Program objął zabytki na terenie gmin: Lipinki Łużyckie, Przewóz oraz gminy o statusie wiejskim Gubin. Inicjatywę dokumentowania obecnego stanu oraz strat poniesionych w wyposażeniu świątyń podjęli dr Anna Polak i dr Paweł Karp. Ich zamysłem jest zbadanie dziedzictwa kulturowego części ziem przyłączonych do Polski po 1945 r. Do tej pory udało się im przeprowadzić badania terenowe w całym powiecie żarskim. W ramach projektu z 2024 r. rozpoczęli też działania w powiecie krośnieńskim: – Docieramy do rozmaitych zakątków tego powiatu. Niektóre kościoły wymagają prac budowlanych lub konserwatorskich. Dodatkowym skutkiem, przy okazji realizacji projektu, jest pomoc przy kompletowaniu niezbędnej dokumentacji, aby parafie mogły uzyskać stosowne pozwolenia oraz dotacje. Daje to nam dużo radości i satysfakcji – mówi dr Anna Polak.

Realizacja III etapu projektu była możliwa dzięki współpracy z ks. dr.Pawłem Napieralskim, proboszczem parafii św. Jana Chrzciciela w Złotniku. Dostrzegając potrzebę kontynuowania projektu, dr Anna Polak i dr Paweł Karp zwrócili się w 2023 r. do ks. Napieralskiego, który zainteresował się tematem. Owocem współpracy było złożenie przez parafię w Złotniku wniosku dotyczącego strat wojennych do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Został on pozytywnie rozpatrzony, w wyniku czego parafia otrzymała dotację na badanie i dokumentowanie strat poniesionych w związku z II wojną światową.

Projekt zaowocował powstaniem publikacji Kościoły i ich wyposażenie na terenie gmin: Lipinki Łużyckie, Przewóz, Gubin. Przeszłość – Teraźniejszość, której promocja odbędzie się w grudniu tego roku. Ponadto w ramach przedsięwzięcia do ministerialnej bazy strat wojennych zostały wpisane kolejne utracone elementy wyposażenia świątyń. Zostały też podjęte realne działania na rzecz ochrony zabytków. Było to m.in. przygotowanie wniosku o wpisanie do rejestru zabytków jednego z kościołów czy pomoc w zebraniu dokumentacji w związku z koniecznością podjęcia prac konserwatorskich przy płytach nagrobnych. – Podczas prac terenowych w miejscowości Piotrów natrafiliśmy na umiejscowioną na zewnątrz świątyni niezwykle interesującą płytę nagrobną z wyrzeźbioną postacią kobiety, trzymającej w ręku cyrkiel, czyli muzą astronomii i geometrii – Uranią. Pod płytą spoczywa F.A. Heydemann z domu Pauly, która żyła w latach 1805-45 – wyjaśnia dr Polak, która wraz z dr. Karpem wydała książki: Kościoły i ich wyposażenie na terenie miasta oraz gminy Żary. Przeszłość – Teraźniejszość (2022 r.) oraz Kościoły i ich wyposażenie na terenie miast i gmin: Lubsko, Jasień, Trzebiel, Brody, Tuplice. Przeszłość – Teraźniejszość (2023 r.).