Lublin był gospodarzem 14. krajowego zjazdu dyrektorów szkół i placówek oraz prezesów stowarzyszeń noszących imiona upamiętniające zesłańców Sybiru. Kilkudniowe spotkanie zorganizowało Lubelskie Stowarzyszenie Pamięci Zesłańców Sybiru we współpracy ze Związkiem Sybiraków, środowiskiem Borowiczan oraz 27. Liceum Ogólnokształcącym im. Zesłańców Sybiru w Lublinie. Głównym celem zjazdu było pogłębienie wiedzy historycznej oraz wymiana doświadczeń związanych z wychowaniem dzieci i młodzieży w duchu patriotycznym. Wielką troską osób związanych z pielęgnowaniem pamięci o trudnej historii polskich zesłańców jest bowiem kształtowanie młodego pokolenia, które nie tylko pozna dziedzictwo, ale z szacunkiem przyjmie je i poniesie w przyszłość.

Utrwalają pamięć

W zjeździe uczestniczyła niemal setka osób reprezentujących ok. 40 stowarzyszeń i 20 szkół związanych z zesłańcami Sybiru, których codzienna działalność utrwala pamięć o niezłomnych Polakach. LSPZS, współpracując ze Związkiem Sybiraków, jest niezwykle aktywne na płaszczyźnie rozpowszechniania wiedzy o martyrologii Polaków na Wschodzie. Prezes Urszula Łapińska-Łubniewska, jako pedagog i dyrektor 27. Liceum Ogólnokształcącego, dokłada starań, by nie tylko jej uczniowie mogli brać udział w „żywych lekcjach” i spotkaniach ze świadkami dramatycznych wydarzeń. – Zesłani na Sybir w wyniku rosyjskich i sowieckich represji, żyjąc na „nieludzkiej ziemi”, z dala od swojej ojczyzny, zmagając się z katorżniczą pracą, tęsknotą za bliskimi, nieludzkim traktowaniem, głodem, przeciwnościami losu i surowym klimatem, zachowali godność i wiarę, pielęgnowali polskie tradycje, dbali o język ojczysty, przekazywali następnym pokoleniom historię Polski i zachowali pamięć o naszej kulturze. Ich niezłomna postawa, gorący patriotyzm i wzajemna solidarność są dla młodych ludzi wzorem do naśladowania – uważa pani prezes. Członkowie stowarzyszenia, jak i wspierająca ich młodzież, opiekują się żyjącymi zesłańcami Sybiru, a także miejscami upamiętniającymi deportacje i losy zesłańców.

Głęboka refleksja

Uczestnicy wysłuchali wykładów tematycznych, przygotowanych m.in. we współpracy z IPN i Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku, a także zapoznali się z grą terenową „Przeszliśmy – Niepokonani”. Cenną częścią zjazdu były wizyty w ważnych miejscach pamięci Lublina oraz wydarzenia artystyczne. Głęboka refleksja oraz wymiana doświadczeń pozwoliła wypracować wspólne stanowisko w związku z włączeniem tematyki zesłań do podstawy programowej w szkołach, tak by w czasie lekcji historii, wiedzy o społeczeństwie czy języka polskiego uczniowie mogli poznać losy Sybiraków.

Zesłańcy Sybiru to osoby, które były deportowane na Syberię w czasach carskiej Rosji i Związku Radzieckiego. Historia deportacji obejmuje okres ok. 300 lat, ze szczególnym uwzględnieniem wywózek jako represji po Powstaniu Styczniowym oraz w czasie II wojny światowej. Większość zesłanych pozostała na „nieludzkiej ziemi”, składając w ofierze swoje niewinne życie. Żyjący świadkowie, którzy odchodzą wraz z upływem czasu, są ostatnim pokoleniem zesłańców. Troska o nich i pamięć o bolesnych kartach naszej historii jest moralną powinnością wszystkich Polaków.