Sprawa jest ważna. Chodzi o dostarczenie młodemu organizmowi odpowiedniej ilości wartościowego „paliwa” oraz zapewnienie prawidłowego rozwoju, w tym odpowiedniej do wzrostu i wieku masy ciała. Nadmierne kilogramy u dziecka nie są przejawem zdrowia i powodem do radości. Otyłość dzieci i nastolatków sprzyja rozwojowi wielu chorób zarówno w wieku młodzieńczym, jak i dorosłym, np. chorób układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, cukrzycy. Otyłe dzieci wchodzą w dorosłość z bazowo gorszym stanem zdrowia niż ich rówieśnicy.

Bilans prawdę powie

Odpowiedź na pytanie, czy moje dziecko ma prawidłową wagę, uzyskamy podczas przeprowadzanych w gabinetach pediatrycznych bezpłatnych badań okresowych, tzw. bilansów zdrowia. U dzieci do 5. roku życia przeprowadzanych jest siedem badań bilansowych, a u dzieci starszych – cztery: w wieku 9-10 lat, 13-14 lat, 16-17 lat i do ukończenia 19. roku życia. Jednym z punktów bilansu zdrowia jest pomiar wzrostu i wagi dziecka i porównanie wyników z siatkami centylowymi, opracowanymi na podstawie danych statystycznych dotyczących polskich dzieci. Warto wykonywać bilanse zdrowia, ponieważ w przypadku otyłości pozwolą one również stwierdzić, czy nieprawidłowość jest spowodowana spożywaniem nadmiernej liczby kalorii w stosunku do zapotrzebowania organizmu, czy też jest wynikiem schorzeń: chorób genetycznych, metabolicznych, zaburzeń hormonalnych i in. Z obserwacji pediatrów wynika jednak, że znaczna większość przypadków nadwagi i otyłości jest konsekwencją nieprawidłowego odżywiania i niskiej aktywności fizycznej dzieci.

Grzechy na talerzu

Prawidłowa dieta ucznia ma duży wpływ na efektywność w procesie uczenia się, chęć na dodatkowe aktywności po lekcjach, a często na relacje z rówieśnikami. Przed wyjściem z domu uczeń powinien bez pośpiechu zjeść pełnowartościowe, złożone z różnorodnych produktów, śniadanie. Nie są nim połykane w biegu gotowe płatki czy „kulki”. Wręczenie dziecku na drugie śniadanie zamiast zdrowej kanapki kilku złotych powoduje, że często w drodze do lub ze szkoły kupi ono słodką bułkę, batonik, czipsy lub fast fooda. Warto zwrócić uwagę na to, by w diecie ucznia było jak najmniej produktów zawierających cukier: słodkich jogurtów, napojów, deserów. Nie jest dobrym zwyczajem – zwłaszcza w przypadku dzieci otyłych – obdarowywanie ich słodyczami. Z okazji urodzin czy mikołaja dzieci otrzymują stosy żelków, czekolad, cukierków, tymczasem o wiele korzystniejsze dla zdrowia będzie zakupienie sprzętu, który zachęci je do aktywności fizycznej: piłki, łyżew, zestawu do badmintona itp.

Edukacja w kuchni

Zdrowe posiłki są potrzebne zarówno dzieciom, jak i rodzicom. Początek roku szkolnego to dobry czas na edukację w tej dziedzinie – przyswojenie zasad zdrowego żywienia i układanie jadłospisu. Warto skomponować domową książeczkę z przepisami na I i II śniadania, obiady i kolacje z wykorzystaniem sezonowych owoców i warzyw. Pomocą mogą być przepisy i przykłady diet specjalnych (np. na odporność) na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. Do przygotowywania posiłków warto włączyć wszystkich domowników, na miarę ich możliwości. Trzeba też pamiętać, że podstawą tzw. piramidy zdrowego żywienia jest obecnie aktywność fizyczna.