Prawdopodobnie we wsi działała też karczma. Przy rzece była binduga, z której spławiano drewno i zboże. Można przypuszczać, że miejscowość odwiedzało sporo przyjezdnych. Aż nastał maj roku 1510. Wtedy ubogiej Małgorzacie ukazała się św. Anna i poleciła wybudowanie na wzgórzu za wsią kościoła ku czci Trójcy Przenajświętszej. Zostawiła też cztery wianki uplecione z polnych kwiatów: trzy ze sobą złączone jako symbol Trójcy Świętej i jeden oddzielny na swoją pamiątkę. Po objawieniach w Prostyni zbudowane zostały dwa drewniane kościoły, z Krakowa sprowadzono statuę Trójcy Świętej uznawaną już wtedy za cudowną, zaczęli przybywać pielgrzymi, działy się cuda. Nadbużańska wieś stała się na tyle ważna, że umieszczono ją na najstarszej mapie Polski. Od ponad 500. lat do św. Anny, opiekunki małżeństw, matek i rodzin, przychodzą utrudzeni pątnicy, aby z ufnością wołać „Święta Anno, uproś Wnuka, niech ma każdy, czego szuka!”.

Pomysł pielgrzymowania

W 2009 r. narodził się pomysł zorganizowania Diecezjalnej Pielgrzymki Małżeństw i Rodzin do sanktuarium św. Anny w Prostyni. Z taką inicjatywą wyszedł ówczesny proboszcz parafii Prostyń ks. kan. Krzysztof Maksimiuk, aktywnie wspierany przez dyrektora Wydziału Duszpasterstwa Rodzin Diecezji Drohiczyńskiej ks. Piotra Arbaszewskiego. Honorowy patronat nad pielgrzymką objął bp Antoni Pacyfik Dydycz. Pielgrzymka Małżeństw i Rodzin odbywa się w odpust św. Anny, w ostatnią niedzielę lipca.

Po raz szesnasty

Tegoroczny odpust św. Anny odbył się 27 lipca. W tym roku już po raz XVI przed Tronem Łaski i obliczem świętej Anny zgromadzili się małżonkowie i rodziny. Uroczystości rozpoczęły się o godz. 10.30 modlitwą różańcową o miłość i wierność małżeńską. Temu nabożeństwu przewodniczyli doradcy życia rodzinnego. O godz. 11 obecni w bazylice prostyńskiej wysłuchali okolicznościowej konferencji: „Wiara i miłość rodziców fundamentem dobrego przygotowania dzieci do sakramentu małżeństwa” wygłoszonej przez Antoninę i Jacka Gos z Łomianek. Potem odmówiona została Koronka ku czci św. Anny. Następnie głos zabrał ks. kan. Józef Poskrobko, proboszcz parafii Prostyń, dziekan łochowski, który powitał wszystkich przybyłych do prostyńskiego sanktuarium, przede wszystkim bp. Piotra Sawczuka, księży obecnych na uroczystości oraz pieszych pielgrzymów. Przed Tron Łaski i tron św. Anny przyszły trzy pielgrzymki: z parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Małkini, z parafii w Kosowie Lackim i Pielgrzymka Nadbużańska z Rytel Olechnych. Jej przewodnikiem był ks. Sylwester Grzeszczuk, wikariusz parafii Ceranów. W pielgrzymkach uczestniczyli pątnicy z różnych parafii diecezji drohiczyńskiej, siedleckiej, łomżyńskiej, warszawsko-praskiej i innych. Proboszcz przywitał również indywidualnych pielgrzymów zmotoryzowanych z różnych stron parafii, diecezji i kraju.

Centralnym punktem Diecezjalnej Pielgrzymki Małżeństw i Rodzin była uroczysta Msza św. o godz. 12 pod przewodnictwem bp. Piotra Sawczuka. Mszę św. koncelebrowali: ks. prał. Tadeusz Osiński – senior z Łochowa, ks. kan. Ryszard Zalewski – senior bielski, pełniący kilka lat funkcję proboszcza parafii Prostyń, ks. kan. Tadeusz Olszewski – dziekan dekanatu brzeskiego na Białorusi, ks. Piotr Jarosiewicz – sekretarz biskupa drohiczyńskiego oraz ks. Sylwester Grzeszczuk – wikariusz z Ceranowa. Homilię wygłosił bp Piotr Sawczuk. Zwrócił uwagę na wyjątkowość miejsca, które przed wiekami wybrała św. Anna. Tu przybywają małżeństwa i rodziny, aby prosić o wstawiennictwo babcię Jezusa. W tym roku wszyscy jesteśmy Pielgrzymami Nadziei. Wiele osób jest dotkniętych smutkiem i zwątpieniem, oni z nadzieją poszukują pewnej drogi do światłości. Biskup nawiązał też do czytań mszalnych. Należy iść ku przyszłości, nie zapominając jednak o przeszłości. Przeszłość trzeba znać, ale nie przywiązywać się do niej. Przykład Sodomy i Gomory ukazuje trud zerwania z grzechem. Potrzebna jest wrażliwość sumienia i otwartość serca. Należy postępować zgodnie z Ewangelią, żyć zgodnie z wolą Bożą, przebaczać wiele razy. Drugie czytanie wskazuje na moc Bożej Łaski. Człowiek musi obudzić w sobie nadprzyrodzoną nadzieję, nie rozpamiętywać przeszłości, ale budować wspólnotę poprzez łaskę sakramentu chrztu i małżeństwa. Małżeństwo powinno być widocznym dowodem, że wraz z Bogiem tworzona jest wspólnota. Jezus zachęca: proście, a będzie wam dane, szukajcie, a znajdziecie, kołaczcie, a wam otworzą. Człowiek otrzyma, ale nie zawsze to, o co prosi, znajdzie, nie zawsze to, czeka szuka, a drzwi na pewno się otworzą, choć niekoniecznie te, do których pukał. Jednak to, co otrzyma od Boga, będzie nieporównywalnie lepsze, niż mógłby to sobie wyobrazić. Wszystko czyńmy z wiarą. Współczesny świat jest płytki, nie ma miejsca dla Bożych przykazań, ani dla wiary. Przez to jest bardzo niebezpieczny dla młodego pokolenia. Potrzebna jest wiara, aby wypełnić tę pustkę. Wszyscy żyjemy dzięki wzajemnej miłości i trosce wielu osób. Rodzina jest miejscem szczególnym: siedliskiem miłości, oddania, pokory i cierpliwości. Bez miłości nie jest możliwe odnalezienie właściwej drogi. Należy stać na straży wartości rodziny. Małżonkowie wspierają się nawzajem. Wielką rolę w wychowaniu młodego pokolenia pełnią również dziadkowie, szkoła, grupy wsparcia i zakony. Dziadkowie dają świadectwo pobożności, dzielą się doświadczeniem i pomagają zmęczonym rodzicom. Także szkoła jest podporą w wychowaniu, a zakonnicy modlą się za małżeństwa i rodziny. Niech św. Anna weźmie w opiekę rodziny, ich problemy i radości.

Podczas Mszy św, po odśpiewaniu Hymnu do Ducha Świętego, nastąpiło odnowienie ślubów małżeńskich. Małżonkowie obecni w bazylice z radością utwierdzili się w swoich uczuciach i modlili o dalsze łaski oraz umocnienie wiary i miłości dla siebie i swoich dzieci. Na zakończenie uroczystej Eucharystii odmówiony został Akt zawierzenia rodzin św. Annie. Tuż przed błogosławieństwem proboszcz parafii Prostyń, ks. kan. Józef Poskrobko podziękował bp. Piotrowi Sawczukowi i księżom sprawującym Eucharystię, a także ks. kan. Krzysztofowi Maksimiukowi, seniorowi prostyńskiemu i ks. Krzysztofowi Nagórnemu, miejscowemu wikariuszowi. za pomoc w organizacji uroczystości. Po błogosławieństwie udzielonym przez biskupa, nastąpił tradycyjny obrzęd koronacji, tzn. dotkniecie głowy srebrną koroną, w której znajdują się resztki wianków przekazanych przez św. Annę Małgorzacie Błażejowej.

Dla wszystkich pielgrzymów i gości na placu przy plebanii, przygotowana została Agapa. Zorganizowali ją parafianie prostyńscy, m.in.: członkinie Koła Gospodyń Wiejskich w Kiełczewie i w Prostyni oraz członkowie parafialnej Akcji Katolickiej. Oprócz wspaniałych wiktuałów, parafianie dzielili się z gośćmi serdecznością i rodzinną atmosferą.

O godz. 15 odprawiona została w bazylice Droga Krzyżowa z prośbą o dar potomstwa. Przewodniczył jej ks. kan. Piotr Arbaszewski diecezjalny duszpasterz rodzin. Podczas rozważań ks. Piotr zwrócił uwagę na moc modlitwy przez wstawiennictwo św. Anny i św. Józefa, dzięki którym bezdzietne małżeństwa mogą cieszyć się upragnionym potomstwem.