Reklama

Niedziela w Warszawie

Lekarz wyklęty

Za Żołnierzy Wyklętych zwykle uważamy partyzantów, jednak często byli to ludzie żyjący w społeczeństwie i wykonujący swoje zawody. Tak, jak zamordowany 75 lat temu warszawski lekarz prof. Marian Piotr Grzybowski.

Niedziela warszawska 9/2025, str. V

[ TEMATY ]

Warszawa

lekarz

żołnierze wyklęci

Materiały Muzeum Powstania Warszawskiego

W budynku byłego MBP (Al. Ujazdowskie 1) działa filia Muzeum Powstania Warszawskiego „Cele bezpieki”

W budynku byłego MBP (Al. Ujazdowskie 1) działa filia Muzeum Powstania Warszawskiego „Cele bezpieki”
Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Był synem zesłańca, lekarza pracującego w garnizonach carskiej Rosji. W tym kraju ukończył studia lekarskie. Po wybuchu październikowej rewolucji przedostał się na Zachód i wstąpił do tworzącego się wojska polskiego.

Po demobilizacji rozpoczął pracę jako asystent w warszawskiej Klinice Chorób Skórnych i Wenerycznych. Odbył też staże w Paryżu, Lyonie, Strasburgu i Wiedniu. Doktoryzował się w 1930 r., następnie habilitował, a w 1935 r., już z tytułem profesora nadzwyczajnego, objął kierownictwo Kliniki Dermatologicznej.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Jego badania procesów zachodzących w tkankach skóry zyskały światowy rozgłos. Był także pionierem fizyko i radioterapii skóry. Do 1939 r. zdążył opublikować dwa podręczniki akademickie oraz ok. 80 prac naukowych w kilku językach.

Recepta z oceną

Niemiecki okupant zlikwidował polskie szkolnictwo wyższe i średnie. Jednak szybko odrodziło się ono w konspiracyjnej formie.

Prof. Grzybowski był kierownikiem nauczania medycyny na tajnym Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego działającym jako średnia szkoła sanitarna. W jego zajęciach uczestniczyło ponad 200 studentów. Oceny egzaminacyjne Profesor wystawiał na recepcie lekarskiej jako zaświadczenie o „stanie skóry”: dostateczny, dobry, bardzo dobry.

Reklama

Na terenie Kliniki Dermatologicznej naukowiec zorganizował skrzynkę kontaktową z Polskim Rządem Emigracyjnym w Londynie. W czasie Powstania Warszawskiego Marian Grzybowski niósł pomoc w rannym w Szpitalu Dzieciątka Jezus przy ul. Nowogrodzkiej jako żołnierz oddziału „Bakcyl” AK. Po kapitulacji przeszedł wraz z rannymi przez obóz w Pruszkowie i ocalał.

Jego młodszy brat, chirurg prof. Józef Grzybowski, został zamordowany przez Niemców podczas rzezi Woli wraz z pracownikami i chorymi ze szpitala przy ul. Płockiej.

Po opuszczeniu Warszawy przez niemieckie wojska prof. Marian Grzybowski przystąpił do organizowania kliniki, pracowni naukowych i naprawy zniszczeń budynku przy ul. Koszykowej 82. Ambulatorium otwarto już w maju 1945 r., a w lipcu zaczęto przyjmować pacjentów do części szpitalnej zakładu. Powoli też odtwarzał się personel medyczny.

Profesor odnowił zerwane przez wojnę kontakty zagraniczne. Już w 1946 r. był dwukrotnie w Londynie, a w następnych latach także w Paryżu i Genewie. Wygłaszał referaty na międzynarodowych kongresach dermatologów.

Cele bezpieki

Jednak już w 1948 r. władze odmówiły mu paszportu na wyjazd do USA. Profesora podejrzewano o kontakty z emigracją polityczną i wspieranie antykomunistycznego ruchu oporu.

W listopadzie 1949 r. został uprowadzony i osadzony w areszcie wewnętrznym Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

Nie przeżył przesłuchań, jakim go poddano. Ale dla komunistów było to za mało, prof. Grzybowski został skazany na zapomnienie, z bibliotek wycofano jego książki. Natomiast współpracownicy Profesora, np. dr. Romuald Ławrynowicz, byli zwalniani z pracy i więzieni.

Obecnie w budynku byłego MBP, miejscu męczeńskiej śmierci prof. Grzybowskiego, a także cierpienia i pozbawienia życia innych polskim bohaterów, działa filia Muzeum Powstania Warszawskiego „Cele bezpieki”.

2025-02-25 12:48

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: +2 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Bieg dla Wyklętych

W niedzielę poprzedzającą Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych we Wrocławiu Stowarzyszenie Odra-Niemen zorganizowało druga już edycję Biegu Wilczym Tropem. Bieg był jedną z wielu form upamiętnienia Żołnierzy Wyklętych. Wystartowało ponad 300 zawodników, najmłodszy miał 4 a najstarszy 75 lat. Uczestnicy dumnie prezentowali koszulki startowe: z wyraźnymi sylwetkami Wyklętych, znanymi coraz powszechniej wizerunkami ich postaci. Wyraźnie też widać na koszulkach pseudonimy i nazwiska: Lalek, Feluś, Młot, Krzysztof, Warszyc, Nil, Ragner, Orlik, Żelazny.
CZYTAJ DALEJ

Ostatnia Msza św. Leona XIV w tej podróży apostolskiej. Papież w Limie: podróż dobiega końca, ale misja trwa

2026-11-16 18:37

[ TEMATY ]

Leon XIV w Ameryce Południowej

Lima

ostatnia Msza św.

Vatican Media

Papież Leon XIV w Limie

Papież Leon XIV w Limie

Naród peruwiański jest także moim narodem! – powiedział Leon XIV podczas Mszy św. w Limie, kończącej jego podróż apostolską do Urugwaju, Argentyny i Peru. W ostatniej homilii pielgrzymki Papież podkreślił, że siłą Kościoła jest miłość, a nie światowa potęga. Przywołał przykład św. Turybiusza z Mogrovejo, który poświęcił życie ewangelizacji i pomocy rdzennym mieszkańcom. Wezwał też wiernych do kontynuowania misji Chrystusa.

To było pożegnanie Papieża z jego ukochanym Peru i ostatnie spotkanie z wiernymi podczas podróży apostolskiej do Ameryki Łacińskiej. Na Mszy św. zgromadziło się półtora miliona ludzi, ale wielkie rzesze żegnały Ojca Świętego także na trasie jego przejazdu do bazy lotniczej Las Palmas w Limie.
CZYTAJ DALEJ

To już pewne - MRiT chce zmian w przepisach dot. pochówków zmarłych. "Rozwiązaniem ma być dopuszczenie rozsypania prochów na morzu"

2026-11-17 13:42

[ TEMATY ]

cmentarz

pochówek

Adobe Stock

Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje znowelizować przepisy dotyczące cmentarzy i pochówków zmarłych. Wśród proponowanych zmian są m.in. możliwość rozsypywania prochów do morza oraz pochówki w biodegradalnych urnach, w specjalnie wyznaczonych do tego miejscach.

We wtorek do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został wpisany projekt nowelizacji ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Za jego przygotowanie odpowiada Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję