Święta nietypowe

9.05 – Dzień Okulistów i Okulistyki

To dobry moment, żeby zbadać wzrok i zadbać o oczy, zwłaszcza że połowa z nas ma z nimi problemy. Przeważnie skarżymy się na krótkowzroczność. Dlatego tak ważne są higiena oczu i regularne odwiedzanie gabinetów okulistycznych.

Samo zaś święto okulistów jest obchodzone w dniu urodzin Ferdinanda Monoyera – ojca współczesnej okulistyki, który wynalazł dioptrię oraz znaną dziś wszystkim tablicę do pomiaru ostrości wzroku.

8.05 – Dzień Bibliotekarza i Bibliotek

To nietypowe święto zostało zainicjowane przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, a jednocześnie rozpoczyna ono Tydzień Bibliotek. W jego trakcie biblioteki zapraszają na wydarzenia, które zachęcają do ich odwiedzenia i pozyskania coraz większej liczby czytelników. Zwłaszcza że coraz częściej spotkania edukacyjne przez siebie organizowane kierują nie tylko do dzieci i młodzieży, ale także do osób dorosłych i seniorów.

Dzień Gwardii Szwajcarskiej

Po raz pierwszy w historii przełożono datę ceremonii zaprzysiężenia nowych rekrutów.

Zwyczajowo odbywa się ona 6 maja, jednak w związku ze śmiercią papieża Franciszka odłożono ją na jesień. Sama zaś data nawiązuje do splądrowania Rzymu przez wojska cesarza Karola V w 1527 r. Wtedy to w obronie Klemensa VII zginęło 147 spośród 189 gwardzistów szwajcarskich. Pozostałym udało się bezpiecznie przeprowadzić papieża do Zamku Świętego Anioła. I była to jedyna bitwa (na szczęście zakończona sukcesem), jaką stoczyła ta najmniejsza armia świata.

Gwardia Szwajcarska to piesza formacja wojskowa, która pełni rolę straży przybocznej papieża. Trwa przy biskupie Rzymu od 1506 r. Jej członkowie odpowiadają za osobistą ochronę papieża (również podczas jego pielgrzymek) i kontrolują wejścia do Watykanu. W skład ich uzbrojenia wchodzą halabarda i miecz, a w określonych sytuacjach także pistolet.

W skład gwardii mogą wchodzić jedynie szwajcarscy katolicy w wieku 19-30 lat, ze wzrostem co najmniej 174cm, którzy w chwili za przysiężenia są kawalerami i odbyli służbę wojskową w armii swojego kraju. Podczas przysięgi każdy gwardzista kładzie lewą rękę na sztandarze gwardii z herbem papieża, a prawą – podniesioną – pokazuje trzy palce na znak Trójcy Świętej.

Dewizą gwardzistów są słowa: „Dzielny i wierny”. W czasie pełnienia służby dla papieża są obywatelami Państwa Watykańskiego. Podczas wakatu Stolicy Apostolskiej podlegają władzy kamerlinga i strzegą niezakłóconego przebiegu konklawe.

Ciekawostka

Kiedy powstał alfabet?

Pierwszy łaciński alfabet powstał ok. 700 r. przed Chr. i miał 21 liter. Jego współczesna podstawowa wersja składa się z 26 znaków i służy do zapisu ponad 100 języków, w tym polskiego z 32 znakami. Zespół badaczy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa wykopał w 2024 r. w Syrii, w Umm el-Marra, prawdopodobnie najstarszy alfabet w historii ludzkości. Kilkucentymetrowe, gliniane cylindry są datowane na 2400 r. przed Chr., czyli alfabet ten jest o 500 lat starszy od znalezionego w Egipcie i uważanego dotąd za najstarszy.

Jak połączenie wydry i jamnika

Pakożer leśny nie przypomina innych psowatych. Wyglądem bliżej mu do wydry lub łasicy. Dojrzały osobnik mierzy 30 cm w kłębie i ma 55-75 cm długości. Masa ciała zamyka się w przedziale od 5 do 7 kg. Te niezwykłe zwierzęta są doskonale przystosowane do wodno-lądowego trybu życia. Natura wyposażyła je w błonę między palcami, dzięki której niezwykle sprawnie poruszają się w środowisku wodnym. Doskonale nurkują i często polują w wodzie. Żyją w stadach liczących od 10 do 12 osobników, a opiekę nad młodymi sprawują nie tylko rodzice, ale także reszta stada. Ich przodek pojawił się w Ameryce Południowej ok. 2,5 mln lat temu.

Czy wiesz, że...

...istnieją pełne kolumn podziemne katedry?

Na głębokości 22 m pod ziemią jest ukryta powodziowa katedra Tokio. To część systemu komór i tuneli o łącznej długości 6,3 km. Komór jest 5, o wysokości 70 m. Ta największa na świecie tego typu konstrukcja powstawała przez 13 lat i ma chronić miasto przed zalaniem.

Podobna budowla jest w Łodzi, ale spełniała rolę magazynu wody pitnej, a dzisiaj jest atrakcją turystyczną. Cztery zbiorniki tej wieży ciśnień znajdują się na Wzgórzu Stokowskim, skąd woda rurami spływała siłą grawitacji do domów. Pierwsze dwa zbiorniki, każdy o pojemności 15 mln l, zbudowano w latach 1934-37. Dwa kolejne – w latach 1949-53. Zbiorniki powstały na planie kwadratów, każdy o boku 60 m. Na sklepienie każdego z nich składa się 100 kopuł podtrzymywanych przez 81 kolumn. „Las kolumn” z ceglanymi łukami i kopułami przypomina średniowieczne katedry – stąd nazwa „katedra na Stokach”. Zbiorniki wzniesiono z wodoodpornej i wytrzymałej na ciśnienie cegły. Podłoga i ściany mają łukowaty kształt – wszystko po to, żeby równomiernie rozkładało się ogromne ciśnienie 60 tys. t wody.

Myśl na tydzień

„Ten tylko ani jednego dnia nie utraci, kto w każdym coś dobrego zrobi dla swych braci”.
Ignacy Krasicki

Pamiętaj o życzeniach!

4.05 – Florian, Michał, Monika

5.05 – Irena, Waldemar, Stanisław

6.05 – Filip, Jakub, Jan

7.05 – Gizela, Róża, Benedykt

8.05 – Stanisław, Michał, Wiktor

9.05 – Grzegorz, Karolina, Mikołaj

10.05 – Antonina, Beatrycze, Izydor

Wydarzyło się

• 4.05. 1989 – z pokładu wahadłowca Atlantis została wystrzelona sonda kosmiczna Magellan przeznaczona do badań Wenus.
• 5.05.1641 – Bernardyni z Kalwarii Zebrzydowskiej otrzymali pod opiekę obraz Matki Bożej Płaczącej.
• 6.05.1968 – na Kasprowym Wierchu zanotowano najwyższą prędkość wiatru: ok. 288 km/h.
• 6.05.1642 – portugalski jezuita i misjonarz Franciszek Ksawery po 13-miesięcznej podróży dotarł do Goa w Indiach.
• 7.05.558 – w wyniku trzęsienia ziemi zawaliła się kopuła świątyni Hagia Sophia w Konstantynopolu.
• 8.05.1254 – prawdopodobna data prawykonania hymnu Gaude Mater Polonia jako części nieszpornej rymowanego oficjum Historia gloriosissimi Stanislai Wincentego z Kielczy, napisanego na kanonizację Stanisława ze Szczepanowa.
• 9.05.1946 – otwarto Państwowe Muzeum Zamkowe w Pszczynie.
• 10.05.1893 – w Krakowie założono pierwszy w kraju klub szachowy.