.in. depresją, ze schizofrenią, z zaburzeniami związanymi ze stresem i traumą czy zaburzeniami poznawczymi. Może ona mieć różne fazy, a charakterystyczne objawy to: trudności w zasypianiu, budzenie się w nocy i niemożność ponownego zaśnięcia, senność w ciągu dnia, uczucie zmęczenia i drażliwość.

Aby mówić o bezsenności, jej symptomy powinny być zaobserwowane przez co najmniej trzy miesiące 3 razy w tygodniu. Wówczas należy się udać po pomoc do lekarza.

Sposoby na dobry sen

• Najzdrowszy sen jest przed północą. Należy tak ustawić dzień pracy, by kłaść się spać między godziną 22 i 23. Jeśli jest to trudne do wykonania, to mimo wszystko warto znaleźć się w łóżku przynajmniej przed północą.

• Przed snem należy wywietrzyć sypialnię. Można też do szklanki z gorącą wodą wlać kilka kropel olejku rumiankowego i postawić na szafce nocnej.

• Tuż przed snem wyłączyć z kontaktu „elektronikę”. Ładującą się komórkę wynieść do innego pokoju, a budzik z jasnym wyświetlaczem postawić pod łóżkiem. W sypialni powinno być ciemno.

• Nie powinno się objadać na noc, unikać ciężkostrawnych potraw. Kolację najlepiej zjeść 2-3 godz. przed snem.

• Jednym z najlepszych i dostępnych środków nasennych jest zmęczenie fizyczne. Dlatego warto w godzinach wieczornych spacerować, i to do lekkiego zmęczenia. Można też uprawiać inny rodzaj sportu, np. jeździć na rowerze lub pracować w ogródku. Ruch trzeba jednak zakończyć godzinę lub dwie przed położeniem się do łóżka. Organizm powinien się uspokoić.

• Wieczorami należy wystrzegać się wysiłku umysłowego. Jeśli aktywizujemy mózg, zmuszamy go do wytężonej pracy, pozostaje on dłuższy czas w napięciu i w momencie zasypiania pojawiają się natrętne myśli.

• Dobrze jest wprowadzić wieczorne nawyki. Jeżeli jakąś czynność wykonujemy rutynowo, to mózg podlega też pewnemu automatyzmowi, mniej się wysila i to ułatwia zasypianie.

• Warto też pobudzić wyobraźnię, pomarzyć, przenieść się do miejsc, gdzie byliśmy spokojni, szczęśliwi. Wierzącym pomaga modlitwa, najlepiej Różaniec.