Na początku XV wieku (choć nie mamy dokładnej daty jego powstania) w parafii Kosina istniał już kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Został postawiony w centrum ówczesnej osady lokacyjnej, w miejscu, gdzie obecnie znajduje się kościółek filialny św. Sebastiana. Dokładnie nie wiadomo, jak tamten kościół wyglądał. Zapewne był on orientowany (prezbiterium skierowane na wschód), wykonany z drewna i stylowo nie odbiegał od ówczesnych drewnianych, wiejskich kościołów gotyckich.

Fascynuje nie tylko miłośników historii

Prawdopodobnie w XVI wieku zbudowano nowy drewniany kościół. Co stało się z wcześniejszą świątynią? – wciąż nie wiadomo. Kościół ten przetrwał do 1624 r. W tym samym roku, 11 czerwca, w oktawie Bożego Ciała hordy tatarskie pod wodzą Kantymira zniszczyły całą wieś, spaliły kościół wraz z chroniącymi się w jego wnętrzu parafianami i miejscowym proboszczem ks. Wojciechem Jaklewiczem. Pozostałych, którzy nie zdążyli się ukryć w kościele, wzięli w jasyr.

Dla upamiętnienia tego wydarzenia w 1630 r. wzniesiono nowy kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika w zupełnie nowym miejscu, na pagórku górującym nad wioską. Kościół ten, 7 czerwca 1708 r. w uroczystość Bożego Ciała, spłonął. W tamtym czasie cała liturgia parafialna sprawowana była w kościele filialnym św. Stanisława Biskupa i Męczennika zbudowanym na tym samym miejscu, gdzie obecnie znajduje się kościółek św. Sebastiana, który zastępował ten spalony w 1708 r.

W 1722 roku na miejscu spalonego w pożarze, dzięki ofiarności pobożnych parafian, został wybudowany nowy, obszerny kościół parafialny. Nowy kościół, wzniesiony z drewna, zbudowany był na planie krzyża z dwoma kaplicami, z zakrystią od północy i skarbcem od południa. Z biegiem czasu był on wielokrotnie remontowany, ponieważ chylił się upadkowi. Ponadto, wraz ze wzrostem liczby parafian, stawał się za mały, by pomieścić wszystkich wiernych na czas odprawianych nabożeństw.

W związku z tym proboszcz kosiński ks. Józef Prajsnar (1931-76), w 1936 r. podjął się zadania wybudowania nowej murowanej świątyni. Ten kościół parafialny św. Stanisława Biskupa i Męczennika służy parafianom aż do dziś.

Niezwykłe odkrycia

Obecny drewniany kościółek św. Sebastiana postawiony został prawdopodobnie w 1737 r., chociaż w trakcie jego renowacji w 2020 r. odkryto XVIII-wieczną inskrypcję. Niezwykłego odkrycia dokonano przypadkowo – podczas remontu ścian i belek przy zakrystii i dawnych drzwiach. Na jednej z poziomych drewnianych belek odsłoniła się inskrypcja: „AD 1735 D 26 JUNIJ”. Konserwatorzy wiążą tę datę z budową kościółka lub też z konsekracją świątyni.

Teren przykościelny ogrodzony jest drewnianym parkanem, na który wchodzimy przez drewnianą bramę wjazdową lub bramką z dzwonnicą wybudowaną w 1872 r. W obejściu świątyni znajdują się kapliczki wykonane z drewna z ekspozycją drewnianych świątków przeniesionych z nieistniejących dzisiaj miejscowych kapliczek.

Aktualny filialny kościółek św. Sebastiana był wielokrotnie remontowany. Został wymieniony gont na zewnątrz, renowacji poddawane były zabytkowe obrazy i inne elementy wyposażenia znajdujące się wewnątrz świątyni oraz drewniany ołtarz główny z II ćw. XII wieku w formie tryptyku, z bogatą snycerską dekoracją ornamentalną i duży obraz św. Sebastiana, namalowany na płótnie w 1864 r., przedstawiający męczeństwo św. Sebastiana – patrona świątyni.

Kościółek św. Sebastiana znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Podkarpackiego. Ujęty jest na VII trasie rzeszowsko-jarosławskiej o łącznej długości 133 km. Obok niego przebiega również droga św. Jakuba, nazywana często także po hiszpańsku: Camino de Santiago – szlak pielgrzymkowy do katedry w Santiago de Compostela w północno-zachodniej Hiszpanii.

Ten cenny zabytek jest świadkiem historii naszej miejscowości. Zapraszamy i zachęcamy do dotknięcia historii i piękna przez osobiste odwiedzenie naszej zabytkowej świątyni.

Zaproszenie do parafii Kosina

Parafia św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Kosinie zaprasza wszystkich chętnych do zwiedzania drewnianego kościółka św. Sebastiana w Kosinie pochodzącego z 1737 r. Zapraszamy grupy zorganizowane oraz osoby indywidualne.

Zwiedzający będą mogli nabyć pamiątki w postaci książki, jako przewodnika ilustrowanego pt. Kościółek pw. św. Sebastiana w Kosinie, magnesy, foldery o parafii Kosina i jej błogosławionym, a także obrazki z nowenną za przyczyną bł. Achillesa Puchały z grona 108 męczenników.

Kościółek św. Sebastiana w Kosinie będzie można zwiedzać poza godzinami nabożeństw oraz po wcześniejszym umówieniu się przez telefon lub e-mail, w następujących terminach i godzinach:

kwiecień – sierpień

poniedziałek – piątek 11.00 – 16.00

sobota – niedziela 14.00 – 18.00

wrzesień – październik

poniedziałek – piątek 11.00 – 15.00

sobota – niedziela 12.00 – 15.00

Informacje i kontakt do oprowadzania:

1. Dom Błogosławionego Achillesa w Kosinie (siostry zakonne)

tel. 17 224 62 91 (pon.-pt. w godz. 8.00-17.00),

e-mail: domachillesa@gmail.com

2. Parafia pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Kosinie

tel. 17 225 05 00

e-mail: parafia.kosina@gmail.com

3. Janusz Kluz 37-112 Kosina 630

tel. 604 645 643

e-mail: januszkluz7@gmail.com