Święta nietypowe

24.11 – Katarzynki

Odpowiednik andrzejek, obchodzony przez kawalerów w wigilię wspomnienia św. Katarzyny Aleksandryjskiej – patronki cnotliwych kawalerów, którzy pragną poznać pannę i założyć rodzinę. Wróżby odbywające się w nocy z 24 na 25 listopada były okazją do spotkań i zabawy. Największą popularnością katarzynki cieszyły się w XVIII i XIX wieku.

25.11 – Dzień Erasmusa

To międzynarodowe święto obchodzone przez sześć dni, które nawiązuje do Erasmus+, czyli programu, który stwarza możliwości studiów na zagranicznych uczelniach, staży i praktyk, wolontariatu, wymiany młodzieży oraz kursów językowych. W jego trakcie uczniowie, studenci, nauczyciele, trenerzy i absolwenci dzielą się swoimi doświadczeniami ze współpracy międzynarodowej.

26 listopada. Dzień Drzewa Oliwnego

To symbol witalności, długowieczności, mądrości, zdrowia i wytrwałości. Co wiemy o tych niepozornych drzewach?

Są jednymi z najstarszych drzew uprawianych przez człowieka. Pierwsze wzmianki o nich pochodzą z rejonu Morza Śródziemnego. Symbolika drzewa oliwnego wykorzystywana była przez zarówno starożytną część Europy, jak i Bliski Wschód. W mitologii było ono symbolem mądrości i pokoju, w Biblii zaś – nadziei na nowe życie, przymierza i pokoju (to właśnie gałązkę oliwki przyniósł do arki Noego gołąb na znak końca potopu). Dziś łączone jest dodatkowo z wytrwałością i trwałością, odpornością czy mądrością.

To niepozornie wyglądające drzewo oprócz znaczenia kulturowego niesie ze sobą potężny ładunek zdrowia. Olea europaea może osiągać 12 m wysokości. Jego pień jest szary, często powykręcany, a długie i wąskie liście są zielone również zimą. Jest ono odporne na długotrwałe susze. Można wykorzystywać i jego niewielkie owoce, i oliwę z oliwek (produkt tłoczenia), a także wyciąg z liści (wzmacnia odporność i ma działanie przeciwzapalne). Co nam daje spożywanie produktów z tych śródziemnomorskich drzew? Oliwki i oliwa z oliwek – bogate w tłuszcze jednonienasycone, witaminy E i K oraz antyoksydanty – mogą obniżać poziom złego cholesterolu, zmniejszać ryzyko występowania chorób serca i przeciwdziałać powstawaniu chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca czy nowotwory.

Ciekawostka

Najcięższe nasiona

Nasiona palmy o nazwie Lodoicea maldivica to największe i najcięższe nasiona na świecie. Palma ta, znana też pod nazwą lodoicja seszelska, rośnie tylko na Seszelach, archipelagu na Oceanie Indyjskim. Jedno nasiono przeciętnie osiąga wagę ok. 20 kg przy średnicy do 40 cm. Największe, jakie udało się zarejestrować, ważyło aż 72 kg. Nasiona znajdują się w dwupłatowych owocach, które kształtem przypominają ludzkie biodra, ich dojrzewanie trwa 10 lat, a samo kiełkowanie zajmuje 3 lata.

Legenda o bungee

Legenda o kobiecie na bungee pochodzi z archipelagu Vanuatu, która jest pierwowzorem tego sportu. Według niej, zazdrosny mąż ścigał żonę, która uciekając, w desperacji skoczyła z drzewa z przywiązanymi do kostek winoroślami. Tylko jej się udało, gdyż mąż, który skoczył za nią bez lian, zginął. Wierzenia związane z tym rytuałem głosiły, że dobrze wykonane skoki zapewniają obfite plony, a mężczyźni skacząc w ten sposób, chcą sobie zagwarantować, że kobieta ich nie oszuka. Dzisiaj bungee to sport ekstremalny oparty na tej legendzie, uprawiany dla rozrywki i adrenaliny. Jest regulowany przez rygorystyczne przepisy bezpieczeństwa.

Czy wiesz, że...

...Sahara ma „oko” o średnicy 50 km?

Oko Sahary, znane jako Kalb ar-Riszat, to olbrzymia formacja geologiczna położona na pustyni Sahara w Mauretanii, w pobliżu miasta Wadan. Ze względu na swój kształt – ogromne, koncentryczne kręgi widoczne z kosmosu – przypomina olbrzymie oko patrzące z pustyni, stąd popularna nazwa: Oko Sahary. Formacja ta ma ok. 100 mln lat. Początkowo naukowcy sądzili, że jest to krater uderzeniowy po upadku meteorytu, ponieważ struktura przypomina ślad po zderzeniu. Szczegółowe badania geologiczne nie wykazały jednak obecności szkliw impaktowych ani zdeformowanych minerałów, które są typowe dla miejsc po impakcie kosmicznym. Obecnie uważa się, że Oko Sahary to struktura geologiczna typu kopuły, która powstała w wyniku erozji wypiętrzonego wzgórza. Proces ten przebiegał prawdopodobnie tak, że najpierw głębokie siły tektoniczne wypiętrzyły warstwy skał w formie kopuły, a następnie zewnętrzne warstwy zaczęły stopniowo ulegać erozji wiatru i wody. Ponieważ skały miały różną twardość, erozja przebiegała nierównomiernie, tworząc koncentryczne kręgi widoczne dziś jako „oko”.

Myśl na tydzień

„Dziecko to dar od Boga, który zakwita pod wpływem miłości”.
Phil Bosmans

Pamiętaj o życzeniach!

23.11 – Adela, Felicyta, Michał

24.11 – Andrzej, Jan, Walenty

25.11 – Erazm, Katarzyna, Elżbieta

26.11 – Konrad, Leonard, Marceli

27.11 – Walerian, Wirgiliusz, Jarosław

28.11 – Jakub, Zdzisław, Grzegorz

29.11 – Błażej, Franciszek, Fryderyk

Wydarzyło się

• 23.11.1981 – w płockiej katedrze umieszczono kopię średniowiecznych Drzwi Płockich.
• 24.11.1675 – papież Klemens X beatyfikował dziewiętnastu męczenników z holenderskiego miasta Gorkum.
• 25.11.1735 – urodził się pedagog, pisarz, działacz oświatowy – jezuita Grzegorz Piramowicz, uczestnik prac Komisji Edukacji Narodowej.
• 26.11.1925 – w Konstantynopolu zmarł Adam Mickiewicz.
• 27.11.1895 – szwedzki przemysłowiec i wynalazca Alfred Nobel spisał testament, w którym ustanowił nagrodę nazwaną jego imieniem.
• 28.11.1983 – Niemiec Ulf Merbold, jako pierwszy w historii cudzoziemiec, wziął udział w amerykańskiej misji kosmicznej na wahadłowcu Columbia.
• 29.11.1830 – słuchacze Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie pod wodzą podporucznika Piotra Wysockiego rozpoczęli antyrosyjską insurekcję, która do historii przeszła pod nazwą: powstanie listopadowe.